نقش مسیحیان عرب در گسترش نفوذ فرهنگی غرب به دنیای عرب
طرح تحقیق .................................. 1
مقدمه ...................................... 7
بخش اول : ریشه ها و زمینه های تاریخی نفوذ فرهنگ غرب بر جوامع عربی...... 10
پیشگفتار ................................... 11
فصل اول : عوامل نهضت ادبی .................. 15
پیشگامی مصر ................................ 16
وضع شام .................................... 18
1- مدارس ................................... 24
1-1- لبنان ................................. 24
1-2- مصر ................................... 25
1-3- سایر بلاد عربی ......................... 25
2-روزنامه و مجلات .......................... 25
2-1-مصر .................................... 25
2-2- لبنان ................................. 26
3-چاپ و چاپخانه ............................ 26
4- کتابخانه ................................ 27
5- انجمن های علمی و ادبی ................... 27
6- ارتباط و تماس مستقیم با غرب ............. 27
7- ترجمه داستان های غربی ................... 32
7-1- سیر تحول داستان نویسی در مصر تا جنگ جهانی دوم 39
7-2- نقد و بررسی سیر تاریخی داستان نویسی در ادبیات نوین 53
8- نمایشنامه ............................... 59
9- سینما ................................... 60
فصل دوم : شرق شناسی ........................ 61
1- مفهوم شرق شناسی ......................... 62
1-1- معنای لغوی استشراق .................... 62
1-2- معنای اصلاحی استشراق.................... 63
2- پدیده مشرق شناسی ....................... 64
3- شرق شناسی .............................. 66
4- شرق به عنوان «غیر»...................... 67
5- نمونه های بارز صورت نمایشی شرق ......... 69
6- سیاست و شرق شناسی ...................... 70
7- یونان گرایی و مسیحیت به عنوان اجزای بنیادین میراث شرقی ها 70
8- شرق شناسی وارونه ....................... 71
9- بومی گرایی ............................. 72
نقد و نظر................................... 73
بخش دوم : مکاتب ادبی معاصر ................. 77
فصل اول : مکاتب ادبی غرب ................... 78
1- سیر تحول تاریخی مکاتب ادبی غرب .......... 79
2- مکاتب ادبی مغرب زمین .................... 83
2-1- کلاسیک ................................. 85
2-2- کلاسیک جدید ............................ 88
2-3- رومانتیسم ............................. 91
2-4- پارناسیسم ............................. 96
2-5- رئالیسم ............................... 100
2-6- رئالیسم سوسیالیستی .................... 102
2-7- سوررئالیسم ............................ 102
2-8- سمبولیسم .............................. 103
2-9- اگزیستانسیالیسم ....................... 106
2-10- دادائیسم ............................. 110
فصل دوم شعرعربی و مکاتب ادبی غرب ........... 112
1- شعر عربی قدیم ........................... 113
1-1- مکتب «عمود الشعر»...................... 114
1-2- مکتب نوپردازان ........................ 115
1-3- مکاتب عربی قدیم ....................... 116
1-3-1 – مکتب صنعت .......................... 116
1-3-2- مکتب تصنیع .......................... 117
1-3-3- مکتب تصنع ........................... 117
2- شعر عربی معاصر.......................... 118
2-1- کلاسیک نوین در شعر عربی معاصر .......... 119
2-2- رومانتیسم در شعر عربی معاصر............ 121
2-3- رئالیسم در شعر عربی معاصر.............. 125
2-4- سوررئالیسم در شعر عربی معاصر........... 126
2-5- سمبولیسم در شعر عربی معاصر............. 127
2-6- اگزیستانسیالیسم در شعر عربی معاصر...... 132
2-7- پارناسیسم در شعر عربی معاصر............ 134
2-8- دادائیسم در شعر عربی معاصر............ 135
فصل سوم : گرایش به تامل در ادبیات عرب ...... 136
1- ریشه های گرایش به تامل در دوره معاصر .... 137
1-1- احساس حقارت ........................... 137
1-2- بحران ها .............................. 139
1-3- تهاجم فرهنگی .......................... 141
1-4- حس نوگرایی ............................ 142
1-4-1- نزاع قدیم و جدید .................... 142
نقد و نظر .................................. 144
1-5- مهاجرتها............................... 144
2- شعر تاملی و مکاتب ادبی غرب ............. 147
نقد و نظر .................................. 149
2-1- آیا تامل به معنی قطع رابطه با مسایل بیرونی است ؟ 150
بخش سوم : گرایش های نوین ادبیات عربی ....... 152
فصل اول : گرایش های نوین شعر عربی معاصر .... 153
1- گرایش های نوین موضوعی ................... 155
1-1- حماسه ................................. 156
1-2- نمایشنامه منظوم ....................... 158
1-3- قصه ................................... 162
1-4- اسطوره ................................ 163
2- تحولات موسیقی و ساختار شعر عربی ......... 167
2-1- شعر منثور ............................. 168
2-2- شعر آزاد............................... 169
2-3- شعر مدور............................... 170
2-4- قصیده کلی ............................. 172
2-5- شعر درامی (نمایشی)..................... 173
فصل دوم :گرایش های نوین نثر عربی معاصر...... 174
1- قصه در ادب عربی معاصر ................... 178
2- سیره نویسی .............................. 180
3- نمایشنامه نویسی ......................... 181
بخش چهارم : سیری در اندیشه مسیحی عرب ....... 183
فصل اول: اندیشه ادبای مسیحی عرب ............ 184
1- ادبای مهجر............................... 185
1-1- جبران خلیل جبران ...................... 185
1-1-1- اسلوب ادبی جبران .................... 185
1-1-2- شرق و غرب از نظر جبران .............. 191
1-1-3- واقع گرایی جبران .................... 195
1-2- میخائیل و نعیمه ...................... 196
1-2-1- اسلوب ادبی نعیمه .................... 196
1-2-2- عوامل موثر بر افکار نعیمه ........... 198
1-2-3- شرق و غرب از نظر نعیمه .............. 201
1-3- ایلیا ابوماضی ........................ 204
1-3-1- شرق و غرب از نظر ابوماضی ........... 204
1-4- دیانت و رجال مذهبی در ادب مهجر........ 205
1-5- مقایسه باورهای دینی مهجر ............. 207
1-6- زن در ادب مهجر ....................... 208
1-7- عرف و سنت تحمیلی ،ازدواج اجباری ...... 208
2-سایر ادبا ................................ 211
2-1- نجیب عازوری ........................... 211
2-2- شبلی شمیل ............................. 213
2-2-1- شعر شمیل در ستایش حضرت محمد (ص) و قرآن 215
2-2-2-سخن شبلی شمیل درباره امام علی بن ابی طالب (ع) 216
2-3-نسیب عریضه و سبک شعری تازه ............. 216
فصل دوم :تاثیر ادبای مسیحی عرب بر جهان عرب . 217
1- اندیشه ها و جنبش های نوین سیاسی – اجتماعی 218
1-1- راههای نفوذ فلسفه روشنگری فرانسه و اندیشه های انقلاب فرانسه
در خاور عربی .............................. 222
1-2- کوشش عملی ادبا ........................ 232
1-3- کشورهای عربی .......................... 235
1-4- انجمن های روشنگری فرهنگی در سوریه ..... 237
2- داستان ................................. 242
2-1- انگیزش منفی به دین وتمسخر مظاهر آن و طرح ارزش های ضد دینی.......... 245
2-1-1- خودکشی .............................. 250
2-1-2- اعتراف .............................. 254
2-2- اهتمام به غریزه ممنوعه جنسی و توصیف صحنه های تحریک آمیز 255
2-3- استعمال گویش محلی و تضعیف زبان فصیح عربی 266
2-4- واقع گرایی در داستان .................. 268
3- تاریخ .................................. 280
نقدو نظر ................................... 280
4- زبان شناسی ............................. 283
فصل سوم : اندیشه ادیب مسلمان ............... 286
1- طه حسین ................................. 288
1-1- آثار ادبی طه حسین ..................... 288
نقد و نظر .................................. 299
چکیده ...................................... 301
خلاصه البحث ................................. 303
منابع 305
=============================
چکیده
در دوره معاصر جهان عرب بویژه مقطع زمانی سالهای 1800 تا 1950 میلادی یکی از واقعیتهای غیر قابل انکار، نقش ادبا و فرهنگ سازان مسیحی عرب در تولید، توزیع مفاهیم ومضامین و رواج برخی مکاتب ادبی و نیز انتقال فرهنگ غربی از این راهها به جهان عرب است. کاوش در سه سطح عرصه ها و زمینه های فرهنگی از جمله نهادهای فرهنگی، مجامع ادبی و نیز شناخت قالب ها و ساختارهای ادبی نشان میدهد: پدیده سلطه گرایی غرب نسبت به شرق و بویژه کشورهای عربی که اولین حوزه نفوذ و مداخله غرب به شرق بوده، واقعیتی انکار ناپذیر است چنانچه از چالشهای عمیقی بویژه در جریان جنگهای صلیبی میان کشورهای اروپایی و مسلمانان حوزه مدیترانه جریان داشته است. اما از آغاز دوره رنسانس و پس از انقلاب صنعتی این رویارویی به جای آنکه شکل دینی و ایدئولوژیک داشته باشد حیثیتی توسعه طلبانه و سلطه خواهانه داشته است از آن پس زوال امپراتوری عثمانی به عنوان بهترین ساختار سیاسی اجتماعی در میان جوامع اسلامی- عربی که در اثر دو عامل ضعف و سستی درونی ساختار این امپراتوری و اقتدار اروپاییان حاصل آمد، ما حصل سالهای طولانی مبارزه فرهنگی، نظامی و سیاسی دول استعمارگر بوده است که در حوزه فرهنگی، شناخت قالبهای ادبی همچون شعر، نثر، داستان، نمایشنامه، موسیقی و سرانجام پی جویی مضامین و مقاصد نهفته در این قالب ها بر پایه درک مکاتب و اسلوب ها و سبکهای تبلیغ شده از سوی غربیان یا حامیان داخلی آنها در کشورهای عربی در دو قرن پایانی هزاره دوم میلادی می تواند در شناخت حوزه وسیع، عمق تاثیر و نقش بسیار موثر عوامل واسط در انتقال، ترویج و یا اشاعه آموزه ها و ارزشهای غربی در مجامع عربی سودمند باشد. در این میان هرچند در تاریخ معاصر عرب کم نیستند ادبا و نویسندگان مسیحی مسلک که در رویارویی با فرهنگ غربی بر هویت عربی خود تاکید کرده و به گونه ای وانمود کرده اند که عرب مسیحی هستند و نه مسیحی عرب اما حتی در میان این عده نیز به هر حال مسیحیت بعد اساسی هویت آنان بوده است و بی تفاوتی و بیتوجهی آنان را نسبت به هجوم فرهنگ غرب به ارزشهای اسلامی که عنصر غالب در فرهنگ و ادب عربی می باشد، موجب شده است که حتی اگر فرض کنیم رویکرد آنها نسبت به فرهنگ اسلامی خصمانه و معارضانه نبوده است باز در گسترش اباحهگری بی تاثیر نبوده اند. با این همه این سخن بدین معنا نیست که در میان ادبای مسیحی عرب افرادی که با تلاش و کوشش خود به رشد و غنای فرهنگ جوامع عربی کمک کرده اند نادرند و باز این سخن بدین معنا نیست که ادبای مسلمان در انتقال فرهنگ غربی یا ترویج مکاتب، اسلوبها مضامین قالبها و ارزشهای غربی در آثار ادبی خود هیچگونه نقشی نداشته اند و باز این سخن منکر جنبه های مثبت و ارزشهای تمدنی و پیشرفتها و نوآوریها و دستاوردهای ارزشمند فرهنگ غربی نیست. در هر حال ادبای مسیحی عرب با بهره گیری از موسسات فرهنگی آموزشی و رسانه ای در دوره معاصر که عوامل نهضت ادبی قلمداد شده اند در گسترش فرهنگ غرب به جوامع عربی از طریق اشاعه ادبیات عربی موثر بوده اند.
توزیع و گستره مکاتب و نحله های ادبی غربی در جوامع عربی از جمله عوامل موثر در ایجاد گفتمان های ادبی و فضا سازی برای تولید آثار ادبی در چارچوبه وارد شده از دنیای غرب بوده است. در این پژوهش نشان داده شده است که نقش مسیحیان عرب در گسترش نفوذ فرهنگی غرب به دنیای عرب قابل توجه و بسیار گسترده بوده و اگرچه در موارد بسیاری به عنوان تقویت کننده و ترویج دهنده و تسریع کننده انتقال فرهنگ غرب به دنیای عرب بوده اند اما از آن رو که اولاً همه جنبه های فرهنگ غرب منفی نیست و ثانیاً برخی از آنها بر هویت عربی خود تاکید داشته اند نقش مثبت و منفی مسیحیان عرب را در ادبیات معاصر عربی در پی داشته است به علاوه مسیحیان عرب از آن رو که شعر و داستان رواج و نفوذ فراوانی در میان خوانندگان و علاقهمندان جوامع عربی داشته است به صورت آگاهانه یا ناآگاهانه توجهی ویژه به این دو قالب داشته و مطالعه اثر مسیحیان عرب در بهره گیری از این دو قالب ادبی نشان دهنده تاثیر بارزتر و با حوزه و گستره وسیع تر شعر و داستان در چارچوب مورد پژوهش از سوی ادبای مسیحی عرب می باشد.
کلید واژه ها: ادبای مسیحی، دوره معاصر، فرهنگ غرب، مکاتب، شرق شناسی
این تحقیق از یک مقدمه و چهار بخش تشکیل شده است که هر یک از بخش ها نیز به فصول مختلف و فصول نیز به مباحث متعدد تقسیم شده است.
در بخش اول زمینه ها و عرصه های نفوذ فرهنگ غرب را بیان نموده ، نفوذ فرهنگ غرب را بر جوامع عربی از طریق تاثیر بر ادبیات عربی بررسی خواهیم کرد.
همچنین نقش موسسات فرهنگی آموزشی و رسانه ای در دوره معاصر به عنوان عوامل نهضت ادبی و زمینه ساز الگوبرداری بی حد و مرز از ادبیات غرب در ادبیات عربی و در نتیجه نفوذ فرهنگ غرب در جوامع عربی را مورد بررسی قرار خواهیم داد. لازم به ذکر است نام «عرب» ،ملت های بسیاری را در بر می گیرد. ولی در این پایان نامه ، بیشتر به مصر و آن بخش از شام (یا به اصطلاح نویسندگان اروپایی «سوریه جغرافیایی» که امروزه به نام سوریه و لبنان شناخته شده است نظر خواهیم داشت.
در این باره که چرا مصر و شام ، پیشگام جنبش عرب بوده اند در بخش نخست ، سخن خواهیم گفت.
در بخش دوم مکاتب ادبی وارد شده در ادبیات عرب معاصر را مطرح نموده، خواهیم گفت توزیع و گسترش مکاتب ادبی غربی بر جوامع عربی از جمله عوامل موثر در ایجاد گفتمان های ادبی و فضا سازی برای تولید آثار ادبی در چارچوبه وارد شده از دنیار غرب بوده است.
...
تبادل میان فرهنگ ها ، از جمله واقعیت های غیر قابل انکار تاریخی است . از زمان شکل گیری تمدن های باستانی در کنار رودخانه های بزرگ در چین و خاور میانه و یونان وروم ارتباط فرهنگی همزمان با تبادلات اقتصادی و سیاسی ، شکل دهنده بخش مهم و ماندگاری ازتاریخ حیات فرهنگی بشر بوده است . اگرچه تأثیرات هریک از تمدنها به یک اندازه نبوده و یا دیر پایی این تأثیر ها به یک میزان نبوده است ، ولی آنچه مسلم است این که تمدن بشری میراث مشترک تاریخ حیات بشر و محصول نبوغ ، تلاش و کوشش همه دانشمندان ، اندیشه وران ، ادیبان و سخنوران است که هر یک در دوره ای خاص و به فراخور توان ، حال و مقام خود بر غنای میراث فرهنگی بشری افزوده اند .
در باره تاریخچه و ریشه های نفوذ واحد فرهنگی و جغرافیایی که امروز به نام غرب شناخته می شود بر مجموعه مشرق زمین ، تا کنون پژوهش ها و آثار بی شماری به رشته تحریر در آمده است . یونان باستان به عنوان مهد شکل گیری تمدن غربی با فلسفه ، هنر و شعر حماسی خود که برخی از آثار آن دوران هنوز اعتبار خود را حفظ کردهاند تأثیر غیر قابل انکاری بر تمدن شرقی داشته است . صد البته جهان شرقی این تأثیرات را با افزودنی ها و الحاقاتی به غرب باز تابانده است .
مقدمه............................................................................................................................................................................. 1
فصل اول:تاریخچه....................................................................................................................................................... 2
خلاصه تاریخچه.......................................................................................................................................................... 3
سالنامه........................................................................................................................................................................... 4
آرشیو............................................................................................................................................................................. 6
توان تولید.................................................................................................................................................................. 10
شرکتهای تجاری...................................................................................................................................................... 11
انتقال تکنولوژی....................................................................................................................................................... 11
فصل دوم:آشنایی با قیدوبندها............................................................................................................................. 25
مقدمه.......................................................................................................................................................................... 26
تعریف جیگ و فیکسچرها.................................................................................................................................... 27
دسته بندی جیگ و فیکسچر.............................................................................................................................. 28
تقسیم جیگ و فیکسچرها .................................................................................................................................. 28
فصل سوم:انواع روبندها......................................................................................................................................... 30
بوستر.......................................................................................................................................................................... 31
گوه های مخروطی ............................................................................................................................................... 31
روبندهای زانویی...................................................................................................................................................... 31
روبندهای مکانیزه (هیدرولیکی و پنوماتیکی) ................................................................................................ 32
گیره ها و سه نظام ها............................................................................................................................................ 32
روبندهای غیر مکانیکی ........................................................................................................................................ 32
روبند مکشی............................................................................................................................................................. 32
روبندچرخشی........................................................................................................................................................... 33
روبند ناخنی.............................................................................................................................................................. 33
روبند بادامکی........................................................................................................................................................... 33
روبند دیسکی دایره ای لنگ................................................................................................................................ 33
روبند بادامکی اسپیرال........................................................................................................................................... 33
روبند گوه ای............................................................................................................................................................ 34
گوه ای تخت............................................................................................................................................................. 34
فصل چهارم:طراحی جیگ و فیکسچرهای پنوماتیکی(در واحد نمونه سازی)........................................ 35
مشاهدات.................................................................................................................................................................... 36
shop demerit.................................................................................................................................................... 38
تسترگان ها............................................................................................................................................................... 39
روبات ها..................................................................................................................................................................... 39
مدارات پنوماتیکی................................................................................................................................................... 40
طراحی فیکسچرهای جوشکاری پنوماتیکی..................................................................................................... 41
فصل پنجم :فیکسچرهای کن.............................................................................................................................. 42
فیکسچرهای جوشکاری و فیکسچرهای کنترلی............................................................................................. 43
فیکسچرهای کنترل................................................................................................................................................ 43
فیکسچرهای مدولار پین دار................................................................................................................................ 45
گیره های ماشینی بر روی صفحات مغناطیسی.............................................................................................. 45
ششم :بررسی جوانب طراحی.............................................................................................................................. 47
طراحی ابزار............................................................................................................................................................... 48
بررسی اقتصادی....................................................................................................................................................... 48
اصول اقتصادی بودن طرح.................................................................................................................................... 48
درجات آزادی........................................................................................................................................................... 48
قاعده1;2,3............................................................................................................................................................... 49
دستگاه مختصات مرجع......................................................................................................................................... 49
بدنه جیگ و فیکسچرbody............................................................................................................................... 50
قطعات پیش ساخته............................................................................................................................................... 50
منابع............................................................................................................................................................................ 51
نقشه های modeling جیگ................................................................................................................................. 56
مقدمه:
بهترین راه پیش بینی آینده، ساختن آن است.
این جمله زیبا پیام اراده، عزم و سازندگی دارد. انسان مصمم، عازم و سازنده، مقهور دست سرنوشت نیست بلکه سرنوشتش را خود رقم می زند. این عزم، انسان را از در افتادن در گرداب انفعال خارج نموده و در مقابل تن دادن به روز مرگی رویین تن میگرداند. پس بجاست با گذراندن این دوره ی کارآموزی خود را از لحاظ ارتقای عملی بالا برده تا بتوان میان علوم دانشگاهی گذرانده و نیاز صنعت اشتراکی یافته و به پروراندن آن اشتراکات بپردازیم. این جانب در این دوره ی 240 ساعت با بهره گیری از دانش و تجربه ی صاحبان فن توانستم به آشنایی با اصول اولیه طراحی جیک و فیکسچرها و مدل سازی یک جیگ توسط نرم افزار CATIYA دست یابم و پس از آن با اندازه برداری توسط دوربین ATOS به فایلهای ایجاد شده ی ابر نقاط موجود در سیستم های کامپیوتری دست یافتم و بدین ترتیب با نحوهی مدل کردن فایلهای ابر نقاط آشنا شدم.
خلاصه تاریخچه:
شرکت سایپا دیزل در سال 1342 با انعقاد قرارداد انحصاری با شرکت ماک تراکس و با نام ایران کاوه فعالیت خود را با مونتاژ کامیون های ماک و ساخت انواع تریلر آغاز نمود.
تعداد کامیون های تولیدی ایران کاوه طی مدت همکاری با شرکت ماک تراکس تا سال 1357 به 5700 دستگاه بالغ گردید.
به دنبال توقف تولید کامیون های ماک در سال 1357، شرکت سایپا دیزل به منظور بهره گیری ازظرفیت های موجود در ایجاد اشتغال، مونتاژ سایر وسایل نقلیه در بخش حمل و نقل جاده ای بار و مسافر را در دستور کار خود قرار داد.
در سال 1363 پس از بررسی های انجام شده در خصوص راه اندازی خط جدید تولید کامیون، قرارداد ساخت و تولید ولوو F12 در مدل های 4×6 ، 2×6 و 2×4 با شرکت ولوو تراکس منعقد گردید، انعقاد قرارداد تولید تریلرهای کفی با شرکت گوشا یوگسلاوی، از دیگر اقدامات برجسته سایپا دیزل طی این سال بود.
در روند تولید مطمئن طی سال های 1363 تا 1380، تولید کامیون های ولوو NL12 و F12 به میزان بیش از 1000 دستگاه و با حدود 52% خودکفایی حاصل گردید.
انتقال تکنولوژی
همکاری دو شرکت و برتری ها و ویژگی های محصول و قراردادی در چارچوب موارد ذیل قابل طرح می باشد:
اهداف
ü بازسازی ناوگان حمل و نقل داخلی در بخش کامیون
ü پر کردن خلاء بازار در بخش کامیون های متوسط
ü تنوع محصول
برتری های محصول و ویژگی های بارز قراردادی
ü مصرف سوخت و هزینه های تعمیرات و نگهداری پائین تر
ü تعهد شرکت رنو تراکس در ارائه پشتیبانی های فنی و همکاری های تکنولوژیک
ü اعطای حق انحصاری نمایندگی شرکت رنوتراکس در ایران به شرکت سایپا دیزل
ü امکان صادرات محصول رنومیدلام با آرم مشترک به بازارهای هدف سایپا دیزل
ü
تحقیق نقد نامور نامه
بخشهایی از متن همراه با فهرست:
مقدمه:
صرف نظر از هر نوع ویراستاری و رفع اشکال در اثار نوشتاری یا هر اثر دیگر بنظر بیاید پس از اتمام آن دو طرز فکر درباره پدیده حامله موجود باشد که کاملاً طبیعی است
دیدگاه اول دیدگاهی تحسن برانگیز و دیدگاه دوم برخلاف دیدگاه اول در پی نشان دادن عیوب آن اثر است که در جمع بندی به این دو دیدگاه در کنار هم اصطلاحاً نقد گفته میشود
متأسفانه خیلی ها وقتی جهت از نقد و انتقاد میشود تصور میکنند که باید تماماً از نداشتن اشکالات و عیوب چیزی سخن به میان آید
و بالعکس خیال میکنند هر گاه محسنات و خوبی ها و زیبائیهای یک اثر قابل بحث است دیگر انتقادی در کار نیست. حال آنکه نقد و یا انتقاد معنی اش صرفاً این نیست که از چیزی ابزار گرفته شود و یا چیزی که تعریف آنرا شنیده اند از انتقاد بدورات بلکه همانگونه که اشاره شده نقد یعنی هم بررسی محسنات و هم تحقیق درباره اشکالات و ایرادات و اظهار آنهاست.
حال با توجه به جمع بندی دو دیدگاه فوق که ما آنرا نقد اثر مینماییم و نیز عنایت به اینکه اثر مورد نظر ما یعنی کتاب نامور نامه درباره فردوسی و شاهنامه به قلم دکتر عبدالحسین زرکوب از دو جهت یکی خلاصه نویسی و دیگر نقد نویسی مورد مفاهیم ابتدا از جنبه ای عیوب آنرا ظاهر ساخته و از جنبه دیگر محاسن کلام را آشکار مینمائیم و بدنبال آن خلاصه این اثر را تقدیم حضور خوانندگان محترم میکنیم.
نقدی بر نامورنامه
دکتر عبدالحسین زرین کوب منتقد و نویسندة موفق معاصر است که در این کتاب با قلم مو شکاف و توانایی خود نه تنها شخصیت فردوسی را تحلیل و او را از خلال اثرش میشناساند بلکه دربارة چند و چون شاهنامه به داوری میپردازد. یکی از انواع نثر معاصر نثر تحقیقی هنری است. دکتر زرین کوب در اثر خود به نام نامورنامه از این شیوة نثرنویسی بهره برده است. او با نگاهی تحلیلی زوایای داستان های شاهنامه را از جهات مختلف تبیین میکند. نویسنده شباهت هایی را میان شاهنامة فردوسی و «انه ائید» یافته است. اما هیچ یک از دیگر داستان های حماسی را قابل مقایسه با شاهنامه نمیداند. شاهنامه داستان هایی حماسی است با زمینة قهرمانی، قومیو ملی که حوادثی خارق العاده در آن جریان دارد. هدف نویسنده از کتاب نامورنامه آشناسازی مردم با شاهنامه و قهرمانان ملی شان است.
...
اشعار حماسی
درباره اصل و منشأ حماسه دقیقاً میتوان به همان نکته ای اشاره کرد و از آن سخن گفت که محققان درباب منشأ افسانه ها و داستانهای منظوم گفته اند باید توجه داشت که این اصل منشأ به زمانی بر میگردد که اقوام دیرینه گیتی چون به مقتضای زندگانی نظامیمجبور به ستیز و پیکار با طوایف واهم مجاور بودند همواره پهلوانان و دلاوران خود را گرامیشمرده و به آنها افتخار میکرده اند سیر تاریخ گواه بر این ادعاست که رفته رفته این مهر و علاقه، سبب گردید تا هاله درخشانی از تعجبت و اوهام پیرامون مفاخر این دلاوران پدید آورده و وجود آنها را سراسر در فروغ خیره گر و ابهام آمیزی غرقه نمود و سبب شد تا مردم بی اختیار مجذوب احوال و افعال آنان شوند، مضافاً اینکه از این رهگذر ترانه های پر شوری نیز که زائیده منابع تعجب قومیبود، و در اوصاف مفاخر و ذکر مآثر این دلاوران پدید آمده بود به زبانها و افواه جاری گشته که به یقین اینگونه ترانه ها در طی روزگار طول و تفصیل و زیادت و نقصان پذیرفته و در مواقع و جاهای مختلف به اشکال مختلف روایت گردیده است.
======================
فهرست:
مقدمه................................... 1
نقدی بر نامورنامه....................... 2
اشعار حماسی............................. 7
شواهد تاریخی............................ 8
ایلیاد و شاهنامه........................ 11
رمز افسانه ها........................... 14
شاهنامه و انه ئید....................... 16
شاهنامه و ملیت ایرانی................... 17
فردوسی و شاهنامه........................ 19
طوس..................................... 34
چند نکته درباب ولادت فردوسی.............. 35
شبی چون شبه............................. 36
رستم و اسفندیار......................... 39
جمشید و ضحاک............................ 42
درباره نامهی رستم فرخزاد................ 44
صلح و داد و عدالت در شاهنامه............ 46
حکمت و اخلاق در شاهنامه.................. 49
مفاخر در شاهنامه........................ 50
شاهنامه و ایلیاد 51
عنوان : بررسی رابطه میان موضوع و نوع ترکیببندی و فامهای رنگی مطابق با آنها در آثار نگارگری ایرانی- اسلامی
چکیده
مقدمه
جایگاه ترکیببندی و رنگ در نگارگری:
ترکیب بندی و رنگ و تطابق آنها با یکدیگر
نتیجهگیری
چکیده:
در همة هنرها و از جمله در نگارگری، پرداختن به ترکیببندی در جهت حفظ تناسبات و همچنین وحدت اثر همیشه مورد توجه بوده است. در این راستا و برای ایجاد ترکیببندی خوب و تکامل یافته، همواره توجه به تناسبات در رابطه با تمامی عناصر بصری کار از اولویت برخوردار بوده است؛ و از جملة این عناصر بصری که از جایگاه خاصی در نگارگری ایران برخوردار است، عنصری است به نام «رنگ»؛ زیرا علت اصلی زیبایی خیرهکننده و جادویی و شکوه و جلال نگارگری ایرانی، رنگهای خالص و ناب آن میباشد. رنگ در نگارگری خود نور است و تاریکی در آن وجود ندارد. چون بر اساس اعتقاد هنرمند مسلمان که خداوند رحمت خود را به صورت یکسان بر همه چیز گسترده است و نور نشانی از رحمت اوست، نگارگر در آثارش به این اعتقاد اشاره دارد. علاوه بر این موضوع نیز در انتخاب نوع ترکیببندی و مایه رنگ حاکم، دخالت داشته و از این روست که هنرمند، ترکیبهای ایستا را برای صحنههای آرام و عاشقانه، ترکیبهای پویا را برای موضوعایی با مضامین نبرد و جنگ و نزاع، ترکیبهای تک مرکزی و انفجاری را برای مضامین مذهبی بکار می برد.
در مطابقت رنگ و ترکیب بندیهای مشخص باید گفت که رنگهای سرد و آرام با ترتیبهای ایستا و ساکن، رنگهای گرم و پرتحرک با ترکیبهای پویا، و رنگهای گرم و پرتلاطم، به همراه تضاد شدید رنگی و تیره روشن با ترکیبهای انفجاری و تک مرکزی مطابقت دارد؛ ولی هنرمند نگارگر در جهت به تعادل رساندن همة اجزاء همه اجزاء اثر و تحت کنترل درآوردن انرژیهای ساطع از آنها، در جهت حفظ وحدت و یکپارچگی کلی اثر، در اغلب موارد این رنگها را جابجا استفاده میکند و این از تدابیر زیرکانة نگارگر ایرانی میباشد.
مقدمه:
در نقاشی و نگارگری عواملی اساسی، که باعث میشوند آثار، خصوصیتهای ویژه و منحصر به فردی برای خود داشته باشند و هر کدام مفاهیم و معانی خاص خود را به نمایش بگذارند، ترکیب بندیها و مایه رنگهایی است که هر کدام از این آثار تصویری بر پایة آنها تنظیم میشوند و این ترکیبها و نوع مایه رنگها بر اساس اصولی چند، از جمله موضوع اثر، ایجاد و انتخاب میگردند تا در ارائه مفهوم آن در حد کمال، موفق باشند.
این پژوهش و تحقیق سعی بر آن دارد تا روابط تنگاتنگ میان موضوع و نوع ترکیببندی و فامهای رنگی مطابق با آنها را در آثار نگارگری ایرانی- اسلامی مورد مطالعه قرار دهد. در همین راستا، ابتدا سعی شده جایگاه هر کدام از آنها در خلق این نگارهها بررسی شده و شخص شود. سپس در ادامة آن، به دیدگاه هنرمند نگارگر ایرانی دربارة رنگ، نور، شکل فضا و ترکیببندی توجه شده است تا به اطلاعات پیش زمینهای بیشتری در این باره دسترس باشد.
در مراحل بعدی پژوهش حاضر، اختصاصاً به موضوع اصلی تحقیق توجه شده است. در این وهله با انتخاب تعدادی آثار نگارگری شاخص و مطالعه بر روی آنها، که از آثار نگارگریهای ابتدایی شروع میشود و در نهایت به یکی از شاهکارهای نگارگر معروف عهد صفویه، «سلطان محمد»، با عنوان «معراج حضرت رسول اکرم (ص)» ختم میشود، خصوصیات روانی و بصری موضوعها و ترکیب بندیها مورد مطالعه و تحلیل قرار میگیرد و در نهایت به چگونگی مطابقت این ویژگیهای خاص با رنگها ویژه، با توجه بر خصوصیات ظاهری و باطنی رنگها، که معرف حالات و روانی و روحیات خاصی میباشند، پرداخته میشود. و در نهایت به نتیجهای دست یافت که محکم و قابل باشد.
جایگاه ترکیببندی و رنگ در نگارگری:
در تمام هنرها، برای دست یافتن به ترکیببندی متناسب و عالی، سعی به حفظ تناسبات است که در مجموع القای وحدت کند. «هر ارثی که در این عالم به وجود آید (خواه هنری و خواه غیر از آن) اگر از اندازههای اساسی به کار گرفته شده در طبیعت بیرون باشد غیرعادی و ناخوشایند و ناپذیرا میگردد و نمیتواند راهی به سوی کمال مطلوب داشته باشد دست یافتن به این تناسبات میسر نیمباشد مگر با دقت و توجه در اندازهها و آشنایی با بعضی اصول ریاضی، و به نوعی از آن دکتر الهی قمشهای اینگونه اشاره میکند:
«یک نوع تناسبات ریاضی داریم که میگویند برابری در کمیت است و این غیر از تشابه که معنی برابری در کیفیت را میدهد و نیز با تساوی به معنی برابری در مقدار و تجانس به مفهوم برابری در جنس فرق می کند. در نقاشی اگر تناسبات نباشد اثری زشت خلق میگردد»
این تناسبات باید در جای جای اثرهنری- ( در خطوط، سطوح، رنگها، شکلها و . . . ) و در نهایت در کلیت ترکیببندی اثر هنری حضور غالب و مؤثر داشته باشد و فقط از این دریچه است که کار هنری میتواند به آن ایده آلی که مد نظر هنرمند میباشد نزدیک شود. نگارگری ایرانی نیز مانند سایر هنرها، ناگزیر از توجه به این اصل- (توجه به ترکیببندی و تأثیرات آن)- میباشد و هنرمند و نگارگرایهای در این زمینه مهارت قابل ستایشی را از خود، در آثار خلق شدهاش، برای ما به یادگار گذاشته است؛ قدرت و مهارتی که در عصر حاضر، هنرمندان و منتقدان دیگر ممالک را در حیرت فر برده و آنها را به ناچار و تمجید و تحسین از این مهارتها وادار کرده است.
در همین راستا و در جهت دست یافتن به ترکیببندی قابل قبول است که توجه به عناصر بصری، به عنوان اجزای به وجود آورندة کمپوزیسیون، خود را نمایان میکند، که از جملة این عناصر،- (بخصوص در هنر نگارگری ایران)- رنگ و ترکیبهای متنوع رنگی است که حامل نقش اساسی و تعیین کننده در رسیدن به هدف مذکور میباشد؛ زیرا «سرچشمة زیبایی سحرآمیز و خیره کننده و شکوه نگارگری ایرانی، رنگهای ناب آن است. درخشش رنگهای مرئی و آزادی مطلق، ظرفت و حساسیت دقیق، چندین گونگی، بیکرانگی ریزهکاریها و هماهنگیهای ظریف، وجه امتیاز نگارگریهای زیبایی ایرانی از شاهکارهای نقاشی چنین و غربی است.
در نقاشی کلاسیک غرب، تکامل ماده و جهان پدیده ها از راه دستیابی به شکل تحقیق پیدا میکند؛ اما در چین این امر به کمک رابطة پری نسبت به خلاء و در نگارگری ایرانی از طریق دگردیسی کیمیایی ماده به رنگهای نور صورت می پذیرد. گرد طلا، نقره، لاجورد، زمرد، و سنگهای گرانبهای دیگر، جسمانیت را به گونه ای تلطیف میکند تا دیگر فقط انعکاس نور نباشد.
جزوه فارسی عمومی کلیه رشته ها
چکیده کوتاهی از متن:
سخن خدای با بنده
خواجه حسن مؤدب گوید، رحمه الله علیه، که چون آوازة شیخ در نیشابور منتشر شد که پیر صوفیان آمده است از میهنه و مجلس می گوید و از اسرار بندگان خدای تعالی خبر باز می دهد، و من صوفیان را خوار نگریستمی، گفتم: «صوفی علم نداند چگونه مجلس گوید؟ و علم غیب خدای تعالی به هیچ کس نداد و ندهد. او از اسرار بندگان حق تعالی چگونه خبر باز می دهد؟»
روزی بر سبیل امتحان به مجلس شیخ شدم و پیش تخت او بنشستم. جامه های فاخر پوشیده و دستار، فوطة طبری در سر بسته با دلی پر انکار و داوری. شیخ مجلس میگفت. چون مجلس به آخر آورد از جهت درویشی جامه ای خواست. مرا در دل آمد که دستار خویش بدهم. باز گفتم با دل خویش که مرا این دستار از آمل هدیه آورده اند، و ده دینار نیشابوری قیمت این است، ندهم. دیگر بار شیخ حدیث دستار کرد، مرا باز در دل افتاد که دستار بدهم. باز اندیشه را رد کردم و همان اندیشة اول در دلم آمد.
پیری در پهلوی من نشسته بود، سؤال کرد: «ای شیخ، حق، سبحانه و تعالی، با بنده سخن گوید؟» شیخ گفت: «گوید، از بهر دستار طبری دو بار پیش نگوید. باز آن مرد که در پهلوی تو نشسته است دوبار گفت که این دستار که در سر داری بدین درویش ده، او میگوید ندهم که قیمت این ده دینار است و مرا از آمل هدیه آورده اند.»
حسن مؤدب گفت: «چون من آن سخن شنودم لرزه بر من افتاد، برخاستم و فراپیش شیخ شدم، و بوسه بر پای شیخ دادم و دستار و جامه جمله بدان درویش دادم و هیچ انکار و داوری با من نماند، به نو مسلمان شدم و هر مال و نعمت که داشتم در راه شیخ فدا کردم و به خدمت شیخ باستادم.»
(اسرارالتوحید، محمدبن منور)
=============================
فهرست مطالب
| عنوان | صفحه |
- در نعت خاتم النبیین علیه الصلوة و السلام (شرفنامه نظامی ).......... 1
- آینه سکندر (دیوان حافظ) ........... 2
- سخن خدای با بنده (اسرار التوحید) .. 4
- هوای نای ( دیوان مسعود سعد سلمان) . 5
- حکایتی از گلستان (گلستان سعدی) .... 7
- عشق شوری در نهاد ما نهاد (دیوان فخرالدین عراقی) 8
- خریدار یوسف (منطق الطیر عطار) ..... 10
- از خواب گران خیز (اقبال لاهوری) .... 11
- چند رباعی از مشتاق (دیوان مشتاق اصفهانی) 12
- بهار می شود (سیاوش کسرایی) ........ 13
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 15
- استخوان در زخم گذاشتن (امثال و حکم دهخدا) 16
| عنوان | صفحه |
- چشم دل باز کن (دیوان هاتف اصفهانی) 17
- ابیاتی از رهی معیری (دیوان رهی معیری) 20
- اندر کار زار کردن (قابوسنامه) ..... 21
- سعی و عمل (دیوان پروین اعتصامی) ... 22
- کشتی آل نبی (دیوان محتشم کاشانی) .. 25
- حکایت (بهارستان جامی) ............. 26
- در دیدة مجنون (دیوان وحشی بافقی) .. 27
- جام جم (دیوان حافظ) ............... 28
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 29
- حکایتی از بوستان (بوستان سعدی) .... 29
- دیرآمدی ای نگار سرمست (غزلیات سعدی) 31
- ملکا ذکر تو گویم (دیوان سنایی) .... 32
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 33
- کدام دانه فرو رفت در زمین که نرست (مثنوی معنوی مولوی) ..................................... 33
- مناظره طاووس و زاغ (بهارستان جامی) 34
| عنوان | صفحه |
- مرگ ضعیف (دیوان ایرج میرزا) ....... 35
- معرفت (تمهیدات عین القضاة همدانی) . 36
- آفتاب می شود (دیوان فروغ فرخزاد) .. 37
- نامه ای از قائم مقام (منشآت قائم مقام فراهانی) 40
- حکمتهایی از گلستان (گلستان سعدی) .. 41
- دام تمنا (دیوان ادیب نیشابوری) .... 42
- دادخواهی و سیرت نیکو ورزیدن (سیاستنامه خواجه نظام الملک) .............................. 43
- کی رفته ای ز دل که تمنا کنم تو را (دیوان فروغی بسطامی) ..................................... 44
- حکایتی از بایزید بسطامی (تذکرة الاولیاء عطار) 45
- باغ مهتاب (سیمین بهبهانی) ......... 45
- مهمان بی تکلف (جوامع الحکایات عوفی) 47
- نبینی بر درخت این جهار بار (دیوان ناصر خسرو) 48
- در سخن ارباب طریقت (مرصاد العباد) . 50
- یاد آر ز شمع مرده یادآر (دیوان علی اکبر دهخدا) 51
- داستان سه انباز راهزن با یکدیگر (مرزبان نامه) 54
| عنوان | صفحه |
- شور شیرین (دیوان ادیب نیشابوری) ... 55
- مرگ مردان (هوشنگ ابتهاج) .......... 56
- شناختن قدر نعمت خدا (سیاستنامه) ... 57
- در حقوق صحبت (کیمیای سعادت) ....... 58
- حق استاد (دیوان ایرج میرزا) ....... 59
- چه می کشم (دیوان شهریار) .......... 60
- داستان ماهیخوار پیر (کلیله و دمنه) 62
- مناظره کرم پیله و حلزون (دیوان پروین اعتصامی) 64
- وطن (دیوان ادیب الممالک فراهانی) .. 65
- داستان مرد باغبان با خسرو (مرزبان نامه) 67
- خوش به حال غنچه های نیمه باز (فریدون مشیری) 68
- داستان سلطان محمود و ایاز (چهار مقاله نظامی عروضی) 70
- نشانی (سهراب سپهری) ............... 72
- منا (سفرنامه ناصرخسرو) ............ 73
- آن عاشقان شرزه (دکتر شفیعی کدکنی) . 74
| عنوان | صفحه |
- داستان بلبل و مورچه (رسائل نثر سعدی) 75
- آی آدمها (نیما یوشیج) ............. 77
- گلرنگ شد در و دشت از اشکباری ما (دیوان فرخی یزدی) 79
- مهربانی بر حیوانات (سیاستنامه) .... 81
- لغز شمع (دیوان منوچهری) ........... 82
- بوی جوی مولیان (دیوان رودکی) ...... 83
- شبنمی غرقه در دریا (دیوان عطار) ... 84
- چند رباعی از عطار (مختار نامه) .... 85
- عشق چیست (تذکرة الاولیاء عطار) ..... 86
- استغنا (دیوان صائب تبریزی) ........ 87
- ای خدا این وصل راهجران مکن (غزلیات شمس) 88
- زمستان (اخوان ثالث) ............... 89
- نشان دوست (دیوان جامی) ............ 92
- شب (شاهنامه فردوسی) ............... 93
- چند رباعی از خیام (رباعیات خیام) .. 95
| عنوان | صفحه |
- دو بیتی هایی از اقبال (پیام مشرق اقبال لاهوری) 96
- حلاج (در کوچه باغهای نیشابور – دکتر شفیعی کدکنی) 97
- زاغ و باز (دیوان عنصری) ........... 99
- تک بیتیهای صائب (دیوان صائب تبریزی) 100
- حکایت فضل بن سهل (تاریخ بیهقی)..... 101
جزوه فارسی پیش دانشگاهی
- به نام خداوند جان و خرد (شاهنامه فردوسی) 1
- فنا و بقا (دیوان عطار) ............ 3
- قسم به ساقی کوثر (دیوان صائب) ..... 4
- حجب روح انسان (مرصاد العباد) ...... 5
- از جمادی مُردم و نامی شدم (مثنوی معنوی مولوی) 6
- راز دانش (دیوان رودکی) ............ 7
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 7
- تناسب آفرینش (حدیقه سنایی) ........ 8
- در وصف پیری (مخزن الاسرار نظامی) ... 9
- دیدة اشکبار (دیوان فخرالدین عراقی) 11
- پیل در خانة تاریک (مثنوی معنوی مولوی) 12
- مدینه (سفرنامه ناصرخسرو) .......... 13
- آب را گل نکنیم (سهراب سپهری) 13
- شکایت پیرزن (پروین اعتصامی) ....... 16
- حکایت (چهار مقاله نظامی عروضی) .... 17
- می تراود مهتاب (نیمایوشیج) ........ 18
- آینة حسن (دیوان ادیب الممالک فراهانی) 20
- خواجگی دنیا (رسائل نثر سعدی) ...... 21
- چند رباعی (دیوان ادیب نیشابوری) ... 22
- در کوچه سار شب (هوشنگ ابتهاج ) .... 23
- در آیین و شرط پادشاهی (قابوسنامه) . 24
- زندگی زیباست (سیاوش کسرائی) ....... 25
- خادم خاص شیخ ابوسعید (اسرارالتوحید) 27
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 28
- شرح پریشانی (دیوان وحشی بافقی) .... 30
- شوق درس خواندن (دیوان ایرج میرزا) . 33
- کوچه (فریدون مشیری) ............... 34
- در تفسیر آیه یا ایهاالناس التقوا ربکم (کشف الاسرار) 37
- حکایت (قابوسنامه) ................. 38
- آرزوی جنه المأوی برون کردم ز دل (دیوان جامی) 39
- توانگر شد آن کس که خرسند گشت (شاهنامه فردوسی) 40
- گفتگوی زاهد و مهمان (کلیله و دمنه) 42
- بار امانت معرفت (مرصاد العباد) .... 46
- وطن داری آموز از ماکیان (دیوان علی اکبر دهخدا) 47
- شهر خاموش (دکتر شفیعی کدکنی) ...... 48
- اشک حسرت (دیوان هاتف اصفهانی) ..... 49
- حکایت شاه و عاشق (منطق الطیر عطار) 50
- داستان زغن ماهیخوار با ماهی (مرزبان نامه) 52
- چند رباعی (رباعیات خیام) .......... 53
- نیکوکاری عمر بن عبدالعزیز (سیاستنامه) 54
- پیک دوست( دیوان حافظ) ............. 55
- حکایت (بوستان سعدی) ............... 56
- هر غزلم نامه ای است شرح غم عشق یار (غزلیات سعدی)58
- حکایتی از شبلی (تذکرة الاولیاء عطار) 59
- در سیرت سلمان فارسی (جوامع الحکایات عوفی) 60
- سیل (تاریخ بیهقی) ................. 61
- حکایت (گلستان سعدی) ............... 63
- آنچه بدهد فلک تو را بستان (دیوان مسعود سعد سلمان) 64
- مرگ برگها (دیوان شهریار) .......... 65
- تف هجران (دیوان مشتاق اصفهانی) 66
=========================== بخشهایی از متن:
به نام خداوند جان و خرد
...
فنا و بقا
...
قسم به ساقی کوثر
...
حجب روح انسان
بدانکه چون روح انسان را از قربت و جوار رب العالمین به عالم قالب و ظلمت آشیان عناصر و وحشت سرای دنیا تعلق می ساختند، بر جملگی عوالم ملک و ملکوت گذر دادند، و از هر عالم آنچه زبده و خلاصة آن بود با او همراه کردند، و باقی آنچه گذاشتند از هر عالم یا در آن نفعی بود یا ضرری، با آنش هم نظری می بود، از بهر جذب منافع و دفع مضرات.
پس، از عبور اوبر چندین هزار عوالم مختلف روحانی و جسمانی، تا آنگه که به قالب پیوست، هفتادهزار حجاب نورانی و ظلمانی پدید آمده بود، چه نگرش او به هر چیز در هر عالم اگر چه سبب کمال او خواست بود، حال را هر یک او را حجابی شد، تا بواسطة آن حجب از مطالعة ملکوت و مشاهده جمال احدیت و ذوق مخاطبة حق و شرف قربت محروم ماند، و از اعلی علیین قربت به اسفل سافلین طبیعت افتاد.
آسوده بدم با تو ، فلک نپسندید خوش بود مرا با تو، زمانه نگذاشت!
و بدین روزی چند مختصر که بدین قالب تعلق گرفت، آن روح پاک که چندین هزار سال در خلوت خاص بی واسطه، شرف قربت یافته بود، چندان حـُجـُب پدید آورد که بکلی آن دولتها فراموش کرد. و امروز هر چند براندیشد، از آن عالم هیچ یادش نیاید. اگر نه به شومی این حجب بودی چندین فراموشکار نشدی، و آن همه انس که یافته بود بدین وحشت بدل نکردی، و جان حقیقی به باد ندادی.
و مثال تعلق روح انسانی به قالب و آفات آن چنان است که شخصی تخمی دارد. اگر بکارد و پرورش دهد یکی صد تا هفتصد می شود، و اگر آن تخم نکارد همچنان از آن نوعی انتفاع بتوان گرفت، ولیکن چون تخم در زمین اندازد و پرورش ندهد خاصیت خاک آن است که تخم را بپوساند، و آن استعداد انتفاع که در وی بود باطل کند.
...
مقاله خلوت، قلمروپایی، و فضای شخصی نظریه همجواری
چکیده بخشهایی از متن:
قطعه ای از مبلمان، یک کار هنری، یک اتاق، یک ساختمان، یا محدوده ای از فضای سبز هر چند که از نظر انسان سنجی خوب طراحی شده باشد، ممکن است برای استفاده کنندگان «ناراحت» به نظر برسد (Hall 1963) . هدف این فصل کتاب جلب توجه به معیارهای خاص تری چون خلوت، فضای شخصی، و رفتار قلمروپایی است. این عوامل ادراک راحتی و کیفیت محیط را تحت تأثیر قرار می دهند. نیاز به خلوت، فضای شخصی و قلمروپایی در انسان عمومیت دارد و به ارضای نیازهای دیگری چون امنیت ، خودشکوفایی، و عزت نفس ربط دارد.
Hall 1959 , goffman 1963, Lyman and scott 1967, skaburskis sommer 1969, Altman 1975
چگونگی بیان نیازها و نحوه دست یافتن به آنها، در جوامع مختلف متفاوت است.
(Hall 1966 , Aluman and Chemers 1980)
بعضی از ساختمانهایی که توسط معماران تحسین شده اند نیاز به خلوت و قلمروپایی را به خوبی برآورده نمی سازند. دلیل این مسئله ساده است. در اغلب موارد این رفتارها به طور ناخودآگاه بروز می کنند. بدون شناخت یک رفتار نمی توان آن را در طراحی در نظر گرفت. یکی از وظایف رفتارشناسان جلب توجه طراحان به این گونه رفتارها و چگونگی در نظر گرفتن آنها در طراحی است. یکی از اهداف نظریة طراحی محیط، توصیف و تبیین چگونگی پاسخگویی ترکیب کالبدی محیط به این رفتارها و اهمیت طراحی محیطهایی است که تأمین کننده و حمایت کننده آنها می باشند.
مفاهیم خلوت، قلمروپایی و فضای شخصی با هم ارتباط نزدیکی دارند. ایروین آلتمن (1975) مدلی مفهومی را پیشنهاد کرده است که در آن فضای شخصی و قلمروپایی ساز و کارهای اصلی دست یافتن به خلوت قلمداد شده اند. شکل 14-1 ماهیت پویای خلوت را نشان می دهد. مردم تلاش می کنند در انجام فعالیتها به سطح مناسبی از خلوت دست یابند. در نتیجه دانستن معنا و مفهوم خلوت اهمیت زیادی دارد.
در تعاریف مربوط به خلوت یک ویژگی مشترک وجود دارد. نکتة اصلی این تعاریف، توانایی کنترل افراد یا گروهها بر تعامل دیداری، شنیداری و بویایی با دیگران است. برای مثال، راپاپورت (1977) خلوت را توانایی کنترل تعامل اجتماعی، حق انتخاب و امکان تعامل اجتماعی دلخواه فرد تعریف کرده است. خلوت نباید به گوشه ای از جمع و تمایل به انزوا منجر شود. (Schwartz 1968).
...
رفتار قلمروپایی سازوکاری است برای تنظیم حریم بین خود و دیگران که با شخصی سازی یا نشانه گذاری یک مکان یا یک شیء و تعلق آن به یک فرد یا یک گروه بیان می شود. این تعاریف بعضی از ویژگیهای اصلی قلمرو مکانی را پیشنهاد می کنند. احساس مالکیت و حق انسان نسبت به یک مکان ، شخصی سازی و نشانه گذاری یک محوطه. حق دفاع در مقابل مزاحمت و تأمین کارکردهایی که از نیازهای فیزیولوژیک تا نیازهای شناختی و زیباشناختی را شامل می شود.
انسان و حیوان رفتار قلمروپایی را از راههای متفاوتی به نمایش می گذارند (Altman 1975) . در حیوانات این نمایش مبنای زیست شناختی دارد و ابزاری است برای تصاحب یک محدودة مکانی؛ نشانه گذاری حیوانات با ادرار یا دیگر ابزارهای فیزیولوژیک انجام می شود و دفاع آنها با جنگیدن (به صورت نمادین) به نمایش در میآید.
در انسان، رفتار قلمروپایی حتی اگر مبنای زیست شناختی داشته باشد باز هم تابع هنجارها و معیارهای فرهنگی است (Dubos 1965 , Ardrey 1966) . قلمروهای انسانی از جهت اندازه و مکان تفاوتهای زیادی دارند؛ نه تنها مفهومی مکانی بلکه محصول ساخته ها و انگاره های انسان هستند و با دامنة وسیعی از موانع فیزیکی و نشانه های نمادین علامتگذاری می شوند. انسان قلمروهای مکانی بیشتری دارد و از راههای مختلفی از آنها محافظت می کند.
تأمین خلوت و کنترل قلمرو مکانی در طراحی محیط اهمیت ویژه ای دارد، زیرا بعضی از نیازهای اساسی انسان از قبیل هویت، انگیزش و امنیت از این طریق قابل ارضا هستند. حسن الشرکاوی (1979) نیاز چهارمی را تحت عنوان چارچوب داوری به این نیازها افزوده است. اگر چه در ادبیات معماری راجع به این موارد بحث شده است، ولی عملکرد قلمروپایی خارج از محدوده مفهوم عملکردگرایی در معماری جدید است.
مقاله خود شناسی
فهرست مطالب
آغاز خداشناسی، خودشناسی است...................... 1
خداجویی (چرا برای شناسایی آفریدگار جهان فکر و مطالعه می کنیم؟) 2
آثار خداشناسی در زندگی ما........................ 4
خداشناسی از یک راه مطمئن......................... 5
انگیزه خداجویی................................... 7
انواع صفات خدا (چرا صفات خدا به دقت و احتیاط فراوان احتیاج دارد؟) 7
چه راهی برای خداشناسی وجود دارد که مبتنی بر نوعی یافت درونی و وجدانی است؟........... 11
چرا تفاوتی که خداوند در خلقت مخلوقات گذاشته است، ظلم به آنها محسوب نمی شود؟........ 14
فلسفه آفرینش (هدف خدا از خلقت آفرینش چیست؟)...... 14
چه نفع و بهره ای از آفرینش نصیب موجودات می شود؟.. 15
چرا خداوند درخلقت موجودات تفاوت قائل شده است؟.... 18
چه قانونی سعادت بشر را تضمین می کند؟ ............ 19
وضع قوانینی این چنین از عهده چه کسی ساخته است؟... 19
رضای پروردگار را چگونه باید کسب کرد؟............. 20
خوف و رجاء....................................... 21
امتحان........................................... 22
دعا.............................................. 23
شکر.............................................. 23
لطف............................................. 24
آغاز خداشناسی، خود شناسی است
خودشناسی چگونه است؟
به چند نمونه از ویژگی های انسان التفات کنیدتا خالق را بهتر بشناسید
1- هرگاه به این حقیقت واقف شود که آدم خلیفه خدا بر روی زمین است یعنی آیینه تمام نمای صفات الهی است و هرکس بخواهد خدا را ببیند می تواند او را که ساخته شده و دست پرورده خداوند است مشاهده نماید چنین کسی خدای خود را خواهد شناخت.
2- آدمی که دربندگی پروردگار خود ثابت باشد خداوند به خود می بالد وبه هنر خویش تبریک می گوید و می فرماید: آفرین بر قدرت کامل بهترین آفریننده. چون که خدا خودش بهتر می داند که چه موجود عظیمی آفریده از این جهت به آفرینش خود تبریک می گوید.
3- همچنین در آیات متعدد قرآن تصریح گردیده که انسان مسجود ملائک است.
4- در حدیث است که بیان می کند: هرکس خود را شناخت محققاً خدای خود را شناخته است.
5- زمانی که آدم بداند که قلبش منزلگاه خدا است.
6- آنگاه که امانت و اختیار خداوند را در خود احساس نمود.
7- موقعی که فهمید و به یقین رسید که خداوند چاشنی روح خود را در وجود او دمیده است ارزش وجودی خود را درک می کند و تقرب و نزدیکی خویش را با خالق یکتا حفظ نموده و پیوند بندگی را محکمتر نگه می دارد و از خودشناسی به خداشناسی پی می برد و این خودشناسی هرچه دقیقتر و عمیق تر گردد معرفت خداشناسی در انسان تقویت می شود.بنابراین می توان گفت همانطور که قرآن کلام خدا است و پیامبر کلام خدا است انسان هم کلام خداوند است.پس آنکس که جانشین خدا در زمین است خدا را می شناسد.آنکه وجودش کلمه خدا است با کلام خدا آشنا است. او که قلبش جایگاه خدا است خدا را می شناسد.
پس انسان با توجه به شناخت خویشتن و درون نگری خود به شرح فوق و اینکه دارای نیروهای خدادادی عقل و فطرت و قدرت خلاقیت و اختیار و انتخاب احسن است مسلماً به مرحله ای می رسد که خالق یکتای خود را می بیند و می شناسد و تنها او را می پرستد.
رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند بنگر که تا چه حدّ است مکان آدمیت
خدا جویى
چرا براى شناسایى آفریدگار جهان فکر و مطالعه مى کنیم؟
1- عشق به آگاهى و آشنایى به جهان هستى، در درون جان همه ما است.
همه ما به راستى مى خواهیم بدانیم این آسمان بلندپایه، با اختران زیبایش، این زمین گسترده با مناظر دل فریبش، خود به خود به وجود آمده اند، یا این نقش هاى عجیب به دست نقاشى ماهر و توانا و چیره دست، کشیده شده است؟
نخستین سؤالاتى که در زندگى براى همه ما پیدا مى شود این است که:
از کجا آمده ایم؟ در کجا هستیم؟ و به کجا مى رویم؟
و ما اگر پاسخ هاى این پرسش هاى سه گانه را بدانیم ؟ یعنى بدانیم آغاز زندگى ما از کجا شروع شده و سرانجام به کجا خواهیم رفت؟ و اکنون چه وظیفه اى داریم؟بنابراین نخستین چیزى که ما را به دنبال خداجویى و شناسایى آفریننده جهان هستى مى فرستد، همان روح تشنه و جستوجوگر ما است.
2- حس شکرگزارى
ما هنگامى که به این سفره گسترده آفرینش نگاه مى کنیم و انواع نعمت هایى که در اختیار ما قرار دارد، چشمان بینا، گوش هاى شنوا، عقل و هوش کافى، نیروهاى مختلف جسمانى و روانى، انواع وسایل زندگى، و روزى هاى پاک و پاکیزه، در این سفره پهناور مى بینیم، بى اختیار به این فکر مى افتیم که بخشنده این همه نعمت ها را بشناسیم، و اگر چه نیاز به تشکر ما نداشته باشد، در برابر او شکرگزارى کنیم و تا این کار را نکنیم، احساس ناراحتى و کمبود داریم و این دلیل دیگرى است که ما را به دنبال شناسایى خدا مى فرستد.
تحقیق محاربه
پیشگفتار:
سپاس خدایی را که سخنوران در ستودن او بماند
و شمارگان نعمت های او ندانند و کوشندگان
حق او را گزاردن نتوانند خدایی که پای اندیشه گام در راه شناسایی او سنگ است و رو به دریای معرفتش بر سنگ، صفت های او تعریف ناشدنی است و به وصف در نیامدنی، و در وقت ناگنجیدنی و به زمانی مخصوص نابودنی به قدرتش خلایق را بیامرزید و به رحمتش بارها را پیدا کنید، و با فرسنگ ها لرزه زمین را در مهار کشید[1].
و سلام و درود بر محمد و عترت پاک او که دریچه های نور را به سوی گشودند و حیات خویش را وقف هدایت مردمان و ارائه راه و رسم صحیح زندگی ساختند. خدای تعالی که رحمتش عام وجود و کرمش فراگیر است. توفیق نوشتن این تحقیق را به ما عطا نموده است از او می خواهیم که در این راه بیش از هر چیز اخلاص در عمل را به ما ارزانی دارد.
این تحقیق به لطف خداوند و همکاری و نظارت استاد محترم جناب دکتر کریمی به اتمام رسیده است که شامل تعریف حدود، جرم حاربه، مصادیق آن تشریح مواد مرتبط با بحث محاربه و آیات قرآن در این مورد است که در این زمینه از منابع مختلف استفاده شده است.
در پایان از خداوند متعال به خاطر این توفیق سپاسگذاریم و از او می خواهیم که ما را از عاملین به احکام شریعت قرار دهد، باشد که مورد قبول استاد ارجمند قرار گیرد.
فهرست مطالب
پیشگفتار.....................................................
مقدمه......................................................... 1
فصل اول: مجازات و اهداف آن............................. 2
گفتار اول: مجازات و تقسیم بندی آن در قانون مجازات اسلامی 3
گفتار دوم: اهداف مجازات................................ 6
فصل دوم: حدود............................................. 11
گفتار اول: تعریف حد و انواع آن........................... 12
1. انواع حد............................. 17
2. حد تازیانه........................................... 17
3. حد سنگسار........................................ 18
4. حد قطع دست.................................................. 18
گفتار دوم: در بیان احکام حدود از نظر خاصه و عام 18
ضرورت اجرایی حدود و فلسفه آن......................... 20
فایده اجتماعی کیفر حدود................................... 23
فوریت و عدم تأخیر در حدود............... 24
نتایجی که بر الهی بودن شریعت مرتبت است.. 25
فصل سوم: محاربه......................... 29
گفتار اول: تعریف محاربه................. 30
1. تعریف محاربه و قطع طریق.............. 30
2. تعریف محاربه از دیدگاه امام خمینی.... 31
3. تعریف محاربه و تجدید سلاح لاخافه الناس. 31
4. تعریف محاربه در قانون مجازات اسلامی... 33
گفتار دوم: ارکان جرم محاربه............. 33
رکن مادی جرم:........................... 33
1. رفتار مرتکب.......................... 35
2. وسیله................................ 35
3. موضوع جرم............................ 36
4. نتیجه مجرمانه........................ 36
5. رابطه علیت بین فعل محارب و نتیجه مجرمانه 37
رکن معنوی جرم........................... 37
گفتار سوم: رابطه محاربه با جرایم دیگر... 38
رابطه محاربه با افساد فی الارض........... 38
رابطه محاربه و بغی...................... 40
رابطه محاربه و جرم سیاسی................ 43
رابطه محاربه و سرقت..................... 44
گفتار چهارم:............................ 47
تأثیر انگیزه در محاربه.................. 47
شروع به محاربه.......................... 48
محاربه در مقررات جمهوری اسلامی........... 49
محاربه در حقوق کامن لو.................. 52
فصل چهارم............................... 54
گفتار اول: راه های ثبوت محاربه.......... 55
1. علم قاضی............................. 57
2. اقرار................................ 59
3. بینه................................. 61
گفتار دوم: مراجع صالح برای رسیدگی....... 61
1. دادگاه نظامی......................... 62
2. دادگاه ویژه روحانیت.................. 63
3. دادگاه انقلاب......................... 63
گفتار سوم: علل سقوط محاربه.............. 64
1. مرگ محارب............................ 64
2. توبه................................. 64
3. حق عفو............................... 65
4. جنون و ارتداد........................ 65
5. تأثیر گذشت شاکی خصوصی................ 65
گفتار چهارم: حد محاربه.................. 66
کیفیت اجرای هر یک از مجازات های محاربه.. 69
1. قتل.................................. 69
2. به دارآویختن......................... 70
3. قطع دست و پا......................... 71
4. نفی.................................. 73
نتیجه گیری 76
[1] - نهج البلاغه، خطبه اول.
بخشهایی از متن:
مقدمه :
اهمیت بحث و شناخت آن:
بدون تردید از روزی که بشر خود را شناخته و با دیگر همنوعانش به یک زندگی اجتماعی پرداخته است، همواره یا به جهت حسابگری و یا از روی ناچاری به اطاعت از مجموعه قواعد زندگی تن درداده است. خصلت تکلیف پذیر انسان باعث شده است که بشر بتواند نیازمندی ها و خواسته ها و حوادث ناشی از زندگی اجتماعی را به وسیله اطاعت و پیروی از قواعد و مقررات موضوعه بشری برطرف و حل و فصل کند. بنابراین باید گفت که لازمه زندگی اجتماعی وجود همین قوانین و مقرراتی است که برای انسان تعیین تکلیف می کند پس جامعه به چنین قواعد و مقرراتی نیاز دارد و باید مجازاتهایی وجود داشته باشد برای برقراری نظم و امنیت و اجرای عدالت در بین مردم و قواعد و مقرراتی که با حقوق و آزادی ها و شخصیت معنوی افراد در ارتباط است از اهمیت به سزایی برخوردار است و قانونگذار افراد را وادار به رعایت احترام و اطاعت از این مقررات کرده است.
حدود یکی از این قواعد و مقررات است که در بین سایر قوانین جزایی اهمیت زیادی دارد و دارای مصادیق مختلفی می باشد که هدف ما در این خصوص بررسی محاربه و مصادیق آن است تا بتوانیم در این مورد تحقیق و تحلیل بیشتری انجام دهیم و مورد توجه قرار گیرد.
فصل اول
مجازات و اهداف آن
گفتار اول:
مجازات و تقسیم بندی آن در قانون مجازات اسلامی
قانونگذاران برای هر جرمی مجازاتی تعیین کرده اند علی القاعده به تعداد جرایم مندرج در قانون، مجازات وجود دارد. لیکن می توان مجموع این مجازات ها بر اساس معیاری دسته بندی کرده وجوه مشترک هر یک را شناخت. علاوه بر آن، طبقه بندی مجازات ها فایده هایی دارد که اهم آن تعیین صلاحیت دادگاه هاست.
در قانون مجازات اسلامی (ماده12) تقسیم پنج گانه ای از مجازات ها به چشم می خورد که فارق مشترکی وجه تمیز آنها از یکدیگر نیست. ولی این تقسیم بندی چندان بی متناسب هم با وخامت نوع جرم نیست.
نسبت موجود میان مجازات ها و تقسیم آنها به اصلی، تبعی، تتمیمی معیار دیگری برای تقسیم بندی آنهاست. کمااینکه می توان مجازات ها را به تبع حتی که از محکوم علیه سلب و یا ضایع می کند یعنی ماهیت عینی آنها را طبقه بندی کرد و در این صورت مجازات ها به مجازات های بدنی، سالب یا محدودکننده آزادی، مالی، ممنوعیت از اشتغال به کسب یا شغل یا حرفه، سالب حق، مجازات های سالب حیثیت و مجازاتهای محرومیت از خدمات عمومی می شوند.
...
گفتار اول:
تعریف حد و انواع آن:
حدود جمع حد است و حد در لغت به دو معنی آمده است، یکی به معنی فاصله افکندن میان دو شیء که به نحوی مانع اختلاط آن دو با یکدیگر می شود. اگر فاصله افکندن و مرز بین اشیاء را حد گویند از این نظر است که جلوی اختلاط آن دو با یکدیگر یا تجاوز یکی بر دیگری است. معنای دیگر حد- یعنی منع و جلوگیری کردن است اگر دربان و زندانیان را داد می گویند به خاطر این است که اجرای آن مرتکب را از جرم و تکرار جرم «منع» می کند و دیگران نیز از ارتکاب جرم منع می شوند. بنابراین معنی اصلی حد در لغت همان معنی اصلی یعنی جلوگیری کردن است. اما فقه می گوید از همین مبنای منع و جلوگیری کردن ریشه گرفته است.[1]
در تعریف دیگر می توان گفت که حد به معنی حایل کردن میان دو چیز است و کنایه از انتها، کرانه، یا مرز شیء است.
طبق ماده 13 قانون مجازات اسلامی: «حد به مجازاتی گفته می شود که نوع و میزان و کیفیت آن در شرع تعیین شده است. این تعریف نه جامع است و نه مانع، زیرا برای قصاص و دیه نیز عقوبت هایی معین شده اند ولی به آنها حد گفته نمی شود.
وصف معین بودن برای این قبیل مجازات ها به دلیل در کتاب های فقهی به کار برده شد که آن را در مقابل تعزیر که گفته می شود نوع و مقررات آن در شرع تعیین نشده قرار دهند. لیکن، به استناد احادیثی که از شیعه امامیه نقل شده در پاره ای از جرایم میزان و مقدار تعزیر معین شده است[2].
[1] - محمد صالح ولیدی، مختصراً منافع حقوق جزای عمومی، چاپ اول1378، ص428.
[2] - محمد علی اردبیلی، حقوق جزای عمومی، جلد دوم، چاپ سوم، ص151.
دانلود مقاله گنبد سلطانیه
بخشهایی از متن:
گنبد سلطانیه
ایجاد گنبد: گنبد عظیم و باشکوه سلطانیه در زمان سلطان محمد خدابنده بین سالهای 713-703 هجری قمری بنیان نهاده شد . ظاهراً هنگامی که اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) ،امر به احداث آرامگاه کرد هنوز یکی از مذاهب اسلام را به عنوان مذهب رسمی انتخاب ننموده بود. در حدود سال 709 هجری زمانی که کارِ ساختمان گنبد رو به اتمام بود سفری به عراق نمود و تربت پاک حضرت علی (ع) و امام حسین (ع) را در نجف و کربلا زیارت کرد . بنا به قولی بر اثر تشویق و ترغیب علما و روحانیان بزرگ شیعه که در آن زمان در دستگاه حکومتی صاحب منزلتی بودند، اولجایتو مذهب شیعه را به عنوان مذهب رسمی پذیرفت. به دنبال قبول مذهب تشیع، اولجایتو تصمیم گرفت که آرامگاه خود را به ائمة اطهار اختصاص دهد. به این منظور قصد انتقال اجساد مطهر آنان را به سلطانیه داشت تا به رونق تجاری و اهمیت مذهب و پایتخت جدید التأسیس خود بیافزاید. لذا دستور داد تا تزیینات داخلی بنا را که تا آن روز انجام نگرفته بود، طوری بپردازند که در آن شعایر مذهب تشیع به خوبی مورد استفاده قرار گیرد .به همین جهت بود که کلمة «علی» به طور مکرر با کاشی در متن آجر نوشته شد ،اما انتقال اجساد ائمه با مخالفت شدید روحانیان شیعه در نجف و کربلا مواجه شد .
گویند، وقتی مردم نجف و کربلا از تسلیم جسد امامان خودداری کردند، ساختمان سلطانیه دوباره به هدف پیشین خود یعنی آرامگاه اولجایتو اختصاص یافت . بدین منظور تزیین کلیة قسمتهای داخلی بنا تجدید و تغییر داده شد .
طرح بنای این گنبد که از بناهایی مانند مقبره اسماعیل سامانی و مقبره سلطان سنجر در مرو الهام گرفته، به عنوان سرمشق و مدل در بناهای دیگر، در ایران یا خارج ایران مورد استفاده قرار گرفته است، مانند و تاج محل در هند،
معمار گنبد سلطانیه شخصی به نام سیدعلی شاه بود.درمیان ابنیه آنکه از همه مهمتر و در عصر ایلخانی در عالم شهرتی به سزا داشته و هنوز نیز قسمت مهمی از آن به ریاست گنبد سلطانیه یعنی مقبره سلطان محمد اولجایتوست وآن ایلخان به شرحی که سابقا گفتیم آنراخود در حیات خویش در صحن بنای شهر سلطانیه که از 705-713 طول کشید ساخته است. این گنبد که در داخل باروی سلطانیه بنائی است مثمن یعنی هشت گوش که طول هر ضلع آن به هشتاد گز بالغ می شده وگنبدی که بر روی ان بوده 120گز ارتفاع داشته است در اطراف بنای مزبور پنجره های آهنینی ساخته بودند که یکی از انها دارای 30 ارش ارتفاع داشته است و 115 ارش عرض بوده مقبره اولجایتو, سه در بسیار عالی منقور داشته که آنها را با ظرافت تمام بخطوط ونقوش زیبا مزین کرده بوده اند. داخل وخارج گنبد اولجایتو از کاشیهای کبود بسیار شفاف کار شده بودند . بلندی این بنای هشت ضلعی منتظم قریب 50 متر و بدنه اصلی گنبد و تمامی ساختمان با آجر ساخته شده که روی آن با کاشی فیروزهای، لاجوردی و آبی تزیین شده است. گنبد از بیرون، یکپارچه ازکاشی فیروزهای پوشیده شده و در قاعده آن یک نوار پهن مزین به خط کوفی، تماس رنگ روشن فیروزهای را با آبی پررنگ لاجوردی، مقرنسها متعادل میکند. این گنبد را طوری ساختهاند که بدون ساختن ابنیه متصل و مجاور به آن با ابتکارات هوشمندانه فشارهای جنبی گنبد را به جانب زمین منحرف کردهاند. در هشت گوشه یعنی محل تقاطع اضلاع بدنه ساختمان مناره هایی به ارتفاع 5/3 متر تعبیه شده که فشار وارده گنبد را عموداً خنثی نماید.
...
بستان السیاحه
سلطانیه از بلاد عراق و در دو منزلی قزوین اتفاق است. آنجا را سلطان غازان بنا نمود و سلطان محمد خدابنده تمام نمود. شهری خوش و مدینه دلکش بود. روزگارش چنان خراب نموده که جز قریه ای از آن نمانده چمن به غایت دلکش است. مکرر دیده شده تفصیل احوال آن حواله به کتاب وصاف بود که در آن زمان بود و نوشته
جغرافیای سیاسی کیهان
سلطانیه در پانزده کیلومتری غربی خط مقسم المیاه ابهر رود و زنجان رود واقع شده . اسم قدیمی آن شهر و یاز بوده و جزء قزوین محسوب می شده و مغول آن را قورالان نامیده .هنوز هم قریه ای به اسم اولان در نزدیک سلطانیه دیده می شود. ارتفاع آن سبب اعتدال هوای تابستانی و فراوانی مراتع شده و اولجایتو در سنه 705 هجری قمری برای جشن تولد پسرش ابو سعید شهر را توسعه داد ومحیط حصار را به سی هزار قدم رسانیده و آن را پایتخت خود قرار داد، وزراء و اعیان هر یک قسمتی را در شهر بنا کردند و بنای آن را در سال 713 هجری تمام شد ولی بر خلاف عقیده حمدالله مستوفی که محل سلطانیه را تمجید نموده موقعیت آن چندان خوب نیست و به همین واسطه خرابی و انحطاط آن سریع بود. بنای مهم آن مقبره اولجایتو مشهر به سلطان خدابنده که در زمان صفویه قسمتی از داخل آن را تعمیر نموده و با گچ تزئینات آن را پوشانیده اند و در اطراف آن کم کم عمارت رو به خرابی رفته منظره گنبد بسیار با شکوه وطرز معماری آن را روی اصول قدیمی ایرانی ساخته شده بسیار با سلیقه و مربوط به یکدیگر است. ارتفاع گنبد پنجاه و یک و قطر آن بیست و پنج متر و پنجاه سانتیمتر از این رو به اهمیت بنا می توان پی برد. در زیر گنبد بنای هشت ضلعی منتظم است که پوشیده از کاشیهایی آبی زیبا می باشد شهر سلطانیه در زمان تیمور رو به انحطاط گذشت و به کلی از اهمیت افتاد . در قرن نهم هجری جمعیتش به شش هزار نفر تقلیل یافت و در قرن سیزده هجری زلزله موجب خرابی عمده ابنیه گردیده . ...