بررسی فراوانی یافته های آزمایشگاهی مننژیت باکتریال در کودکان بستری شده در بیمارستان کودکان فاطمی- سهامیه قم در سالهای 82-1379
جهت اخذ درجه دکترای پزشکی
با توجه به اهمیت فوق العاده مننژیت در طب کودکان و با نظر به این که بسیاری از تست های تشخیصی در دسترس در مملکت ما فاصله زیادی تا رسیدن به استانداردهای جهانی دارند ما برآن شدیم که ابتدا ارزش تشخیصی هر یک از علایم بالینی مننژیت را ارزیابی کنیم و شایعترین تظاهرات مننژیت را در مملکت خود شناسائی کنیم. سپس ارزش تشخیصی تست های آزمایشگاهی را در بیمارانی که مننژیت آنها به اثبات رسیده است مورد ارزیابی قرار دهیم.
به این منظور طی یک تحقیق توصیفی پرونده 122 کودک را که از ابتدا سال 79 تا آخر سال 82 با تشخیص مننژیت باکتریال در بیمارستان فاطمی- سهامیه قم بستری و درمان شده بودند را بررسی نمودیم.
برای سهولت کار چک لیست تهیه کردیم که در آن بر متغیرهایی مانند سن، جنس، علامت مراجعه، یافته آزمایشگاهی خون و CSF تایید و تاکید شده بود. یافتههای آزمایشگاهی مورد نظر شامل: تعداد WBC خون هنگام مراجعه، قند خون، BUN و Cr خون، Na+ و K+ خون، B/C و در مورد CSF هم شامل: تعداد WBC، میزان پروتئین و گلوکز خون و کشت بود. البته به رنگ آمیزی CSF هم دقتی داشتیم اما جزء اهداف نبود.
فصل اول: معرفی پژوهش
مقدمه:
مننژیت عبارت است از التهاب لپتومننژ ( نرم شامه + عنکبوتیه )
علل ایجاد کننده مننژیت باکتریال:
2ماه اول زندگی: استرپتوکوک گروه B، با سیل های گرم منفی روده ای نظیر E.coli، لیستریا مونوسیتوژن و گاهاً هموفیلوس انفولونزا تیپ b.
2 ماهگی تا 12 سالگی : پنوموکوک. ، مننگوکوک، هموفیلوس انفلونزاتیپ b
( هموفیلوس انفلونزاتیپ b در کودکان زیر 4 سال شایعترین علت ایجاد کننده مننژیت باکتریال بود که بعد از کاربرد واکسن کاهش قابل توجهی پیدا کرده است ).
در کودکان با نقص ایمنی یا نقص آناتومیکی: سودوموناس، استاف اورئوس، استاف کواگولاز منفی، سالمونلا، لیستریا مونوسیتوژن.
در شکستگی سینوس ها و قاعده جمجمه: پنوموکوک
در آسیب های نافذ جمجمه و اعمال جراحی مغز و اعصاب: استافیلوکوک.
درشنت های بطنی _ صفاقی : استافیلوکوک اورئوس و باکتری های روده ای.
از نظر اپیدمیولوژی: مننژیت باکتریال در فصول زمستان و بهار شایعتر بوده، در پسران بیشتر از دختران است و اکثراً بین دو ماهگی تا دوازده سالگی رخ می دهد.
...
فصل دوم: متدلوژی ( روش شناسی )
نوع پژوهش:
نوع پژوهش، توصیفی مقطعی ( Cross - Sectional ) می باشد.
روش نمونه گیری:
سرشماری، با مراجعه به بایگانی بیمارستان کودکان فاطمی - سهامیه قم پرونده های کودکان بستری با تشخیص مننژیت باکتریال در سال های 82-79 را جدا نموده و اطلاعات لازم را با استفاده از چک لیست جمع آوری می کنیم.
حجم نمونه:
جامعه آماری با جامعه هدف یکی است.
جامعه پژوهش:
کودکان بستری شده با تشخیص مننژیت باکتریال در بیمارستان کودکان فاطمی - سهامیه قم در سال های 82-79.
متغیرها:
سن، جنس، علت مراجعه، قند خون، تعداد لکوسیت های خون، BUN خون، Cr خون، Na+ خون، K+ خون، Blood Culture مثبت، تعداد لکوسیت های CSF، glc در CSF، Pr در CSF، CSF Culture مثبت.
روش جمع آور اطلاعات:
چک لیست
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات:
با جمع آوری اطلاعات و دسته بندی و تفکیک آنها و استفاده از بسته نرم افزاری SPSS اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.
فصل سوم: یافته های پژوهش:
تعداد 122 نفر مورد آنالیز قرار گرفتند، از این تعداد 50 نفر دختر ( 41% ) و 72 نفر پسر ( 59% ) بودند. نسبت پسر به دختر برابر 43/1 به 1 می باشد نمودار 1.
19 نفر ( 9/15% ) از این بیماران در گروه سنی زیر 2 ماه قرار می گرفتند و 69 نفر (6/56% ) در گروه سنی 2 ماه تا پایان 7 سالگی قرار می گرفتند و 43 نفر (9/27% ) نیز در گروه سنی بالای 7 سال قرار داشتند. نمودار 2.
از 19 نفر گروه سنی زیر 2 ماهگی 4 نفر (1/21% ) دختر و 15 نفر (9/78% ) پسر بودند، از 69 نفر گروه سنی 2 ماهگی تا 7 سالگی، 31 نفر (9/44% ) دختر و 38 نفر (1/55% ) پسر بودند و از 34 نفر گروه سنی بالای 7 سال، 15 نفر (1/44% ) دختر و 19 نفر (9/55% ) پسر بودند.
در 106 نفر (9/86% ) از این بیماران وجود تب به عنوان یکی از دلایل مراجعه مطرح شده است. تهوع در 75 نفر (5/61% ) جزء علل مراجعه بوده است. استفراغ در 80 نفر (6/65% )، سردرد در 52 نفر (6/42% )، سرفه در 11 نفر (9% )، بی قراری در 6 نفر (9/4% )، تشنج در 8 نفر (6/6% )، بیحالی در 23 نفر (9/18% ) و شیر نخوردن و بی اشتهایی در 10 نفر (2/8% ) از بیماران به عنوان شکایات اصلی مطرح بوده اند.
در گروه سنی زیر 2 ماهگی تب در 4/68% شایعترین دلیل بستری بوده و پس از آن شیر نخوردن در 8/36% بی قراری و بی حالی در 1/21% از بیماران و استفراغ و تشنج در 3/5% از بیماران فراوانترین دلایل بستری بوده است. نمودار 3.
در گروه سنی 2 ماهگی تا پایان 7 سالگی در 64 نفر تب (8/92% ) در 51 نفر ( 9/73 %)
استفراغ، در 47 نفر (1/68% ) تهوع، در 26 نفر (7/37% ) سردرد، در 15 نفر (7/21% )
بی حالی و در 10 نفر (5/14% ) سرفه شایعترین علل مراجعه بوده اند. نمودار 4. تشنج در 5 نفر (2/7% ) و بی قراری در 2 نفر (9/2% ) وجود داشت.
در گروه سنی بالای 7 سال شایعترین دلایل بستری به این شکل بوده است: تب 9 نفر (3/85% )، تهوع و استفراغ 28 نفر (4/82% )، سردرد 26 نفر ( 5/76% )، بی حالی 4 نفر (8/11%)، نمودار 5.
تشنج در 2 نفر (9/5% ) و سرفه در 1 نفر (9/2%) مشاهده شد.
پرسشنامه نیازهای صمیمیت زناشویی باگاروزی 2001
هدف: ارزیابی ابعاد صمیمیت زناشویی (صمیمیت عاطفی، صمیمت روانشناختی، صمیمت عقلانی، صمیمت جنسی، صمیمت بدنی، صمیمت معنوی، صمیمت زیباشناختی، صمیمت اجتماعی- تفریحی)
پرسشنامه سلامت سازمانی هوی و همکاران 1996
پرسشنامه فهرست سلامت سازمانی (OHI ) هوی و همکاران ( 1996 ) که این پرسشنامه هفت بعد سلامت سازمانی یعنی 1. یگانگی نهادی 2. نفوذ مدیر 3. ملاحظه گری 4. ساخت دهی 5. پشتیبانی منابع 6. روحیه 7. تاکید علمی را مورد سنجش قرار می دهد. پرسشنامه دارای 44 گویه می باشد.
دیر جوش خوردن، جوش نخوردن دو سر استخوان شکسته ،بدجوش خوردن قطعات استخوان شکسته
بخشهایی از متن:
عموماً ترمیم شکستگی استخوان در یک شیوة منظم و با اجزای تشکیل دهنده مکانیکی و بیولوژیکی مناسب که در حال حاضر موجود است، دنبال می شود. تکنیکهای جراحی بهبود یافته و جراحیهای پیوند زدن، به جراحان این اجازه را می دهد که شکستگی استخوان نسبتاً پیچیده را با نتیجه موفقیت آمیزی معالجه نمایند. با وجود این ، برخی عارضه ها با این جراحی در بیمار رخ خواهد داد و ترمیم های متعاقب شکستگی در استخوان شامل،استئومیلیت (عارضه عفونت مادة استخوان بوسیله میکروب چرکزا) ، شل شدن درون کاشت، و عدم استحکام شکستگی استخوان خواهد بود. همه این عارضه ها ممکن است به دیرجوش خوردن استخوان ، جوش نخوردن دو سر استخوان شکسته، یا بدجوش خوردن قطعات استخوان شکسته منجر شود، و اگر قوانین ثابت سازی شکستگی در استخوان بطور دقیق دنبال نشود، ممکن است کل این سه پیامد در بیمار رخ دهد.
× شکستگی های استخوانی دیر جوش خورده و جوش نخورده
× شکستگی های استخوانی دیرجوش خورده
دیر جوش خوردن شکستگی استخوانی در مقایسه با ترمیم پیش بینی شده برای شکستگی استخوان مشابه تکنیکهای ثابت سازی مشابه، زمان گیر تر می باشد. این یک بیان مهم به نظر می رسد و هنگامی که یک استخوان دیر جوش می خورد، همیشه آشکار نمی باشد چون عامل های فراوانی در سرعت ترمیم شکستگی استخوان تأثیر می گذارند. زمان ترمیم پیش بینی شده برای جوش خوردن استخوانها، گوناگون می باشد و توسط سن و نوع جانور، محل و وضعیت شکستگی، درجه ای صدمه باعث نرم، وجود نقصان های استخوانی و نوعی از تکنیک ثابت سازی بکار برده شده33 ، تحت تأثیر قرار می گیرد (برای نمونه، یک شکستگی عرضی از استخوان ران در یک توله سگ 4 ماهه ، نسبت به یک شکستگی معادل در سگ 14 ماهه، در ترمیم زود به هنگام اثر خواهد گذاشت). قبل از اینکه ترمیم استخوان دیرجوش خورده شروع شود، همه فاکتور باید بطور دقیق مورد مطالعه قرار بگیرند. پرتونگارها عموماً تشکیل پینه ها را با ترمیمهای بهبود آن در پرتونگارهای متعاقب نشان می دهند. (شکل 1-131) . هنگامی که ترمیم شکستگی استخوان طولانی می شود، علت آن باید تعیین و ارزیابی شود تا بتوان تصمیم گرفت که آیا درمان محافظه کار یا دخالت برای نائل شدن به ترمیم کامل استخوان، ضروری می باشد یا نه.
× شکستگی های استخوانی جوش نخورده
یک شکستگی استخوان جوش نخورده یک مشکلی است در پیشرفت ترمیم شکستگی که ظاهراً این توالی ترمیم متوقف شده است، و یک جنبش یا تکان در محل شکستگی وجود داشته است که درمان آن بدون مداخله درمان دیگر بعید به نظر می رسد33. درمان استخوان دیرجوش خورده بر استخوان جوش نخورده مقدم می باشد و تفاوت میان آنها در رابطه با درجات آنها می باشد استخوان جوش نخورده ممکن است بر طبق فعالیت بیولوژیکی در محل شکستگی، بیشتر یا با عنوان شکستگی زیست (قابل زیست) یا غیر زیست طبقه بندی شود. این طبقه بندی به راهنمایی بیشتری در معالجه کمک خواهد کرد.
...
× شکستگیهای استخوانی بد جوش خورده
یک شکستگی استخوانی بد جوش خورده، شکستگی است که در یک وضعیت بدون تشریح،جوش خورده باشد19. شکستگیهای بدجوش خورده ممکن است زمانی رخ دهد که هیچ عمل ثابت سازی برای استخوان شکسته شده بکار برده شود،و همچنین در محل شکستگی ، روشهای نامناسب ثابت سازی،طرحهای ثابت سازی معیوب ،و یا درون کاشتهای نامناسب بکار برده شود. کاهش انسداد زخم و جا افتادن استخوان شکسته در محل شکستگی،با ثابت سازی و استحکام مطلوب ، ممکن است به برخی درجات بد جوش خوردگی منجر شوند،و اگر طرحهای ثابت سازی قبل از ترمیم کامل شکستگی حذف شوند، ممکن است بدجوش خوردگی استخوانی رخ دهد. نیروهای اضافی و ضرب دیدگی گروههای ماهیچه ای،نوعی انحراف در استخوانهای شکسته بوجود می آورد، که این امر می تواند با یک بدجوش خوردگی استخوانی حاصل شود. در یک مطالعه روی شکستگیهای بدجوش خوردةاستخوانهای زند زبرین و ناحیه درون شعاعی در گروهی از سگها،بطور مکرر تغییرات استخوانی زاویه دار، در این سگها بعد از شکستگیهای دیافیز عرضی، مشاهده شد6. انحرافهای دم و خمیدگی در اندامهای جنبشی انتهایی،جزء عمومی ترین اختلال ها بودند. تغییر شکلهای چرخشی استخوان ران با عمل ثابت سازی میخی درون مغزی ،عمومی می باشند. نقصان نیروهای پیچ خورده بسیار منقبض ،منجر به چرخش خارجی قطعات استخوانی نزدیک به تنه،در نتیجةضرب دیدگی بوسیله ماهیچه های ایلوسپرز (iliopsoos) و سرینی خواهد شد. اگر این چرخش در طی ترمیم استخوانی موردتوجه قرار نگیرد،استخوان شکسته به همراه چرخشهای خارجی قطعات استخوانی انتهایی نزدیک به تنه،ترمیم خواهد شد و این ترمیم در موقعیت خنثی باقی خواهد ماند و بعد از ترمیم شکستگی ، اندامهای جنبشی حیوان،بصورت شایسته ای،چرخشهای داخلی در اندامهای انتهایی جنبشی ارائه خواهد داد.
شکستگی های بدجوش خورده ممکن کنشی و یا غیرکنشی باشند. استخوانهای بدجوش خوردة کنشی دارای انحراف محوری کوچک بدون هیچ اختلال شدید در عملکرد مفاصل مجاور می باشند. استخوانهای بدجوش خوردة غیر کنشی دارای یک انحراف خیلی بزرگ محوری در استخوان شکسته می باشند و عملکرد مفاصل مجاور در این شکستگی دچار اختلال شده است31. بدجوش خوردگی شکستگی همچنین ممکن بوسیله نمونه ای از جا به جای موجود صورت بگیرد14. بدجوش خوردگی تحت الشعاع قرار گرفته هنگامی رخ می دهد که قطعات استخوانی در کنار یکدیگر دچار لغزش شوند، اما این استخوانها بصورت تنظیم های محوری و چرخشی در محل باقی خاوهند ماند.
تحقیق اثبات حرمت یا عدم حرمت سقط
آنچه که لازم است در ابتدای مباحث طرح شده مورد بررسی سقط جنین می باشد
چگونه می اوان حرمت سقط جنین را ثابت کرد و از چه راهی امکان اثبات وجود دارد؟ چرا که ثابت شدن یا نشدن این مسئله اثراتی مستقیم بر روی جواز یا عدم جواز آن در موارد مختلف خواهد گذاشت، مثلاً در صورت اثبات عدم حرمت سقط سنگینی حکم در موارد دیگر ( مثلاً در خطر بودن جان مادر ) نیز کمتر خواهد شد و شاید بتوان حکم ساده تری را در این گونه موارد صادر کرد و بالعکس در صورت اثبات حرمت سقط جنین هنگامیکه در موارد مختلف اصل حرمت سقط باشد برای رد این اصل شرایط ایجاد شده حکم جدیدی را صادر نمود، البته انجام تمام این مراحل وصدور حکمهای مختلف در حیطة کار مراجع تقلید و فقها می باشد و از محدودة کار ما خارج می باشد لذا فقط به بررسی آنها و تحلیل مراتب مختلف آن می پردازیم و به هیچ وجه در صدد صدور حکم با رد احکام صادر شده نمی باشیم و بیان مطلبی در ذیل سخنان بزرگان و فقها صرفاً به منظور ایجاد سؤال جهت یافتن جواب می باشد و هرگز به معنای رد سخنان آنان نمی باشد.
طبق تحقیقات در کتب مختلف روایی و فقهی بزرگان هیچکدام از این کتب که تعداد آنها نیز کم نبوده روایتی که به طور مستقیم ولالت بر جرمت سقط کند یافت نمی شد. در تأیید این گفته سخن چندی از بزرگان را نیز می توان اضافه نمود مانند این بیان که می فرماید: « در کتب فقهیه در باب جنایت بر حمل مطلبی که دلالت بر حرمت اسقاط جنین کند نیامده است و یا من نیافته ام »،[1] آیا نویسنده این مقاله فرد شناخته شده ای است؟ نویسنده مهم است.
اما به دلیل انکه مسئله دارای اهمیت بسیاری می باشد لذ پس از بررسیهای مختلف تنها روایتی که جهت حرمت سقط به آن استناد کرده اند روایت ذیل می باشد که به روایت اسحق بن عمار معروف است:
قال: قلت لابی الحسن (ع ) : المرأه تخاف الحبل فقشرب الدواء فتلقی ما فی بطنها ؟ قال : لا فقلت : انما هو نطفه ، فقال : إن اول مایخلق نطفه. [2]
اسحق بن عمار می گوید : به حضرت موسی بن جعفر ( ع ) عرض کردم: زن از آبستن شدن می ترسد ، دوایی می آشامد و آنچه را که در شکمش دارد بیرون می اندازد
« حکم آن چیست؟ و یا یان کار صحیح است؟ » فرمود: نه ، عمار می گوید : عرض کردم : انچه که زن از شکمش بیرون می اندازد نطفه است، فرمود : اغاز خلقت انسانی نطفه است.
آنچه که بیشتر علما و بزرگان بدان استناد کرده اند و آن را دلیلی برای حرمت گرفته اند. همین روایت می باشد. [3] اما چند نکته قابل ذکر می باشد اولاً : در این روایت قید تخاف آورده شده است که شاید بتوان این روایت را محدود به همان کرد یعنی پاسخی که معصوم در این رابطه داده است با در نظر گرفتن شرایط خاصی که در روایت مقید به آن شده است باشد، بنابراین با در نظر داشتن این مطلب شاید بتوان اثبات حرمت را ازطریق این روایت کمی سبک تر انکاشت.
ثانیاً : انچه که مورد توجه قرار می گیرد این است که اصل عدم حرمت مگر این که دلیلی وجود داشته باشد که بتوان حرمت را ثابت کرد در مورد این روایت نیز چنین است که با توجه به اینکه اصل عدم حرمت سقط می باشد پس چگونه می توان در نظر گرفتن دلیل دیگری صرفاً با اتکا به این روایت حرمت را قابت کرد ، چرا که در اکثر موارد بزرگان و فقها این روایت را دلیلی بر اثبات حرمت سقط آورده اند در حالیکه این روایت به تنهایی اثبات کننده حرمت نمی باشد، مگر اینکه در کنار سایر ادله باشد. چرا به تنهایی دلیل نیست ؟ آیا دلایلی متعارض به این دلیل وجود دارد؟
در ادامه جهت اثبات حرمت می توان به روایات دیگر نیز اشاره کرد که در این روایات مستقیماً حکمی برای سقط وجود ندارد اما به کار بردن لفظ قتل در این روایات جای تأمل دارد:
روایت صحیحة الوعبیده از حضرت باقر (ع ):
فی امراه شربت دوائ و هی حامل لنظرح ولدها فالقت ولدها فقال إن کان عظمأ قدنبت علیه الحم و موسی له السمیع و البصر فان علیها دبته تسلیمها ألی ابیه و ان کان علقه او مضغه فان علیها اربعین دنیا رأاو غده تسلیمها الی البیه قلت قهی لاثرت من ولدها دتیه؟ قال: لا، لا نها قتله.[4]
زنی درحالیکه آبستن است دوائی می آشامد که فرزندش را سقط کند « حکم آن چیست؟» فرمود : اگر استخوانی باشد که گوشت بر او روئیده و گوش و چشم برای او ایجاد شده است باید دیة او را به پدرش تسلیم کندو اگر عقله یا مضغه بوده باشد باید چهل دنیا ریا برده ای به پدرش تسلیم نماید. گفتم : آیا این زن از دیه فرزندش ارث نمی برد؟
فرمود: نه ، زیرا او قاتل فرزندش است.
[1]- فصلنامه دیدگاههای حقوقی ـ بررسی احکام فقهی و حقوقی اسقاط جنین ـ ش 9 ـ ص 9
[2]- وسایل الشیعه ـ ج19 ـ ص 15 ـ
[3]- وسائل فقهی ص250 ـ ( علامه محمد تقی جعفری) ـ بررسی احکام فقهی و حقوقی سقط جنین ( فصلنامه دیدگاههای حقوقی ) ص9 ـ
[4]- وسایل الشیعه ، ج19 ، ص19 ، ص242 ـ تهذیب الاحکام ، ج10 ، ص332 ـ منلانیصره الفقیهج5 ،ص537 .
بررسی فراوانی مبتلایان به ضایعات رحم و سرویکس
فصل اول
مقدمه
فصل دوم
زمینه و پیشینه تحقیق
فصل سوم
روش اجرای پژوهش
فصل چهارم
یافتههای پژوهش
فصل پنجم
نتیجهگیری نهایی
::::::::::::::::::::::::::::::
مقدمه
سرویسیت مزمن یافتهای بینهایت شایع است که تمایل دارد محل اتصال اپیتلیوم سنگفرشی- استوانهای را در گردن رحم گرفتار نماید و گاهی با پرخونی، ادم، فیبروز و تغییرات متاپلاستیک همراه میباشد.
این ضایعه اغلب بدون علامت میباشد ولی از آنجائیکه میتواند موجب بروز آندومتریت، سالپنژیت، PID، عوارض دوران بارداری گردد دارای اهمیت میباشد.
ارگانیسمهای شایع مسئول این ضایعه HSV و کلامیدیا میباشند ولی ابتلا به سیفلیس، آمیبیاز و آکتینومایکوزیس نیز بندرت اتفاق میافتد. در بسیاری موارد ارگانیسم خاصی شناسایی نمیشود ولی بنظر میرسد تغییرات پاتولوژیک سلولی در گروهی که مبتلا به علایم بالینی (به صورت ترشحات موکوئیدی- چرکی) بوده و ارگانیسم مشخصی از کشت ترشحات قابل تفکیک است بارزتر میباشد.
پولیپهای آندوسرویکس ضایعات تومورال التهابی بیخطری میباشد که در 5-2 درصد زنان در سنین بلوغ دیده میشوند. این پولیپها اغلب کوچک بوده و از سرویسیتهای مزمن پولیپوئید مشتق میگردند.
این ضایعات به علت ایجاد خونریزی واژینال غیرطبیعی (اغلب به صورت لکهبینی) نیازمند افتراق از ضایعات خطرناکتر میباشند. اپی تلیوم سطح این ضایعات اغلب دچار متاپلازی بوده اما میزان بروز نئوپلازی داخل اپیتلیالی گردن رحم (CIN) در آنها بیش از سایر نواحی طبیعی سرویکس نمیباشد و در اغلب موارد کورتاژ ساده یا برداشتن پولیپها با روشهای جراحی موجب برطرف گردیدن عوارض میشود.
انواع مختلف متاپلازی در گردن رحم رخ میدهد که خصوصیات هر یک از آنها به نوع بافتی که درگیر میباشد مرتبط است.
متاپلازی سنگفرشی شایعترین نوع متاپلازیهای گردن رحم میباشد که در محل اتصال دو اپیتلیوم سنگفرشی و استوانهای، در گردن رحم روی میدهد. انواع دیگر متاپلازیهای گردن رحم عبارتند از متاپلازی ترانزیشنال، متاپلازی لولهای، متاپلازی لولهای- رودهای و متاپلازی رودهای که اولی در اپیتلیوم سنگفرشیی اگزوسرویکس و مابقی در اپیتلیوم غددی آندوسرویکس دیده میشود.
اصطلاح متاپلازی سنگفرشی هنگامی به کار میرود که اپیتلیوم مطبق سنگفرشی جایگزین اپی تلیوم غددی گردیده باشد. این یافته در سرویکس به حدی شایع است که عملاً آنرا یافتهای طبیعی تلقی میکنند تقریباً در تمامی زنان در سنین باروری درجاتی از متاپلازی سنگفرشی دیده میشود. در اغلب موارد این ضایعه بخش سطحی اپیتلیوم را درگیر میکند به نحوی که غدد آندوسرویکس بوسیله سلولهای سنگفرشی پوشانیده میشود، در درجات پیشرفته، اپیتلیوم ناحیه مبتلا از اپیتلیوم اگزوسرویکس غیرقابل افتراق میگردد.
نئوپلازیهای سلولهای سنگفرشی گردن رحم
50 سال قبل کارسینومهای گردن رحم اولین علت مرگ و میر زنان مبتلا به سرطان در اغلب کشورها بودند ولی امروزه میزان مرگ و میر زنان در اثر سرطانهای گردن رحم به دو سوم کاهش یافته و پس از سرطانهای ریه، پستان، کولون، لوزالمعده، تخمدان، غدد لنفاوی و خون در مکان هشتم قرار گرفته است.
این موفقیت به میزان زیادی مرهون ابداع روش Pap smear و سایر روشهای تشخیصی نوین و بکارگیری گسترده آنها در دهههای اخیر میباشد.
بررسی میزان آگاهی و عملکرد دبیران زن دبیرستانهای منطقة 2 شهر زنجان در زمینة خود آزمایی سینه
فهرست:
چکیده ...............................
دلایل انتخاب موضوع ...................
بیان مسأله ..........................
مروری بر مطالعات انجام شده در جهان ..
مروری بر مطالعات انجام شده در ایران .
اهداف پژوهش .........................
هدف کلی .............................
اهداف اختصاصی .......................
سؤالات و پیش فرضها ...................
متغیرهای بررسی و جدول متغیرها .......
تعریف واژه ها .......................
نوع پژوهش ...........................
تکنیک جمع آوری اطلاعات ...............
ابزار گردآوری اطلاعات ................
محیط پژوهش ..........................
زمان پژوهش ..........................
جامعة پژوهش .........................
روش نمونه گیری پژوهش ................
نحوه اجرای پژوهش ....................
روشهای آماری ........................
برنامة جمع آوری اطلاعات ..............
ملاحظات اخلاقی ........................
پیش آزمایی تحقیق ....................
مشکلات و محدودیت ها ..................
یافته های پژوهش .....................
جداول و نمودارها ....................
بحث و نتیجه گیری ....................
پیشنهادات ...........................
منابع مورد استفاده ..................
پیوست ها و ضمائم ....................
=========================
سرطان سینه شایع ترین سرطان زنان در اکثر کشورهای دنیاست. طبق آمار بدست آمده از انیستیتو سرطان ، سرطان سینه دومین سرطان شایع در ایران است . (اکبری) از آنجایی که 95% سرطانهای سینه توسط خود زنان کشف می شود ، اقدام سریع برای معاینة سینه و تشخیص زودرس و درمان این بیماری حائز اهمیت است . خود آزمایی سینه یکی از 3 روش تشخیص زودرس سرطان سینه است . ( دو روش دیگر ماموگرافی و معاینه بالینی می باشد ) . خود آزمایی سینه ، یک روش بدون هزینه با اجرای ساده و در فواصل معین در منزل می باشد که انجام آن به زنان در سنین باروری توصیه شده است. (غضنفری)
تحقیق حاضر با هدف کلی تعیین میزان آگاهی و عملکرد دبیران زن به عنوان گروهی از زنان تحصیل کردة جامعه در خصوص خودآزمایی سینه در شهر زنجان در پاییز 1382 انجام شده است . ابزار گردآوری اطلاعات در این مطالعة توصیفی- تحلیلی ، پرسشنامه ای مشتمل بر 3 بخش خصوصیات فردی ، سؤالات آگاهی و سؤالات عملکرد می باشد که در بین 70 نفر از نمونه های مورد پژوهش که از طریق روش نمونه برداری تصادفی آسان از بین دبیران دبیرستانهای منطقة 2 شهر زنجان انتخاب شده بودند ، توزیع شد. با تجربه و تحلیل داده ها از طریق نرم افزار spss نتایج زیر بدست آمد .
یافته ها در مورد آگاهی دبیران نشان داد که بیشترین درصد نمونه ها ( 9/42% ) آگاهی ضعیف از خود آزمایی سینه دارند و نیز در مورد میزان عملکرد ، نتایج نشان دادند که بیشترین درصد نمونه ها ( 4/64% ) عملکرد ضعیف در زمینة خودآزمایی سینه دارند . همچنین در بین نمونه هایی که خود آزمایی سینه را انجام می دادند (6/38% کل نمونه ها)، 1/74% دارای عملکرد متوسط بودند.
9/82% نمونه ها آگاهی کم در مورد عوامل خطرساز سرطان سینه داشتند و نیز 2/87% از کل نمونه ها آگاهی کم در مورد روشهای مختلف تشخیص زودرس سرطان سینه داشتند . از طرفی رابطة معنی داری بین وضعیت تأهل و آگاهی (005/0Anova,p< )،="" سابقة="" ابتلا="" به="" بیماری="" های="" سینه="" و="" آگاهی=""><)، سابقة="" ابتلا="" به="" بیماری="" های="" سینه="" و="" عملکرد=""><) و="" میزان="" آگاهی="" و="" عملکرد="" (01/0corrolation="" ضریب="" همبستگی)="" بدست="" آمد="">
از آنجایی که بیشترین علت عدم انجام خودآزمایی سینه ندانستن روش انجام خودآزمایی سینه ذکر شده است، لذا جهت افزایش آگاهی و اصلاح عملکرد باید تدابیری اتخاذ گردد.
بیماری سرطان علی رغم ده ها سال تحقیق مستمر هنوز یک معضل بزرگ برای بشر به شمار می رود. هر ساله بیش از یک میلیون نفر به سرطان مبتلا شده و نیم میلیون نفر در اثر ابتلا به سرطان می میرند. سرطان مانند بسیاری از بیماریها موجب بروز اضطراب می شود. تأثیر فیزیولوژیک و روانی سرطان روی بیماران و خانواده آنها منجر به تغییرات عمیقی در شیوه زندگی آنها می گردد. (1)
سرطان سینه شایع ترین سرطان زنان در اکثر کشورهای دنیاست و در کشورهای توسعه یافته حدود کل سرطانهای زنان را تشکیل می دهد. این سرطان علت مهم مرگ و میر زنان 45-40 ساله محسوب می شود. ( 2 )
طبق آمار بدست آمده از انیستیتو سرطان، سرطان سینه در ردیف دومین سرطان شایع در ایران است.
در سال 1367 از میان 1876 مورد بیمار مبتلا به سرطان 1339 مورد سرطان سینه تشخیص داده شده است. یعنی 7% از مجموع کل سرطانهای موجود در ایران را سرطان سینه تشکیل می داده است. ( 3 )
از آنجایی که 95% سرطانهای سینه و 65% سرطانهای ابتدایی سینه توسط خود زنان کشف می شود، اقدام سریع برای معاینة سینه و تشخیص زودرس این بیماری از اهمیت زیادی برخوردار است. خودآزمایی سینه یک روش بدون هزینه است که زنان باید برای تشخیص سرطان سینه انجام دهند و در واقع مهمترین فواید آن ارزان بودن و اجرای ساده آن در فواصل معین در منزل می باشد. ( 4 )
از آنجا که قدم اول در هر آموزشی، بررسی وضع موجود در برآورد سطح آگاهی جامعة مورد نظر می باشد و در هر برنامه ریزی آموزشی ارائه آمار جدید و مستند، اساس و لازمة کار می باشد، امید است با به کاری گیری نتایج این پژوهش در برنامه ریزی ها و طرح کشوری گامی در جهت ارتقاء سطح سلامت و افزایش کارایی زنان برداشته شود.
1 – تعین میزان آگاهی دبیران در زمینة خودآزمایی سینه و ارتباط بین آگاهی و خصوصیات فردی نمونه های پژوهش.
2 - تعیین میزان عملکرد دبیران در زمینة خودآزمایی سینه و ارتباط بین آگاهی و خصوصیات فردی نمونه های پژوهش.
3 – تعیین ارتباط بین میزان آگاهی و میزان عملکرد دبیران در زمینة خودآزمایی سینه.
این مطالعه از نوع توصیفی – تحلیلی مقطعی می باشد که ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ای مشتمل بر 3 بخش بود. ( برخی مشخصه های فردی، سؤالات سنجش آگاهی و سؤالات سنجش عملکرد ) جامعة مورد پژوهش در این مطالعه دبیران زن منطقة 2 شهر زنجان بود که تعداد 70 نفر از آنها به روش نمونه گیری تصادفی آسان انتخاب شدند. داده های بدست آمده پس از کد بندی در جدول مادر، با استفاده از نرم افزار Spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که 9/42% از نمونه های مورد پژوهش که بیشترین درصد می باشند، آگاهی ضعیف از خودآزمایی سینه داشتند. 2/17% از آنها بخش مسطح 3 انگشت میانی دست مخالف هر سینه را برای انجام خودآزمایی مناسب می دانستند. 8/42% از آنها فاصلة زمانی صحیح یک ماهة انجام خودآزمایی سینه را می شناختند.
بین میزان آگاهی و برخی مشخصه های فردی مانند سن، رشته تحصیلی و میزان تحصیلات رابطة معنی داری بدست نیامد. ولی بین میزان آگاهی و وضعیت تأهل (005/0 P<) و="" میزان="" آگاهی="" و="" سابقه="" ابتلاء="" بیماریهای="" سینه=""><) و="" میزان="" عملکرد="" و="" سابقة="" ابتلا="" به="" بیماریهای="" سینه="" (="" 001/0="">< )="" رابطه="" معنی="" داری="" بدست="" آمد.="" بین="" میزان="" عملکرد="" و="" سایر="" خصوصیات="" فردی="" رابطة="" معنی="" داری="" بدست="">
4/64% از نمونه های مورد پژوهش عملکرد ضعیف در مورد خودآزمایی سینه داشتند و در بین نمونه های مورد پژوهشی که خودآزمایی را گهگاه و بدون رعایت نظم خاصی انجام می دادند و تنها 26% از نمونه ها در فاصلة صحیح یک ماهه خودآزمایی را انجام می دادند. 2/22% از نمونه های مورد پژوهش خودآزمایی را 10-7 روز پس از قاعدگی انجام می دادند. ضمناً 8/45% از نمونه های مورد پژوهش منبع کسب اطلاعات خود را رادیو و تلویزیون و 7/25% مراکز بهداشتی درمانی عنوان کردند. اکثریت نمونه ها (9/82%) آگاهی ضعیف از عوامل خطرساز سرطان سینه داشتند.
نتیجه نهایی اینکه بین میزان آگاهی و میزان عملکرد رابطة معنی داری از طریق آزمون ضریب همبستگی بدست آمد (01/0 P< )="" (="" corrolation="">
همانطور که مشاهده شد اکثریت نمونه های مورد پژوهش این مطالعه ( 9/42% ) آگاهی ضعیف از خودآزمایی سینه داشتند، در مطالعة دیگری که بر روی دبیران شهر کرمان نیز انجام شده، 60% از دبیران آگاهی ضعیف از خودآزمایی سینه داشتند. ( 5 )
89% آگاهی ضعیف از عوامل خطر ساز سرطان سینه داشتند که در مطالعه مشابهی نیز نتایج نشان داده 5/61% دانش متوسط از عوامل خطر ساز سرطان سینه داشند. (6)
منبع کسب اطلاعات اکثریت زنان در جامعة مورد پژوهش، رادیو و تلویزیون می باشد. مطالعات دیگر نیز مؤید همین مطلب است، مثلاً در یک مطالعه که روی زنان اردبیل انجام شد، مهمترین منبع کسب اطلاعات وسایل ارتباط جمعی بود.
نتایج بدست آمده از این پژوهش حاکی از ضعیف بودن میزان عملکرد دبیران میباشد، از طرفی مطالعات دیگر نیز این مطلب را متذکر می شوند به عنوان مثال در پژوهش انجام شده بر روی زنان اردبیل نتایج نشان داد که 7/46% از نمونه ها عملکرد ضعیف داشتند. زمان انجام خودآزمایی سینه در اکثریت نمونه های پژوهش حاضر صحیح نمیباشد و معمولاً هر زمان که فرصت داشتند ( 7/66% ) خودآزمایی سینه را انجام می دادند. ندانستن روش انجام خودآزمایی مهمترین علت عدم انجام خودآزمایی در این مطالعه بوده است، لذا باید تدابیری جهت افزایش سطح آگاهی این قشر از جامعه که نقش کلیدی در آموزش دختران به عنوان مادران آینده به عهده دارند، اتخاذ گردد.
بیماری های ژنتیک و تغذیه
فهرست:
تاریخچه.............................. 1
مقدمه................................ 3
متخصص ژنتیک.......................... 3
تشخیص پیش از موقع و پیشگیری.......... 5
درمان................................ 6
چند نمونه از درمان های ثمربخش........ 6
پروژه ژنوم انسانی.................... 11
اساس ژنتیک........................... 17
ژنتیک و ژنومیک....................... 18
اصول ژنتیک........................... 19
اسلوب وراثت و نفوذپذیری.............. 23
بیماری های کروموزومال................ 27
بیماری در سطح میتوکندریایی........... 38
ژنتیک و تغذیه درمانی................. 39
تأثیر ارتباط متقابل ژن و مواد مغذی بر روی فرآیندهای متابولیکی...... 40
تاثیرات و ارتباط متقابل بین ژن و مواد مغذی بر روی ظهور ژن 43
پیچیدگی موجود در ارتباط ژنتیک و تغذیه 48
ژنتیک به عنوان یک تخصص پزشکی......... 50
نظام ژنتیک انسانی و پزشکی............ 50
طبقه بندی اختلالات ژنتیکی.............. 51
نقایص تک ژنی......................... 51
اختلالات کروموزومی..................... 51
توارث چند عاملی...................... 52
فصل 1: اساس کروموزومی وراثت............ 53
اساس کروموزومی وراثت................. 54
کروموزوم های انسانی.................. 55
چرخه حیاتی یک سلول سوماتیک........... 56
میتوزیس.............................. 57
میوزیس............................... 59
گامت سازی و باروری انسان............. 61
تخمک سازی............................ 62
باروری............................... 62
رابطه طبی میوزومیتوز 62
فصل 2: ژنوم انسان...................... 63
ساختمان DNA.......................... 64
ساختمان و تشکیلات ژن.................. 65
اشکال ساختمانی یک ژن انسانی معمولی... 65
خانواده های ژن....................... 65
پایه های تظاهر ژنی................... 66
رونویسی.............................. 66
ترجمه و رمز ژنتیکی................... 67
روند پس از ترجمه..................... 67
ساختمان کروموزوم های انسان........... 67
کروموزوم میتوکندریایی................ 68
فصل 3: الگوهای توارثی تک ژنی........... 69
ترمینولوژی یا لغت شناسی.............. 70
اختلالات ژنتیکی با توارث کلاسیک مندلی... 72
سن شروع و سایر فاکتورهای موثر بر الگوهای شجره ای 72
سایر فاکتورهای موثر بر الگوهای شجره ای 73
هتروژنیتی ژنتیکی 73
هتروژنیتی لوکوسی..................... 74
هتروژنیتی آللی....................... 74
توارث اتوزومال مغلوب................. 75
فرکانس بروز ژن و فرکانس حامل......... 75
هم خونی و ازدواج..................... 76
هم خونی.............................. 76
اختلالات مغلوب نادر موارد جدا شده ژنتیکی 77
اختلالات تحت تأثیر جنسیت............... 79
آنالیز جداسازی....................... 79
الگوهای توارثی اتوزومال غالب......... 79
مشخصات توارث اتوزومی غالب............ 80
هموزیگوت های صفات اتوزومال غالب...... 81
فنوتیپ های محدود به جنس در بیماری اتوزومی 82
توارث وابسته به X.................... 83
توارث وابسته به X مغلوب.............. 83
مشخصات توارث وابسته به X مغلوب....... 84
موزائیسم 84
موزائیسم سوماتیک (غیرجنسی)........... 85
توارث مادری موتاسیون های میتوکندریایی 85
فصل 4: اساس ژنتیک سلولی بالینی......... 87
معرفی سیتوژنتیک...................... 88
شناسایی کروموزوم..................... 88
اختلالات کروموزومی..................... 89
اختلال در تعداد کروموزومها............ 89
تری پلوئید و تتراپلوئید.............. 90
آناپلوئید............................ 90
فصل 5: بیماری های ژنتیکی............... 90
بیماری آلزایمر....................... 92
ژنتیک و سرطان........................ 93
زیست شناسی سرطان..................... 99
اساس ژنتیکی سرطان.................... 100
سرطان در خانواده..................... 100
سرطان و محیط......................... 101
تراتوژن ها........................... 101
سرطان ارثی پستان و تخمدان............ 104
کانسر فیزیولوژی ارثی کلون............ 110
بیماری سیستیک فیبروزیس............... 113
بیماری هیپرکلسترولمی خانوادگی........ 118
دیابت شیرین وابسته به انسولین........ 124
دیابت شیرین غیروابسته به انسولین..... 130
سندرم مارفان......................... 134
سندرم ترنر........................... 143
ساختمان و عملکرد هموگلوبین........... 148
هموگلوبین های انسان و ژنهای آنها..... 148
ناهنجاری های هموگلوبین در انسان...... 149
هموگلوبین لپور....................... 150
انواع دیگر هموگلوبین................. 150
کم خونی کولی......................... 151
کم خونی سلول داسی شکل................ 154
دیگر ناهنجاری های ژنتیکی و نقص های زمان تولد 160
هموسیستئین یوریا..................... 160
سندرم داون........................... 160
افتادگی دریچه میترال................. 161
بیماری ویلسون........................ 161
صلبیه آبی............................ 161
سولفوسیتسین یوریا.................... 162
شکاف سقف دهان........................ 162
اسپینا بیفیدا........................ 162
فلج مغزی............................. 162
اطلاعات کلی در مورد ژنها، تغذیه و بیماری ها 164
طرح ژنوم محیطی....................... 164
نقش تغذیه از دیدگاه ژنتیک............ 165
کمبود ویتامین ممکن است عامل ایجاد جهش ژن شود 168
ژنتیک و برنامه های رژیمی............. 170
چگونه بیماری های ژنتیکی بر روی نیازهای تغذیه ای تأثیر می گذارند.... 172
تفاوت بین بینظمیهای محض ژنتیکی و بینظمیهای چند علتی............. 172
گالاکتوزمیا........................... 175
هیپرفنیل آلانینمی..................... 178
تغییر ژنتیک و تغذیه در رابطه با بیماری های قلبی و عروقی......... 184
چگونگی تأثیر رژیم غذایی بر روی فرآیندهای فیزیولوژیکی بدن....... 185
وزن بدن و ژنتیک 186
=======================
تاریخچه:
آشنایی با اصول دانش ژنتیک ( زادشناسی )، مورد نیاز و علاقة همه افراد است، زیرا همة کسانی که فرزندانی یا مشکل وراثتی بالقوه ای در خانواده دارند و یا آنانی که با تلاش پیگیر و هیجان انگیز ترسیم نقشة تمام 000/60 تا 000/70 ژن انسان ( طرح تحقیقاتی ترسیم نقشة کامل ژنی انسان) دلبستگی دارند و بالاخره همة مردم، به این آشنایی نیاز و علاقه دارند.
بچه ها به پدر و مادرشان شباهت دارند و خویشاوندان این شباهت را می یابند و با جـملاتـی مانند : بینـی او مثل بینی پـدربزرگش نوک بالاست » در این باره اظـهار نظـر می کنند.
بیش از 4000 صفت ارثی وجود دارد که جایگاه کرموزومی بیش از 1000 مورد آنها شناخته شده است. حدود چهار درصد نوزادان دچار یک نقص مادرزادی جدی هستند، واژة مادرزادی، علت ابتلا به نقص را بیان نمی کند و تنها به معنی وجود نقص در هنگام تولد است. حداقل یک چهارم این نـقایص بر اثر مجموع تأثیرات ژن های متعدد به اضافه یک یا چند عامل محیطی ( چند عاملی) به وجود می آید، ولی تقریباً علت نیمی از نقایص مادرزادی ناشناخته باقی مانده است. تقریباً از هر 166 نوزاد، یک نوزاد مبتلا به یک ناهنجاری کروموزومی مانند نشانگان داون است و حدود 2 تا 3 درصد مبتلایان، دچار اختلالاتی هستند که عامل یک تک ژن غیرطبیعی است احتمالاً 20 درصد از بیماران بستری در بیمارستان های کودکان، مشکلی دارند که تا حدی ژنتیکی است بعد ازتصادفات رانندگی و سرطان، ناهنجاریهای مادرزادی سومین عامل شایع مرگ و میر در سنین 1 تا 14 سالگی هستند و بیش از 20 درصد مرگ و میرهای نوزادان، بر اثر نقایص مادرزادی است. بنابراین، اختلالات ژنتیکی، درد و رنج عظیمی را به بشر تحمیل کرده است.
مردم غالباً می گویند که " سرطان درخانواده ما شایع است " یا " افراد خانواده ما همگی بر اثر حملات قلبی می میرند" از آنجا که بیماری قلبی و سرطان، دو علت مرگ و میر در ایالات متحدة آمریکاست، پرسش واقعی این است که آیا خطر بروز این دو بیماری در خانواده های معینی، بیش از خطر بروز در همة خانواده هاست یا این گونه نیست ؟
مقدمه
متخصص ژنتیک پزشکی فردی است که در مکانیزم های وراثتی، تشخیص و درمان اختلالات ژنتیکی تخصص دارد. ژنتیک پزشکی، مثل دیگر تخصص های پزشکی، نظیر جراحی یا مامایی و زنان، پس از دانشکده پزشکی، یک دوره آموزشی خاص هم دارد. بسیاری از متخصصان ژنتیک پزشکی، در یکی از رشته های پزشکی مانند اطفال، داخلی یا مامایی و پزشکی زنان تخصص دارند و فوق تخصص آنان ژنتیک پزشکی است. هیئت ژنتیک پزشکی آمریکا (ABMG)[1] با برگزاری امتحان در چند زمینه، یعنی ژنتیک بالینی، ژنتیک یاخته ای بالینی، ژنتیک زیست شناسی بالینی، ژنتیک مولکولی، به پزشکان و متخصصان دارای درجة دکترای غیرپزشکی (p.h.D)، گواهی نامه اعطا می کند. ژنتیک بالینی به تشخیص و درمان بیماران، ژنتیکیاخته ای (سیتوژنیک ) به تشخیص آزمایشگاهی نابهنجاری های کروموزومی و ژنتیک زیست شیمیایی به تشخیص آزمایشگاهی و درمان اختلالات آنزیمی و اختلالات شیمیایی ناشی از آنها می پردازد. مشاورة ژنتیک هم،در گذشته مورد تأیید ABMG قرار می گرفت و هم اکنون،هیئت جدید اعطای گواهی نامه،به نام هیئت مشاورة ژنتیک آمریکا (ABGC)[2] وظیفة اعطای گواهی نامه را به مشاوران ژنتیک بر عهده گرفته است. بیشترین متخصصان ژنتیک پزشکی و مشاوران ژنتیک، با مراکز بزرگ پزشکی یا آزمایشگاه های مرجع برای آزمایشهای ژنتیکی همکاری دارند.
چه انتظاری می توان داشت؟
کار متخصصان ژنتیک پزشکی مشابه کار پزشکان عمومی است: ابتدا اطلاعات کسب می کنند و سپس با استفاده از این اطلاعات به کار تشخیص می پردازند و سرانجام اقدامات عملی را به فرد یا افرادی که مشاوره شده اند ارائه می دهند. در برخی موارد،شجره نامة خانوادگی، مهمترین بخش کسب اطلاعات است. بنابراین،فردی که برای مشاوره به متخصص ژنتیک مراجعه میکند لازم است تا آنجا که امکان دارد اطلاعات خانوادگی خود را برای تهیه شجره نامه در اختیار متخصص قرار دهد. اغلب، استفاده از اطلاعات یکی از اعضای مسن خانواده، مناسب ترین روش کسب اطلاعات است. رسم شجره نامه، همان گونه که قبلاً گفته شد، معمولاً کاری ساده و در عین حال بسیار سودمند است. بیشتر اوقات،متخصص ژنتیک می تواند با یک نگاه اجمالی،شجره نامه ای را که سردستی رسم شده تفسیر کند.
در برخی موارد ممکن است مطالعات کروموزومی (مطالعات ژنتیک یاخته ای ) مورد نیاز باشد. در این گونه موارد، فقط یک لولة آزمایش خون لازم است ولی همان طور که قبلاً توضیح داده شد، تجزیه و تحلیل دشوار اطلاعات بدست آمده مدتی طول می کشد. برای مطالعه یاخته های آمینون و سایر بافت ها ، ده روز یا بیشتر زمان لازم است. از خون یا ادرار برای انجام بسیاری از آزمایش های زیست شیمیایی استفاده می شود و برای برخی آزمایش ها، حتی ذره ای از یاخته های زنده در ریشه موهای کنده شده را می توان به کار برد.
[1] . American Board of Medical Genetics
[2] - American Board of Genetic Counseling
پیشگفتار................................................................................................................................................. 1
فصل اول: نکاتی چند راجع به تحقیق
1-1- انگیزه و انتخاب موضوع ........................................................................................................ 5
2-1- طرح مسئله................................................................................................................................ 6
3-1- فرضیه ها.................................................................................................................................... 7
4-1- مطالب مورد مطالعه................................................................................................................. 8
5-1- روش تحقیق ............................................................................................................................ 9
فصل دوم: تشریح خصوصیات منطقة مورد مطالعه
1-2- موقعیت و وسعت ................................................................................................................... 14
2-2- آب و هوا ................................................................................................................................... 17
3-2- هیدرولوژی................................................................................................................................. 19
4-2- زمینشناسی ............................................................................................................................ 22
5-2- منابع اراضی و خاک................................................................................................................ 24
1-5-2- تیپ کوهستان ها............................................................................................................... 28
2-5-2- تیپتپهها.............................................................................................................................. 28
3-5-2- تیپ فلاتها و تراسهای فوقانی ........................................................................................ 28
4-5-2- تیپ دشتهای دامنه............................................................................................................ 29
5-5-2- تیپ دشتهای روخانهای ................................................................................................... 29
6-5-2- تیپ دشتهای سیلابی ...................................................................................................... 30
8-5-2- تیپ واریزههای بادبرنی سنگریزهدار.............................................................................. 30
9-5-2- تیپ آبروفتهای بادبزنی شکل سنگریزهدار................................................................... 31
10-5-2- تیپ اراضی متفرقه.......................................................................................................... 31
6-2- کشاورزی ................................................................................................................................... 33
7-2- تیپ گیاهی .............................................................................................................................. 34
فصل سوم: موقعیت و زمین شناسی سبزوار و دشتهای آن
1-3- موقعیت سبزوار........................................................................................................................ 41
1-1-3- موقع ریاضی ....................................................................................................................... 41
2-1-3- موقع نسبی........................................................................................................................... 41
2-3- موقعیت دشت جوین.............................................................................................................. 42
1-2-3- موقع ریاضی ....................................................................................................................... 42
2-2-3- موقع نسبی ......................................................................................................................... 42
3-2-3- ائوسن ................................................................................................................................... 43
4-2-3- اتولیکوسن............................................................................................................................ 44
5-2- میوسن ...................................................................................................................................... 44
فصل چهارم: آب و هوا
1-4- تودههای هوا مؤثر در منطقه: .............................................................................................. 47
1-1-4- توده هوای مدیترانه............................................................................................................ 47
2-1-4- توده هوای پر فشار سیبری ............................................................................................ 47
3-1-4- تودههای شمالی و غربی ................................................................................................. 48
4-1-4- توده های خزری ................................................................................................................ 48
2-4- تیپ اقلیم مو رد مطالعه........................................................................................................ 49
1-2-4- روش دمارتن........................................................................................................................ 49
3-4- عناصر اقلیمی........................................................................................................................... 52
1-3-4- شمار روزهای یخبندان..................................................................................................... 53
2-3-4- تعداد ساعات آفتابی ......................................................................................................... 53
3-3-4- رطوبت نسبی ..................................................................................................................... 54
4-3-4- باد............................................................................................................................................ 55
5-3-4- بارندگی ................................................................................................................................ 55
فصل پنجم: ژومرفولوژی شهرستان
1-5- تأثیر فرایندهای درونی و بیرونی در مرفولوژی منطقه ................................................. 66
1-1-5- فرایندهای دروزنی (تکتونیک و ساخمان زمین) ...................................................... 66
2-1-5- فرایندهای بیرونی ............................................................................................................. 67
2-5- واحدهای ژئومرفولوژی منطقه ............................................................................................ 68
1-2-5- واحد کوهستان .................................................................................................................. 68
1-1-2-5- قلل فرسایش یافته ...................................................................................................... 71
2-1-2-5- واحد تپه ماهوری ........................................................................................................ 71
2-2-5- واحدهای مخروطه افکنهای ............................................................................................ 72
3-2-5- واحد دشت ......................................................................................................................... 72
فصل ششم: هیدرولوژی آبهای سطحی شهرستان
مقدمه: .................................................................................................................................................... 74
1-6- حوضة آبریز دشت سبزوار .................................................................................................. 81
1-1- 6- کال انجمنه......................................................................................................................... 81
2-1-6- کال ششتمد ....................................................................................................................... 82
3-1-6- رودخانه کیذور ................................................................................................................... 83
4-1-6- رودخانه رودآب سبزوار...................................................................................................... 84
5-1-6- رودخانه سلیمانیه................................................................................................................ 85
6-1-6- رودخانه شمس آباد............................................................................................................ 87
7-1-6- رودخانه گزوا......................................................................................................................... 86
8-1-6- رودخانه بالش آباد............................................................................................................... 87
9-1-6- رودخانه دلبر......................................................................................................................... 88
10-1-6 رودخانه ریوند...................................................................................................................... 89
11-1-6- رودخانه کراب .................................................................................................................. 90
12-1-6- رودخانه بفره .................................................................................................................... 90
13-1-6- روخانه مهر ....................................................................................................................... 91
14-1-6- رودخانه استر بدر ........................................................................................................... 92
15-1-6- رودخانه کال شور سبزوار ............................................................................................. 93
16-1-6- رودخانه سنگرد................................................................................................................. 94
2-6- حوضة آبریز دشت جوین و سلطان آباد ........................................................................... 95
1-2-6- رودخانه جوین (کالشور جوین) ..................................................................................... 99
2-2-6- رودخانه مشکان................................................................................................................... 99
3-2-6- رودخانه سرولایت (نشیب) .............................................................................................. 101
4-2-6- رودخانه کایستان ............................................................................................................... 103
5-2-6- رودخانه ترسک .................................................................................................................. 107
6-2-6- رودخانه ارگ ....................................................................................................................... 108
فصل هفتم: هیدرولوژی آبهای زیرزمین شهرستان
مقدمه: .................................................................................................................................................... 110
1-7- دشت سبزوار ........................................................................................................................... 112
1-1-7- چاهها (عمیق و نیم عمیق) ........................................................................................... 115
2-1-7- قنوات ................................................................................................................................... 116
3-1-7- چشمهها .............................................................................................................................. 118
4-1-7- نتیجه .................................................................................................................................... 119
2-7- دشت جوین............................................................................................................................... 121
1-2-7- چاهها- (عمیق – نیم عمیق) ....................................................................................... 122
فصل هشتم: چگونگی بهرهبرداری و کیفیت منابع آن شهرستان
1-8- تأثیر سازندهها در منابع آب دشت جوین- داورزن- سبزوار........................................ 124
2-8- خصوصیات لایههای آبدار در سه دشت............................................................................ 125
3-8- مطالعات ژئوفیزیک و چاههای اکتشافی ........................................................................... 127
4-8- ضرائب هیدرودینامیکی ........................................................................................................ 128
5-8- بررسی نقشههای کم عمق و تراز آب زیر زمینی ......................................................... 129
6-8- بهرهبرداری از منابع آب زیر زمینی ................................................................................... 133
7-8- حداکثر ظرفیت مجاز بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی در دشت سبزوار 137
8-8- کیفیت آب در سطح شهرستان .......................................................................................... 138
1-8-8- طبقه بندی آب از نظر کشاورزی .................................................................................. 139
2-8-8- طبقهبندی آبهای منطقهای از نظر شرب .................................................................... 140
1-2-8-8- دشت جوین.................................................................................................................... 140
1-1-2-8-8- آبهای شرب حد فاصل ایستگاه سبزوار تا ایستگاه راه آهن بیهق 140
2-1-2-8-8- آبهای شرب حد فاصل ایستگاه بیهق تا نقاب ................................................. 141
3-1-2-8-8- آبهای شرب حد فاصل ایستگاه نقاب تا سنخواست ...................................... 141
4-1-2-8-8- دشت سبزوار ........................................................................................................... 142
1-2-2-8-8- آبهای نواحی جنوب سبزوار ................................................................................ 142
2-2-2-8-8- آبهای نواحی شمالی غرب سبزوار ..................................................................... 142
3-2-2-8-8- آبهای سبزوار و شرق سبزوار .............................................................................. 143
3-2-8-8- دشت داورزن ................................................................................................................. 143
9-8- علل شوری آب شهرستان سبزوار ...................................................................................... 144
10-8- مسئلة تهاجم آبهای شور زیرزمینی به سفره آب شیرین ........................................ 145
11-8 تغییرات سطح آب در شهرستان سبزوار ........................................................................ 146
12-8- نتیجهگیری ........................................................................................................................... 150
فصل نهم: ارزیابی منابع و مسائل آب شهرستان
1-9- ارزیابی منابع آب زیرزمینی دشت سبزوار ....................................................................... 151
1-1-9- جریان آب زیرزمینی ورودی از سفره .......................................................................... 155
2-1-9- جریان آب زیرزمینی خروجی از سفره......................................................................... 155
3-1-9- برداشت از سفرة آب زیرزمینی ..................................................................................... 156
4-1-9- تبخیر از سطح سفره ........................................................................................................ 156
5-1-9- تغذیة سفره ناشی از سیلابهای ورودی ....................................................................... 156
6-1-9- تغذیه از آب برگشتی کشاورزی .................................................................................... 156
7-1-9- زهکشی از سفره آب زیرزمینی ..................................................................................... 157
2-9- ارزیابی منابع آب زیرزمینی دشت جوین.......................................................................... 159
1-2-9- نفوذ در ارتفاعات ................................................................................................................ 167
2-2-9- نفوذ در دشت توسط باران .............................................................................................. 168
3-2-9- نفوذ جریانهای سطحی و سیلابی ................................................................................. 168
4-2-9- نفوذ آب آبیاری .................................................................................................................. 168
5-2-9- نفوذ فاضلاب........................................................................................................................ 169
6-2-9- تخلیةاز منابع آب زیرزمینی ........................................................................................... 169
3-9- ارزیابی منابع آب زیرزمینی دشت داورزن........................................................................ 169
1-3-9- نفوذ آب در ارتفاعات ........................................................................................................ 169
2-3-9- نفوذ باران در دشت ........................................................................................................... 170
3-3-9- نفوذ جریانهای سطحی ..................................................................................................... 170
4-3-9- مقداری آب نفوذی از طریق آبیاری ............................................................................. 170
5-3-9- نفوذ فاضلاب ....................................................................................................................... 170
6-3-9- وضعیت جریان خروجی دشت ...................................................................................... 172
7-3-9- نتیجه و پیشنهاد................................................................................................................. 170
فصل دهم: طرحهای عمرانی (طرحهای تغذیه مصنوعی و سدها)
1-10- کاربرد تغذیة مصنوعی ....................................................................................................... 172
2-10- روشهای تغذیة مصنوعی برای منطقه ............................................................................ 172
1-2-10- روش مستقیم یا تزریق 4............................................................................................. 172
2-2-10- روش غیرمستقیم یا نفوذ و اداری............................................................................... 173
3-2-10- پخش سیلاب .................................................................................................................. 173
2-3-2-10- روش تغذیه حوضچهای............................................................................................ 173
3-3-2-10- بهسازی و اصلاح بستر رودخانهای ....................................................................... 173
4-3-2-10- گودالهای طبیعی و مصنوعی................................................................................... 174
5-3-2-10- سدهای تغذیه: ........................................................................................................... 174
6-3-2-10- خاکریزهای هلالی ..................................................................................................... 174
7-3-2-10- ایجاد بانکت (چالههای کوچک).............................................................................. 174
3-10- ویژگیهای تغذیه مصنوعی در مناطق خشک و نیمه خشک..................................... 174
4-10- خصوصیات طرحهای پیشنهادی تغذیة مصنوعی ....................................................... 176
5-10- طرحهای تغذیة مصنوعی .................................................................................................. 177
1-5-10- محل تغذیه........................................................................................................................ 179
2-5-10- روش تغذیه....................................................................................................................... 179
6-10- طرح تغذیه مسیل خسروجرد............................................................................................ 180
7-10- طرحهای عمرانی کوچک تغذیه در شمال دشت......................................................... 181
8-10- طرح عمرانی مسیل رودخانة سنگرد............................................................................... 183
9-10- طرح تغذیه رودخانة جوین................................................................................................. 183
1-9-10- ظرفیت طرح..................................................................................................................... 185
2-9-10- روش تغذیه....................................................................................................................... 185
3-9-10- محل تغذیه........................................................................................................................ 185
فصل یازدهم: نتیجهگیری و پیشنهادات 187
1-11- نتیجهگیری مطالعات .......................................................................................................... 190
1-1-11- دشت سبزوار ................................................................................................................... 190
2-1-11- دشت جوین...................................................................................................................... 190
2-11- پیشنهادات.............................................................................................................................. 192
1-2-11- دشت سبزوار ................................................................................................................... 192
2-2-11- دشت جوین...................................................................................................................... 192
3-2-11- دشت داورزن..................................................................................................................... 192
فصل دوازدهم: پیوستها
1-12- منابع مورد استفاده ............................................................................................................. 195
2-12- جداول و نمودارها................................................................................................................. 200
3-12- نقشه ........................................................................................................................................ 199
آگهی از کم و کیف منابع آب کشور و چگونگی تحولات آتی در تقاضا برای آب و خدمات وابسته به آب، از پیش شرط های اصلی و اساسی برای برنامهریزی و مدیریت معقول منابع آب محسوب میشود. افزایش و تشدید تقاضا برای آب و خدمات مربوط به آن، تنزل کنترل کیفیت منابع آب سطحی زیر زمینی و هم چنین تخریب محیط زیست که بر اثر شهرنشینی و صنعتی شدن و تحول در کاربرد اراضی ایجاد گردیده و شتاب میگیرد، منابع آب موجود هر کشور را حت فشارهای فزاینده قرار داده و مدیریت معقول و منطقی آن بسیار دشوار و پیچیده تر از سابق نموده است. بحران آب در سطح بینالملل از مدتهای قبل به طور جدی توسط سیاست گذاران و متخصصین آب را به خود جلب نموده است. اثرات نامطلوب زیست محیطی در اثر تجمع گازهای گلخانهای در جو سبب گرم شدن زمین و تغییر توزیع زمانی و مکانی بارش گردیده و منطق گرم و خشک با کاهش قابل توجه منابع آب رو به رو خواهند شد که متعاقب آن فاصلة زمانی بین وقوع و شدت خشکسالیها و سیلابها تغییر مییابد به طور کلی اثرات متقابل توسعه و محیط زیست افزایش جمعیت و ضرورت حفظ امنیت غذایی چالشهای مهمیدر عرصه مدیریت عرضه و تقاضای آب کنترل آلودگی منابع آب، مدیریت مقادیر جدی و بحرانی و مدیریت آبهای مشترک به وجود آوره است. برای رویارویی و دستیابی به راه کارهای مناسب جهت غلبه یا مهار بحران آب نیاز به آمار و اطلاعات از وضعیت موجود و روند گرایش مسلط حاکم میباشد. ارزیابی منابع آب از میتوان یکی از مهمترین اقدامات دانست که برای افزایش آگاهی و شناخت دربارة شرایط منابع آب کشور انجام میپذیرد. از این رو نتایج این گونه بررسیها در برنامهریزی و مدیریت درست منابع آب فوقالعاده مؤثر و سودمند است . ارزیابی منابع آب در سطح ملی با توجه به حجم اطلاعات و آمار جمعآور شده با تکیه بر اطلاعات محدود و شیوههای قدیمیپردازش اطلاعات مشکل بوده و قطعاً جوابگوی حل معضلات موجود نمیباشد و ضرورت ایجاد سامانه نوین بانکهای اطلاعات و تحلیلهای منطقهای را ایجاب میکند. با توجه به گسترش روزافزون جمعیت، به ویژه در شهرها که تغییر در الگوهای اقتصادی را به بار میآورد و همچنین بروز تغییر در روند مصارف عمومیکشور، نیاز به ذخیرهسازی و مهار آب ها از طریق سدسازی در ابعاد فزایندهای محسوستر میگردد. (45) با توجه به اینکه بارش میانگین سالیانه جهان 840 میلیمتر و بارش میانگین سالیانه ایران 260 میلی متر پس ایران حدود 30 درصد بارش جهانی را داراست ، و هم چنین بارش متوسط قارة آسیا 732 میلی متر که ایران 33 درصد بارش آسیا را داراست. (29)
با این وجود اختلاف ریزش در سطح کرة زمین موجب گردیده تا دانشمندان کشورها را به، پرآب، کم آب و آنهائی که با بحران آب مواجه هستند طبقهبندی کنند.
در شرایط کنونی 26 کشور جهان به طور شدید دچار کم آبی هستند، که از جمله 9 کشور در خاورمیانه و چند کشور در افریقای شمالی مانند: مصر، سودان، لیبی . . . . را میتوان نام برد، به گونهای که بحران آب چالش بزرگ این کشورها در قرن 21 خواهد بود، برای جلوگیری از خونریزهای احتمالی بر سر آب و استفاده بهینه از منابع و تقسیم عادلانه این مایةحیاتی به گفتگوی تمدنهای بشری نیاز مبرم داریم. (13) شرایط هیدروژئوگرافی مناطق مختلف ایران ( از نظر پراکندگی مناطق مرطوب، نیمه خشک و خشک) از یک طرف و محدود بودن میزان آب و زمین مستعد در دسترس از طرف دیگر ایجاب میکند که به منظور برخورداری از اقتصادی خودکفا و مستقل، سدهای زیادی ساخته شود، در این راستا باید از ذخیرهسازی آب برای گسترش زمینهای تحت کشت و افزایش تولیدات کشاورزی و دامیدر سطح کاملاً گسترده و مناسب در سطح شهرستان سبزوار و دیگر نقاط کشور استفاده شود. بطور کل احداث یک سد برای تحقق اهداف تعیین شدهای در چهار چوب نیازهای اجتماعی انجام میگردد، که بدین ترتیب اهمیت مخازن آبی جهت جمعآوری آبهای سطحی به منظورهای مختلف مانند کنترل سیلاب و تنظیم آب جهت مصارف شرب، کشاورزی و صنعتی تولید انرژی برق بر کسی پوشیده نیست. منابع آب زیرزمینی نقش عمدهای در توسعه کشاورزی، صنعتی و بهداشتی سطح شهرستان سبزوار و کشور ایران دارد، و بهرهبرداری بیش از پیش ، این منابع ارزشمند را به معرض خطر جدی قرار داده است. دو خطر بزرگ بهای زیرزمینی را تهدید میکند، استخراج بیرویه به دلیل سهولت دستیابی به این منابع که باعث پائین آمدن سطح ایستایی در آبخوان و نابودی ذخائر آب زیرزمینی شده و تبعات خطرناکی مانند نشست زمین را بدنبال دارد. دومین خطر، آلودگی شدید در نتیجه توسعه شهرها و ایجاد صنایع و استفاده از کودهای شیمیائی میباشد.
اگر چه سفرههای آب زیرزمینی خود به صورت یک فیلتر در تصفیه آب، نقش ایفا میکنند، تغذیه مصنوعی آبخوان به مثابه یکی از اشکال توسعه منابع آب خطرات ناشی از بهرهبرداری بیش از حد و آلودگی آنرا به طور مؤثر کاهش میدهد. ارزیابی پروژه های تغذیه مصنوعی ایجاد شده در کشور و سطح شهرستان به جهت عقلانی و اقتصادی نبودن این پروژهها از اهمیت ویژهای برخوردار است. متأسفانه هنوز در کشور به صورت عملی ارزیابی این پروژهها از اهمیت ویژهای برخوردار است. متأسفانه هنوز در کشور به صورت علمیارزیابی این پروژه انجام نگرفته است و به همین دلیل زمینه برای طرح ادعاهای مبالغه آمیز در خصوص ارائه راندمانهای بالای تغذیه مصنوعی و آبخوان دارای فراهم شده است.
ولی از آنجایی که هر ساله به میزان قابل توجه شاهد افت آبهای زیرزمینی در سطح کشور و شهرستان سبزوار میباشیم چاره جز این چیست؟
تاثیرات نئورئالیسم بر سینمای ایتالیا