مقاله تشکیل شرکتهای خدمات کشاورزی،در راستای کاهش تصدی گری دولت
الف) اهمیت بخش کشاورزی
بخش کشاورزی جایگاه مهمی در اقتصاد کشور دارد، حدود 15 درصد از تولید ناخالص داخلی دراین بخش تولید میشود، همچنین بخش کشاورزی حدود 25 درصد اشتغال، 92 درصد نیاز غذایی، حدود20 درصد صادرات غیرنفتی و حدود 90 دصد مواد خام مورد نیاز صنایع تبدیلی کشور به محصولات کشاورزی را تامین کرده است.
بطور کلی اهمیت بخش کشاورزی را میتوان بشرح ذیل عنوان کرد :
1- تامین کننده غذا
2- تامین کننده مواد اولیه صنایع غذایی
3- تامین کننده ارز از طریق توسعه و گسترش صادرات
4- ایجاد بازار برای کالاهای صنعتی
5- اشتغال زایی بخش کشاورزی
موضوع مهم اینکه 98درصد از امورات بخش کشاورزی توسط خود تولیدکنندگان انجام میشود و این موضوع از خصوصیات بارز و اساسی بخش کشاورزی است که کمترین وابستگی را به مجموعه دستگاههای اجرایی دولتی دارند.
ب) اهمیت سرمایه گذاری در بخش کشاورزی
سرمایه گذاری در بخش کشاورزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و از جنبه های مختلف میتواند باعت تسریع رشد و توسعه اقتصادی در کشور گردد. برخی از این جنبه ها عبارتند از:
1- سرمایه گذاری و توسعه فعالیت های تولیدی در بخش کشاورزی به علت کاربر بودن فعالیت های کشاورزی باعث ایجاد فرصت های شغلی جدید می گردد و بدین وسیله مشکل بیکاری را که در سالهای اخیر بصورت حادی بروز نموده، کاهش می دهد، همچنین با توجه به استقرار اغلب فعالیت های کشاورزی در مناطق روستایی از مهاجرت روستائیان به شهرها می کاهد یا دست کم رشد مهاجرت از روستاها به شهر را کاهش میدهد.
2- با وجه به تغییرات در نرخ مبادله کالاهای کشاورزی و تفاوت سطح زندگی در مناطق شهری و روستایی که نتیجه آن پایین آمدن سطح درآمد کشاورزان است، از طریق افزایش سرمایه گذاری در بخش کشاورزی میتوان به افزایش درآمد کشاورزان و بهبود توزیع درآمد در کشور کمک کرد.
3- سرمایه گذاری دربخش کشاورزی باعث افزایش تولید محصولات کشاورزی میشود و به دنبال آن منجر به افزایش صادرات محصولات کشاورزی می گردد و این مسئله به افزایش صادرات غیرنفتی و رهایی از وابستگی به درآمدهای نفتی کمک شایانی می کند.
سرمایه گذاری در بخش کشاورزی به رشد سایر بخش های اقتصادی کمک می کند، با توجه به ارتباط قوی, بخصوص قسمت پسین بخش کشاورزی با بخش های دیگر، افزایش سرمایه گذاری در بخش کشاورزی باعث تسریع رشد اقتصادی در بخش های دیگر می گردد.
پ) اهداف دولت از ایجاد صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی
1- تجمیع، مدیریت و تخصیص بهینه منابع مالی در بخش کشاورزی
با توجه به 18.000 میلیارد تومان ارزش افزوده سالیانه بخش کشاورزی, ایجاد یک زیرساخت مالی و اعتباری که باعث نگهداشت و تجمیع منابع مالی و تخصیص بهینه آن گردد یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. لذا ایجاد صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی بعنوان یک زیرساخت مالی و اعتباری علاوه بر تجمیع و تخصیص بهینه منابع مالی معضل نظام تامین مالی و اعتباری تولیدکنندگان بخش کشاورزی را نیز مرتفع خواهد کرد.
3- ارتقاء نرخ رشد سرمایه گذاری
در برنامه چهارم توسعه، نرخ رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی 5/6 درصد پیش بینی شده است ولی در طول سالهای 84 و 85 این نرخ به ترتیب به 7 و 1/7 درصد رسیده است و از سویی نرخ رشد سرمایه گذاری نیز از 7 درصد درسالهای 84 به 10درصد در سال 85 افزایش یافته است .
با تشکیل صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی علاوه بر تجمیع منابع مالی ارتقاء نرخ رشد سرمایه گذاری را به همراه خواهد شد که به تبعه آن افزایش نرخ رشد سرمایه گذاری باعث افزایش سطح کمی و کیفی تولید و به تبعه آن افزایش ارزش افزوده بخش کشاورزی و نهایتاً باعث رشد و توسعه در بخش کشاورزی خواهد بود.
4- واگذاری وظایف تصدی گری به بخش غیردولتی و انجام خدمات اجرایی بخش کشاورزی توسط
خود تولیدکنندگان
با توجه به اینکه 98درصد از امورات بخش کشاورزی توسط خود تولیدکنندگان انجام میشود لذا باید ترتیبی اتخاذ کرد که کلیه فعالیت های اجرایی بخش کشاورزی از مرحله قبل از تولید، حین تولید و بعد از تولید به خود مردم واگذار گردد.
لذا صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی صرفاً یک نهاد مالی و اعتباری نیستند، بلکه بدلیل ظرفیت های پیش بینی شده از سوی قانونگذار و دولت محترم این صندوق ها زیرساختی هستند که میتواند کلیه خدمات اجرایی بخش کشاورزی را ساماندهی نمایند لذا برای تحقق این سه مقوله مهم و برای تحقق ارتقاء نرخ رشد سرمایه گذاری و انجام خدمات اجرایی توسط صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی در چارچوب یک مدل پیشنهادی مصوب که متعاقباً توضیح داده خواهد شد اقدام خواهیم نمود.
ت) مدل پیشنهادی برای تحقق توسعه سرمایه گذاری و انجام خدمات اجرایی برای توسعه بخش کشاورزی مدل و برنامه اجرایی که طراحی شده است در چهار مرحله قابل اجراء می باشد.
مرحله اول :
تشکیل صندوقهای غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی
صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی بعنوان زیرساخت توسعه بخش کشاورزی هر استان می بایستی ایجاد گردد که این صندوق ها با مشارکت تشکلهای تولیدکنندگان در زیربخش کشاورزی استانها بر اساس نقش در تولید ایجاد خواهد شد. که در حال حاضر 21 صندوق غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی استانی و ملی ایجاد شده است که از این تعداد صندوق ها صندوق استانی در سال 1385 و 10 صندوق تا سال 1384 ایجاد شده است.
برای تشکیل 14 صندوق مانده استانی با توجه به برنامه ریزی های صورت گرفته و با ابلاغیه وزیر محترم جهاد کشاورزی در نظرداریم 14 صندوق باقی مانده استانی را در صورت تامین منابع مالی حداکثر تا نیمه اول سال جاری با مشارکت تشکلهای تولیدکنندگان بخش کشاورزی تشکیل دهیم.
مرحله دوم :
ایجاد شرکتهای خدمات کشاورزی
در راستای محول نمودن کلیه خدمات اجرایی بخش کشاورزی به تولیدکنندگان و در جهت سیاستهای دولت نهم مبنی بر واگذاری کار مردم به خود مردم و تحقق اصل 44 قانون اساسی در بخش کشاورزی، با برنامه ریزی صورت گرفته مقرر گردید در کنار صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی استانی، یک شرکت خدمات کشاورزی استانی غیردولتی تشکیل گردد و کلیه خدمات اجرایی بخش کشاورزی شامل:
- تامین و توزیع نهاده های کشاورزی
- بازاریابی و بازاررسانی محصولات کشاورز ی
- خدمات ترویجی و انتقال یافته ها
- خدمات بیمه ای و... کلیه خدمات اجرایی قبل از تولید، حین تولید و بعد از تولید را در بخش کشاورزی با تاکید بر صندوقهای غیردولتی به بخش غیر دولتی واگذار گردد.
برای تحقق این مهم طرح توجیهی تشکیل و اساسنامه نمونه شرکت خدمات کشاورزی با انجام کار علمی و کاربردی در اتاق فکر شرکت از 6 ماه قبل در دست بررسی بوده است که این موضوع نهایی شده است و در نظر است تا نیمه اول سال 86 شرکت خدمات کشاورزی صندوقهای غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی در استانهای کرمانشاه، اصفهان، فارس و همدان بصورت آزمایشی تشکیل گردد.
در حال حاضر با توجه به ضرورت بخش کشاورزی مقرر است شرکت های مزبور در حوزه تامین و توزیع نهاده های کشاورزی و بازاریابی و بازاررسانی محصولات کشاورزی فعالیت نمایند و پس از دریافت نتایج موفق و مورد نظر از تشکیل شرکتهای خدمات کشاورزی (غیردولتی) استانی، این مهم به همه استانهای کشور تعمیم داده شود.
پس از تشکیل شرکت خدمات کشاورزی در همه استانهای کشور بدلیل برنامه ریزی متمرکز فعالیت شرکتهای مزبور و بخصوص حمایت از بخش کشاورزی در حوزه واردات و صادرات مقرر شد شرکت هلدینگ خدمات کشاورزی در مرکز تشکیل گردد.
مرحله سوم :
ایجاد موسسه مالی و اعتباری صندوق های توسعه بخش کشاورزی
پس از بررسی های کارشناسی، به این نتیجه رسیدیم که یک موسسه مالی و اعتباری جهت تامین و تجهیز منابع، ارائه خدمات سهل و آسان، سازمان دهی نظام تامین مالی و اعتباری تولیدکنندگان لازم و ضروری است. در واقع این موسسه هم جذب سرمایه گذاری و هم تجهیز منابع برای تولیدکنندگان انجام می دهد. لذا در نظر است پس از اجرای مراحل اول و دوم یک موسسه مالی و اعتباری ملی با عنوان
«موسسه مالی و اعتباری صندوقهای غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی» ایجاد گردد
مرحله چهارم :
شرکت سرمایه گذاری و تامین سرمایه
برای تامین منابع مالی از سایر بخش های اقتصادی کشور و فراهم نمودن شرایط ورود منابع مالی سایر بخش ها به بخش کشاورزی، حضور در بازار سرمایه برای جذب منابع مالی و بهره مندی از منابع خارجی قابل دسترس, ضروری است شرکت سرمایه گذاری و تامین سرمایه صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی ایجاد گردد. که این مهم از برنامه های آینده شرکت مادر تخصصی و صندوقهای غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی می باشد.
ث) منابع مالی دراختیار شرکت
قانونگذار در ماده 12 قانون تشکیل مقرر نموده است مبلغ 1000 میلیارد ریال از محل فروش اموال و امکانات مازاد وزارت جهاد کشاورزی در اختیار این شرکت قرارگیرد.
در بند (د) قانون برنامه چهارم توسعه مقرر شده است سالیانه مبلغ 200 میلیارد ریال بعنوان افزایش سرمایه به این شرکت پرداخت گردد و همچنین در بند چهارم مصوبه مورخ 26/12/81 هیئت محترم وزیران مقرر شده است سالیانه مبالغی را بعنوان کمک برای تجهیز منابع صندوق های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورز ی در اختیار این شرکت قرارگیرد
ج) سرمایه اولیه صندوق های غیردولتی
در شروع کار شرکت, 10 صندوق غیردولتی شروع به فعالیت کردند که سرمایه اولیه آنها حدود 45 میلیارد ریال بود که اکنون این رقم به حدود 310 میلیارد ریال افزایش یافته است، افزایشی در حدود 700 درصد که این افزایش نشان از این موضوع است که این صندوق ها در حد مقدورات و توان مالی خود و با ارائه خدمات مطلوب و اثر بخش به سهامداران، زمینه جلب مشارکت سایر تولیدکنندگان را فراهم کرده اند و همچنین 11 صندوق تشکیل شده در سال 1385 نیز با سرمایه اولیه حدود 100 میلیارد ریال تشکیل
شده اند.
مقاله بیوتکنولوژی کشاورزی راهی استراتژیک برای صرفه جوئی در نهاده های کشاورزی
بیوتکنولوژی به عنوان تکنیکهایی که در آن از ارگانیسمهای زنده برای ساخت یا ایجاد تغییرات در یک فرآورده استفاده می شود تعریف شده است، همچنین می توان مفاهیمی مانند افزایش محصول گیاهان و جانوران یا تولید میکروارگانیسمهایی برای کاربردهای ویژه را نیز به آن افزود. البته در این مقاله مفهوم مورد نظر تکنولوژی تغییر نقشه ژنتیکی است که تحت عنوان مهندسی ژنتیک در کشور ما و سایر نقاط جهان شناخته شده است می باشد.
بیوتکنولوژی از ظرفیت بالایی برای سودرسانی و اثرگذاری بر بخش کشاورزی، جنگل و پرورش آبزیان برخوردار است. تکنیهای مدرن بیوتکنولوژی دانشمندان را قادر می سازد که ژنهای جدا شده از ارگانیسمهای زنده را به ارگانیسمهای هدف منتقل سازند و در نتیجه سرعت و دقت بیشتری را نسبت به روشهای سنتی اصلاح بذر و نهال در اختیار بشریت قرار دهند. در مقایسه با بیوتکنولوژیهای سنتی اصلاح بذر، بیوتکنولوژی موجب افزایش پایدار بهره وری و فرآوری بهینه برای تقویت بهره برداری و تنوع محصول می گردد. بیوتکنولوژی امکان تکیه کمتر کشاورزان بر مواد شیمیایی را فراهم نموده و همچنین می تواند موجب حفظ منابع ژنتیکی و مدیریت بهینه منابع طبیعی شود.
بیوتکنولوژی همچنین باعث بروز چالشهای ویژه ای می شود. البته بروز این چالشها عمدتاً مربوط به زمان، مکان و چگونگی کاربرد تکنولوژی می شود. البته به کارگیری سریع بیوتکنولوژی و سرمایه گذاری در تحقیقات توسط بخش خصوصی در کشورهای صنعتی بیان گر این مطلب است که در آینده راه قابلیت رقابت و مزیت نسبی کالاهای کشاورزی در بازارهای بین المللی از طریق بیوتکنولوژی میگذرد. بنابراین بیوتکنولوژی با ظرفیت های بالایی که در اختیار کشورهای توسعه یافته قرار می دهد نقش عمده ای در توسعه کشاورزی ایفا نموده و نباید اجازه داد که توسعه و تولید ابزارهای مربوط به بیوتکنولوژی باعث ایجاد شکاف بیشتر بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه شود.
روبرو شدن با چالشهای پیش روی بخش کشاورزی در ایران مستلزم استفاده از تکنولوژیهای موجود می باشد. پیشرفتها در بیوتکنولوژی فرصتهای تازه ای برای حل و فصل مسائل مربوط به تولید غذا و امنیت غذایی و رقابت در بازارهای بین المللی و صرفه جویی در منابع ملی و طبیعی در اختیار ایران قرار می دهد. در حال حاضر بحثهای زیادی در اطراف بیوتکنولوژی در زمینه هایی مانند مسائل اخلاقی، حفاظت از محیط زیست، سلامت غذایی و حفاظت از حقوق مالکیت معنوی در حال انجام است این مسائل نیاز به بحث و بررسی در تمام سطوح جامعه دارند. جامعه علاقمند به دانستن این مطلب است که چرا در حالیکه روشهای سنتی اصلاح بذر برای دهه های متمادی قادر به تأمین غذای کافی بوده اند بایستی از روشهای مهندسی ژنتیک برای اصلاح بذر استفاده نمود. مردم همچنین علاقمند به دانستن این مطلبند که چه کسانی از بیوتکنولوژی سود می برند و در صورت بکارگیری مهندسی ژنتیک چه ریسکهایی وجود خواهد داشت و چه سازمانی مسئولیت مشکلاتی که در این زمینه بروز خواهد نمود به عهده خواهد گرفت (2002 (Khan and Shirani .
با توجه به مطالب بالا مقاله حاضر به بررسی الگوی گسترش استفاده از بیوتکنولوژی در کشورهای مختلف جهان می پردازد در کنار این مطلب ظرفیت بیوتکنولوژی در کمک به توسعه کشاورزی و صرفه جویی در نهاده های کشاورزی مورد بررسی قرار می گیرد. در انتها در مورد سیاستها در رابطه با موضوعات مرتبط با بیوتکنولوژی بحث و بررسی می شود، بخش نتیجه گیری به پیشنهاد سیاست های مناسب برای توسعه بیوتکنولوژی در ایران می پردازد.
اولین محصول با نقشه ژنی تغییر یافته که اجازه بهره برداری تجاری از آن صادر شد گوجه فرنگی Flaver – Saver نام داشت. نقشه ژنتیکی این نوع گوجه فرنگی به نحوی تغییر یافته بود که زمان رسیدن آن به تأخیر می افتاد و در نتیجه بو و طعم تازگی آن تا زمان رسیدن به ظرف غذا حفظ می شد. مجوز بهره برداری از این محصول در سال 1994 در ایالات متحده صادر شد این محصول یک موفقیت علمی بی نظیر ولی یک شکست تجاری کامل بود (2002 (Marra, et al, . در سال 2002 در سطح جهان 7/58 میلیون هکتار زیر کشت این محصولات بوده است، جدول 1 نشان دهنده روند افزایش سطح زیر کشت از سال 1996 تا سال 2002 می باشد.
جدول 1- سطح زیرکشت محصولات ترانسژنیک جهان از سال 1996 تا سال 2002 (میلیون هکتار)
| سال | سطح زیر کشت (میلیون هکتار) |
| 1996 | 7/1 |
| 1997 | 0/11 |
| 1998 | 8/27 |
| 1999 | 9/39 |
| 2000 | 2/44 |
| 2001 | 6/52 |
| 2002 | 7/58 |
مجموع سطح زیر کشت از 1996 تا 2002 | 9/235 |
منبع: 2003 Clive James
البته بایستی بخاطر داشت که در افزایش سطح زیر کشت فقط منحصر به کشورهای توسعه یافته نبوده است بلکه کشورهای در حال توسعه نیز از سهم عمده ای برخوردار بوده اند (جدول 2).
جدول 2 – سطح زیر کشت محصولات با ژنهای تغییر یافته در سال 2000 و 2001 (کشورهای صنعتی و
در حال توسعه)
|
| 2000 | درصد | 2001 | درصد | تغییرات |
| کشورهای صنعتی | 5/33 | 76 | 1/39 | 74 | 6/5 |
| کشورهای در حال توسعه | 7/10 | 24 | 5/13 | 26 | 2/8 |
| مجموع | 2/44 | 100 | 6/52 | 100 | 4/8 |
منبع: 2002 Clive James
همانطور که جدول 2 نیز نشان می دهد در سال 2000، 24 درصد سطح زیرکشت جهانی محصولات ترانسژنیک در کشورهای در حال توسعه قرار داشته که این مقدار در سال 2001 به 26 درصد رسیده است. در این بین ایالات متحده (در هر دو سال 2000 و 2001) به طور مطلق و نسبی بالاترین سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده است. پس از ایالات متحده آرژانتین (کشور در حال توسعه) سطحی معادل 10 میلیون هکتار را در سال 2000 به کشت محصولات ترانسژنیک اختصاص داده که این مقدار در سال 2001 به 8/11 میلیون هکتار افزایش پیدا کرده است. سایر کشورهای در حال توسعه مانند چین سهم کمی را به خود اختصاص داده اند ولی در مورد چین یک مطلب جالب به نظر می رسد و آن اینکه اگر چه در مجموع فقط 5/1 میلیون هکتار از اراضی در سال 2001 تحت کشت محصولات ترانسژنیک قرار داشته است ولی بین سال 2000 و 2001 سطح زیر کشت محصولات ترانسژنیک در این کشور رشدی معادل 200 درصدی را نشان می دهد که در مقایسه با سایر کشورها رشد بسیار بالایی است.
جدول 3- سطح زیر کشت محصولات با ژنهای تغییر یافته در کشورهای مختلف در سالهای 2000 و 2001 (میلیون هکتار)
| کشور | 2000 | درصد | 2001 | درصد | تغییرات | درصد |
| ایالات متحده | 3/30 | 68 | 7/35 | 68 | 4/5 | 18 |
| آرژانتین | 0/10 | 23 | 8/11 | 22 | 8/1 | 18 |
| کانادا | 0/3 | 7 | 2/3 | 6 | 2/0 | 6 |
| چین | 5/0 | 1 | 5/1 | 3 | 0/1 | 200 |
| آفریقای جنوبی | 2/0 | 1 | 2/0 | 1 | 1/0 | 33 |
| استرالیا | 2/0 | 1 | 2/0 | 1 | 1/0 | 37 |
| مکزیک | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| بلغارستان | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| اروگوئه | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| رومانی | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| اسپانیا | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| اندونزی | -- |
| 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| آلمان | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
| فرانسه | 1/0 | 1 | 1/0 | 1 | 1/0 | -- |
مقاله گندم
مقدمه
حدود 60 درصد سطح مزارع جهان را غلات تشکیل می دهد که از این مقدار 33 درصد به کشت گندم اختصاس دارد. گندم اصلی ترین منبع کالری پروتئین انسان است و ویژگی مهم این گیاه، قابل کشت بودن آن در شرایط متنوع آب و هوایی است. در دنیای امروز، گندم نه تنها یک ماده غذایی اساسی و مهم است بلکه از لحاظ سیاسی نیز اهمیتی همپایه نفت و حتی برتر از آن دارد، در واقع باید گفت سلاح گندم از سلاح نظامی قدرتمندتر است (10، 11، 39 و 55).
جمعیت ایران با آهنگ رشد 8/2 درصد، بالغ بر 60 میلیون نفر در سال 1374 هجری شمسی بوده و پیش بینی می شود که با آهنگ رشد جمعیت فعلی، جمعیت کشور در سال 1358 به 85 میلیون نفر برسد، یعنی روزانه نزدیک به 5000 نفر و هر سال 8/1 میلیون نفر بر شمار جمعیت کشور افزوده شود (47). همچنین مصرف سرانه گندم در ایران 186 کیلوگرم و مصرف سرانه انسانی گندم 141 کیلوگرم می باشد. این در حالی است که میانگین مصرف سرانه و سرانه انسانی گندم در جهان به ترتیب 5/104 و 68 کیلوگرم است. بنابراین هر یک از مصارف سرانه و سرانه انسانی گندم در ایران، در حدود دو برابر مصارف جهانی می باشد (10).
روند رو بهن رشد جمعیت و بالا گرفتن مصارف سرانه وئ انسانی، موجب شده که هر سال میزان مصرف گندم زیادتر شده و در تحت شرایط تولید نسبتاً مساوی، پیوسته بر میزان واردات اضافه گردد، بطوریکه در مدت 12 سال 69- 1357 واردات گندم ایران از 3/1 میلیون تن به 5 میلیون تن در سال افزایش یافت، و رتبه ایران از نهمین وارد کننده عمده گندم در جهان به چهارمین وارد کننده تغییر پیدا کرد و حتی در طی چند سال اخیر، ایران جزو اولین وارد کنندگان گندم در جهان محسوب می شود (10).
بطور کلی به منظور افزایش تولید محصولات زراعی در واحد سطح، انجام عملیات به نژادی و به زراعی ضروری است، و هنگامی که این دو روش همراه با یکدیگر بکار گرفته شوند از ثمربخشی بیشتری برخوردار خواهند بود. از جمله عوامل به زراعی، بکارگیری تراکم مطلوب بوته در واحد سطح می باشد. اگر عملکرد دانه مورد نظر باشد، تراکم بوته مناسبی را باید بکار برد. چنانکه تراکم پائین باشد از پتانسیل تولید به نحو بهینه استفاده نمی گردد، و در فراتر از تراکم مطلوب نیز، مواد فتوسنتزی به جای اینکه صرف تولید دانه بیشتر شوند صرف رشد رویشی یا تنفس گیاه می گردند (21).
از صفات بارز غلات از جمله گندم، پنجه زنی می باشد. پنجه زنی در گندم، تحت کنترل ژنتیک و محیط است. یکی از عوامل مؤثر محیطی در پنجه زنی گندم، تراکم بوته در واحد سطح است، بطوریکه با افزایش تراکم بوته، از تعداد پنجه هـای بارور کاسته می شود، هر چند رقمی که بطور ژنتیکی از قدرت پنجه زنی بالایی برخوردار است در تراکمهای بالا نیز پنجه زنی بالایی خواهد داشت، ولی درصد کمی از این پنجه ها، بارور شده و به سنبله منتهی می شود و در این میان، پنجه های غیربارور، اتلاف انرژی شایان توجهی را به گیاه تحمیل می نمایند.
پنجه های زیاد گندم زمانی مفید شناخته می شوند که عوامل جوی مانند سرمای زمستان، تعدادی از ساقه های گندم را از بین برده باشد. در اینصورت، پنجه ها می توانند جای ساقه های از بین رفته را پرکنند. در چنین شرایط خاصی، باید به قدرت پنجه زدن گندم توجه کرد (39 و 55). ولی در شرایط عادی بالاخص شرایط آب و هوایی خوزستان، که گندم بصورت بهاره کشت می گردد، سودمندی صفت پنجه زنی در گندم، مشکوک به نظر می رسد. چونکه تمام پنجه ها تا مرحله گلدهی پیش نمی روند و بعضی از آنها، قبل از گلدهی تلف شده و عده دیگری از آنها نیز ممکن است سنبله های تکامل نیافته ای تولید کنند که دربرگیرنده دانه ای نباشد.
ارقام گندم معرفی شده برای استان خوزستان، با توجه به اینکه عمدتاً از تیپ گندمهای مکزیکی هستند قدرت پنجه زنی بالایی دارند، و با وجود شرایط زودرسی نامطلوب در استان خوزستان، به نظر می رسد پنجه ها نه تنها نمی توانند رشد و نمو خود را تکمیل کنند بلکه مواد فتوسنتزی گیاه را نیز به هدر داده و با سایه اندازی و دیگر انواع رقابت، باعث کاهش عملکرد دانه گندم می شوند. باید به این مشکل عنایت داشت که مزارع بیشتر نقاط خوزستان، همگی یک نقطه ضفع مشترک دارند و آن اینکه، تراکم سنبله بارور در واحد سطح، غالباً زیر تراکم قابل قبول است. توجه به این نکته الزامی است که برای افزایش تعداد سنبله بارور در واحد سطح و رسیدن به تراکم سنبله مطلوب، از این نظر که این سنبله ها به چه نسبتی از ساقه های اصلی و پنجه ها تأمین شوند تفاوت فاحشی وجود دارد.
با توجه به مطالب ذکر شده و تأثیر تراکم بوته بر میزان پنجه زنی و نقشی که هر دو مورد بر عملکرد گندم دارند، اهداف این تحقیق بطور کلی عبارتند از:
- بررسی برخی شاخص های رشد در ارقام و تراکمهای مختلف گندم.
- بررسی روند تغییرات پنجه زنی در ارقام و تراکمهای مختلف گندم.
- مطالعه تأثیر رقم و تراکم بوته بر میزان عملکردهای بیولوژیکی، دانه و کاه و اجزاء عملکرد.
- تعیین ماده خشکی که در اثر حذف پنجه ها به گیاه تحمیل می شود.
- بررسی و مقایسه صفات و عملکردهای بیولوژیکی، اقتصادی و همچنین اجزاء عملکرد در ساقه اصلی و هر یک از پنجه ها در ارقام و تراکمهای مختلف بوته گندم.
- بررسی سودمندی یا عدم سودمندی صفت پنجه زنی گندم در شرایط آب و هوایی اهواز.
فصل اول
کلیات
1-1- اهمیت اقتصادی و تغذیه ای گندم
گندم از سازگارترین گیاهان زراعی محسوب شده و در محدوده وسیعی از شرایط آب و هوایی در نقاط مختلف دنیا کشت می شود. کشت گندم در درجه اول به منظور تغذیه انسان و در درجه بعدی برای تغذیه دام و مصارف صنعتی است. گندم منبع اصلی غذای انسان بوده و با پائین رفتن سطح زندگی، میزان اتکا به آن افزایش می یابد. در ایران متوسط سهم گندم در تأمین کل انرژی مورد نیاز، حدود 40 درصد است. بطور خلاصه می توان گفت که گندم، مستقیماً با تغذیه و اقتصاد جهانی رابطه دارد و بیش از 35 درصد از جمعیت جهان، از لحاظ تغذیه ای به گندم وابسته اند. از نظر تهیه نان و ارزش نانوایی، آرد هیچ یک از غلات به پای آرد گندم نمی رسد. اگر چه گندم را به عنوان یک منبع غذایی نشاسته ای در نظر می گیرند ولی محتوای سایر مواد غذایی با ارزش، مثل پروتئین ها، مواد معدنی و ویتامین ها نیز می باشد (11، 43 و 55).
2-1- تولید گندم
1-2-1- سطح زیر کشت و تولید گندم در ایران
بر اساس آمار وزرات کشاورزی، در سال زراعی 76-1375، اراضی تحت کشت گندم در ایران 6299018 هکتار بوده که در این میان 2269899 هکتار به گندم آبی (36 درصد) و 4029119 هکتار (64 درصد) به گندم دیم اختصاص داشته است. در این سال، میزان تولید کل گندم 10042716 تن بوده که سهم تولید گندم آبی 7140948 تن (1/77 درصد) و گندم دیم 2903768 تن (9/28 درصد) بوده است. بنابراین در سال زراعی 76-75 میانگین عملکرد گندم آبی و دیم به ترتیب 3145 و 720 کیلوگرم در هکتار است (2).
2-2-1- سطح زیر کشت و تولید گندم در خوزستان
بر اساس آمار وزارت کشاورزی، در سال زراعی 76-1375 اراضی تحت کشت گندم استان خوزستان 546745 هکتار بوده که در این میان 261518 هکتار (8/47 درصد) به گندم آبی و 285277 هکتار (2/52 درصد) به گندم دیم اختصاص داشته است. در این سال، میزان تولید کل گندم خوزستان 965798 تن بوده که سهم گندم آبی 833517 تن (3/86 درصد) و گندم دیم 132281 تن (7/13 درصد) بوده است. بنابراین در سال زراعی 76-75 میانگین عملکرد گندم در خوزستان 5/1766 کیلوگرم در هکتار می باشد. همچنین میانگین عملکرد گندم آبی و دیم به ترتیب 2/3187 و 7/463 کیلوگرم در هکتار است. در سال زراعی 77-1376 از 270763 هکتار مزارع طرح محوری گندم در استان خوزستان 8/46 درصد به صورت مکانیزه کامل و 2/53 درصد به صورت نیمه مکانیزه بوده است (58).
3-1- طبقه بندی و منشأ ژنتیکی گندم
گندم از رده تک لپه ای، طایفه تریتیسه، زیر طایفه تریتیسینه، خانواده گرامینه و جنس تریتیکوم می باشد. واویلف دانشمند روسی، گندم را بر اساس خصوصیات ژنتیکی به سه دسته دیپلوئید (14= n2)، تتراپلوئید (28= n2) و هگزاپلوئید (42= n2) تقسیم بندی کرد. گندم نان جزو گندمهای هگزاپلوئید است. دو محقق بنام کیهارا و ساکس، دو رگه های بین این گروهها را تجزیه نموده و بر اساس نتایج حاصله، فرمولهای ژنومی دیپلوئید (ژنوم AA)، تتراپلوئید (ژنوم AABB) و هگزاپلوئید (ژنوم AABBDD) را مشخص و معرفی نمودند (51).
4-1- مرفولوژی گندم
1-4-1 ریشه
سیستم ریشه ای گندم از نوع افشان است. سیستم ریشه ای در گندم شامل ریشه های بذری و ریشه های نابجا می باشد. در گندم ریشه های بذری (ریشه های اولیه) همراه با ریشه چه از محل گره اول (گره لپه ای) و گره دوم (گره کلئوپتیلی) در محل محور جنین دانه ظاهر می شوند. گره اول و دوم در داخل دانه باقی می مانند و به همین جهت ریشه های بوجود آمده از این گره ها را ریشه های بذری می نامند و خروج از خاک نیز حاصل طویل شدن میانگره دوم اسـت. ریـشه های بـذری در گنـدم شامل ریشه چه و 7-1 عدد ریشه خارج شده از ایـن دو گره می باشنـد. ریشه هـای نابجـا که بنـام ریـشه های گره ای، تاجی، ثانویه، اصلی، دائمی، یقه ای یا طوقه ای هم شناخـته می شوند دقیقاً در زیر سطح خـاک و از محـل گره هـای تحتانی سـاقه گنـدم خـارج می شوند. در گندم، در زیر سطح خاک، چند گره بدون رشد میانگره وجود دارد که یقه یا طوقه را تشکیل می دهند و سبب ایجاد حلقه های پیاپی ریشه های نابجا می شوند و به همین جهت نیز ریشه های طوقی نام گرفته اند (21 و 55).
در ابتدای رشد، ریشه های بذری دارای اهمیت زیادی هستند، ولی با افزایش ریشه های دائمی، بتدریج از اهمیت آنها کاسته شده و نقش ریشه های دائمی افزایش می یابد، هر چند که فعالیت خود را تا مرحله رسیدن محصول به صورتی بسیار ضعیف ادامه می دهند. اولین جفت ریشه دائمی از اولین گره ساقه اصلی، دومین جفت ریشه دائمی از دومین گره ساقه اصلی و ... ایجاد می شود. ریشه های دائمی حدوداً 5-4 هفته بعد از رویش گندم ظاهر می شوند. در مقایسه با ریشه های بذری، ریشه های اصلی طویلتر، ضخیم تر، فعالتر، و شادابتر (1، 21 و 55).
2-4-1- ساقه
ساقه در گندم، راست، استوانه ای شکل، بدون انشعاب، معمولاً دارای گره های توپر و میانگره های توخالی است که این ساختمان ساقه، سوفار نام دارد. حالت توخالی و استوانه ای بودن و وجود دستجاب آوندی در ساقه گندم، علاوه بر اینکه موجب استحام ساقه شده و آنرا در مقابل ورس مقاوم می نماید، همچنین موجب صرفه جویی در انرژی گیاه و اختصاص هر چه کمتر ماده خشک به عملکرد غیراقتصادی می شود (11 و 55).
طول ساقه تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و محیطی است. طول ساقه بستگی زیادی به طول میانگره ها، تعداد میانگره ها و شرایط محیطی مثل نور، رطوبت، ازت و دما دارد. در گندمهای پاکوتاه ارتفاع ساقه 60-50 سانتی متر و در ارقام پابلند تا 150-140 سانتی متر متغیر است. طویل شدن ساقه با طویل شدن 6-5 میانگره فوقانی انجام می گیرد. اولین میانگره که شروع به طویل شدن می کند میانگره پائینی است که بر روی گره انشعاب وجود دارد، و اندکی بعد از آن به ترتیب دومین و سومین میانگره شروع به طویل شدن می کنند. طول میانگره از پائین به طرف بالا افزایش می یابد بطوریکه پائین ترین میانگره از همه کوتاهتر ولی دارای دیواره ضخیم، و بالاترین میانگره (پایک) از بقیه طویلتر است (55).
3-4-1- پنجه
در گندم حدود 4-3 هفته بعد از جوانه زنی، ساقه های فرعی یا پنجه ها، از طوقه ظاهر می گردند و مرحله ای که در آن پنجه ها تشکیل می گردند را مرحله پنجـه زنی می نامند. پنجه ها در حقیقت انشعاب ساقه از محل گره های طوقه ای می باشند. بنابراین طوقه که در منطقه بین بخش هوایی و زیرزمینی می باشد از تعدادی گره تشکیل شده که نقش های حیاتی متعددی از جمله تشکیل ریشه های اصلی و پنجه ها، ذخیره مواد غذایی و همچنین رویش دوباره به عهده دارد. پنجه ها در یک گیاه، بطور متوالی و به ترتیب، اول، دوم، سوم و ... بوجود می آیند. بیشترین پنجه ها در مرحله پنجه زنی تشکیل می شوند. در مرحله ساقه رفتن نیز پنجه زنی متوقف می گردد. قدرت پنجه زنی در گندم بستگی به عوامل متعددی مثل ژنوتیپ و عوامل محیطی نظیر تراکم، نور، تاریخ کاشت، درجه حرارت و ... دارد (55).
گزارش‌درمورد شرکت کشت و صنعت شهید بهشتی
شرکت کشت و صنعت شهید بهشتی
در سال 1370 با مصوبه مجلس شورای اسلامی و تصویب اساسنامه مربوطه رسماً فعالیت خود را آغاز نمود.
دفتر مرکزی شرکت در غرب شهرستان دزفول بوده و بخش های عملیاتی زراعی و دامپروری آن در مناطق بی سی واقع در 13 کیلومتری جنوب شهرستان اندیمشک و دیلم در 45 کیلومتری جنوب شهرستان دزفول و عملیات باغداری در مناطق صفی آباد، سبیلی و گله واقعمی باشند. فعالیتهای زراعی شرکت در زمینه های تولید محصولات استراتژیک و بخصوص تولید بذور اصلاح شده می باشد که شامل:
الف- فعالیتهای زراعی:
1- گندم: از عمده محصولات تولیدی شرکت بوده که با تولید ارقام مختلف گندم بذور مورد نیاز استان خوزستان و نیز استانهای همجوار نقش اساسی و تعیین کننده ای به عهده دارد. عمده ترین ارقام که بصورت پـرورش 1، 2، 3 و همچنیـن مادری تولـید می شوند شامل ارقام: چمران، وریناک، شوار و یاوارس بوده که تولیدی حدود دوازده هزار تن را بالغ می باشند.
2- ذرت دانه ای: یکی دیگر از محصولات شرکت بوده که با تولید حدود هشت هزار تن ذرت در سال روند رو به رشد داشته و از محصولات هشت هزار تن ذرت در سال روند رو به رشدی داشته و از محصولات پربازده محسوب می شود.
3- ذرت بذری: تولید بذر ذرت هیبرید سینکل کراس 704 در شرکت که دارای قوه نامیه و سرعت رویش بالا می باشد باعث گردیده که کشاورزان محلی و مناطق همجوار متقاضی بذور تولیدی شرکت که حدود چهار صد تن در سال را شامل می شود، بشوند. تولید این بذر که راندمان در هکتار آن رو به افزایش است باعث گردیده که تا حدودی از واردات بذر ذرت جلوگیری به عمل آورده شود.
4- چغندر قند: تولید ایـن محصول در سال حدود چهـل هزار تـن با عیـار 14% می باشد. در سال های اخیر با استفاده از بذور مناسب علاوه بر افزایش تناژ عیار قند تا دو درصد نیز افزایش پیدا نموده است.
5- کلزادانه ای: از محصولات شرکت بوده که با تولید حدود سیصد تن در سال های اخیر توانسته گامی جهت خودکفایی در بخش روغن داشته باشد.
6- کلزابذری: کشت این محصول در سال های اخیر و برای اولین بار در ایران باعث گردیده که گام مهمی در جهت خودکفایی و جلوگیری از خروج ارز برداشه شود. تولید این محصول که سطح کشت آن در شرکت رو به افزایش است به حدود چهارصد تن در سال بالغ می شود.
7- شبدر بذری: شبدر بذری محصـول استراتژیـک دیگـری از تولیدات شـرکـت می باشد. با کاشت و تولید بذر شبدر برسیم این شرکت موفق گردیده است تا سهم مؤثر و مثبتی در جلوگیری از واردات بذر شبدر به کشور را داشته باشد. این شرکت از جمله دو تولید کننده عمده بذر شبدر در کشور بوده و حدود دویست تن در سال بذر شبدر تولید می نماید با افزایش سطح زیر کشت این ظرفیت تا هفتصد تن نیـز قابل افزایش می باشد. از سایر تولیدات شرکت می توان به تولید بیش از یک هزار تن یونجه خشک و حدود پانصد تن علوفه سودانگراس و جو نیز اشاره نمود.
ب- فعالیتهای دام پروری:
بخش دیگری از فعالیت های شرکت به نگه داری گوسفند داشتی و پرواری اختصاص دارد. این شرکت با دارا بودن حدود چهارده هزار رأس گوسفند یکی از مراکز عمده تولید پروتئین در منطقه می باشد. تولید گوشت در شرکت افزون بر یکصد و هفتاد تن در سال می باشد.
ج- فعالیتهای باغبانی:
باغات شرکت با دارا بودن ارقام ممتاز از مرکبات جایگاه ویژه ای در بازار مصرف ایران دارا بوده که این ارقام شامل: 1- پرتقال والنسیا 2- نارنگی کینو پرماندرین، تانجلو، مینیولا 3- گریپ فروت 4- لیموشـیرین 5- لمـون 6- لیموسـنگی و نیز انگور یاقوتـی می باشند. تولید محصولات یاد شده تا پنج هزار تن بوده که علاوه بر آن می توان به تولید سالانه حدود دویست هزار اصله نهال مرکبات و یکصد هزار نهال انگور اشاره نمود. با توجه به جو ان نمودن باغات شرکت و کاشت ارقام اصلاح شده افزایش تولید در سال های آینده تا ده هزار تن قابل پیش بینی می باشد.
د- فعالیتهای صنعتی:
در سال های اخیر با افزایش تولید بذور مختلف و لزوم فرآوری آنها اقدام به احداث کارخانه پیشرفته پروسس (بوجاری و ضدعفونی) بذر گردید. همچنین جهت خشک نمودن ذرت دانه ای هشت واحد خشک کن به ظرفیت چهار صد تن در روز و نیز خشک کردن ذرت بذری با ظرفیت حدود بیست تن در روز ساخته شد. با ساخت و افزایش ظرفیت های یاد شده شرکت این توانایی را داشته که علاوه بر عمل آوری محصولات شرکت اقدام به خرید محصولات کشاورزی از جمله ذرت دانه ای کرده و پس از فرآوری به بازار مصرف ارائه نماید.
ه- فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی
این شرکت با استفاده از کارشناسان مجرب و نیز با همکاری مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی آزمایشات مختلف و متعددی در زمینه بهره گیری مناسب و مقاوم به بعضی آفات و بیماری ها گام های مؤثری صورت داده به گونه ای که اثرات ترویجی بسیار مثبتی برای کشاورزی منطقه به دنبال داشته است.
شرکت کشت و صنعت شهید بهشتی یکی از قطب های مهم کشاورزی و باغبانی است که در سال 1348 احداث گردیده و دارای 5000 هکتار زمین زراعی و حدود 1000 هکتار باغات مرکبات می باشد. رئوس فعالیت های این شرکت عبارتند از:
به منظور تولید نهال های سالم و عاری از بیماری شرکت اقدام به احداث باغ مادر و خزانه مدرن نموده است و معروفترین ارقام مرکبات که سازگار با مناطق گرم و خشک هستند در این خزانه تولید می گردد. میزان تولید نهال 500000 اصله می باشد.
مقدمه
ذرت گیاهی از خانواده گرامینه و از غلات مهم مناطق گرمسیر و معتدل جهان است، از نظر تولید جهانی بعد از گندم و برنج مقام سوم را به خود اختصاص داده است، امروزه اهمیت غلات بر کسی پوشیده نیست و شاید به جرأت بتوان گفت که قسمت اعظم غذای انسان توسط غلات تأمین می گردد، یا به عبارت دیگر، بیش از 50 درصد انرژی بدن انسان به طـور مستقیـم و حدود 20 درصـد آن به طـور غیرمستقیـم، از غلات تأمیـن می شود. جمیعت رو به افزایش جهان با کمبود عمده ای در تولیدات گیاهی مواجه است و در سطح جهان به تولید نباتات پرمحصولی مانند ذرت نیاز دارد. با آنکه در سالهای اخیر مطالبی باارزش درمورد ذرت توسط استادان و محققان محترم تألیف و ترجمه شده و فصلی از فصول کتابها را به خود اختصاص داده است، ولی این مجموعه با دو هدف عمده تدوین شده است:
اولاً، سعی شده مجموعه ای نسبتاً کامل و جامع در نوع خود بوده و امید می رود که چاپ و توزیع این جزوده برای دست اندرکاران کشت ذرت و همچنین محققان و کارشناسان و دانشجویان زراعت و اصلاح نباتات و مروجان مفید و گامی مؤثر در راه افزایش تولید محصول ذرت در کشور باشد، زیرا تا کنون کتاب جامعی تحت عنوان ذرت به زبان فارسی تألیف و یا ترجمه نشده است. این جزوه با وجود کمبودها و نقایص متعدد می تواند علاقه مندان را با اساسی ترین مسائل بتانیکی، اکولوژیکی، زراعی، فیزیولوژیکی، آفات و بیماریها اصلاح و نگهداری ذرت آشنا سازد.
مبدأ و تاریخچه
ذرت گیاهی است که تاریخ دقیق پیدایش و کشت و کار آن دقیقاً مشخص نیست و اظهار نظرهای متعددی درمورد منشأ آن ابراز شده و به احتمال زیاد مبدأ آن را مکزیک و آمریکای مرکزی و همچنین کشورهای آمریکای جنوبی، مانند پرو، بولیوی و اکوادور دانسته اند؛ طبق نتایج کاوشهای به عمل آمده مشخص شده است که حدود 3000 سال قبل از میلاد این گیاه در پرو وجود داشته است؛ همچنین مشخص گردیده که نوع وحشی آن به نام ذرت آندن (Anden) یا ذرت مکزیکی حدود 5600 سال پیش در این کشور کشت می شده است.
تا قبل از سال 1492 میلادی (سال کشف آمریکا) ذرت در اروپا، آفریقا و آسیا ناشناخته بود؛ کریستف کلمب و سایر کاشفان در اولین مسافرت تاریخی خود به آمریکا در نوامبر 1492، ذرت را در حوالی کوبا مشاهده کردند که به وسیلۀ قبیلۀ سرخ پوستان (Mahis) کشت می شده و از دانه های آن تغذیه می کردند. نام این گیاه در حقیقت از نام همین قبیله اقتباس شده است. ذرت بعد از سفر دوم کریستف (سال 1494) از کوبا به اروپا و آفریقای شمالی برده شده و در اواخر قرن شانزدهم وارد آسیا گردید.
مقاله کلر زنی
مقدمه :
امروزه حفظ منابع آب ، یعنی حیاتی ترین ماده ای که بشر به آن نیاز دارد بطور فزاینده ای مورد توجه مجامع مختلف بین المللی قرار گرفته است . رشد روز افزون جمعیت و در نتیجه بهره برداری بیش از حد از منابع محدود آب از یک طرف و آلوده شدن آنها بسبب فعالیتهای گوناگون زیستی ، کشاورزی و صنعتی بشر از طرف دیگر همگی دست به دست همدیگر داده و زنگ خطر بحران آب را در سالهای آینده به صدا در آورده است .
بنابراین حفظ کیفیت فیزیکی و شیمیایی و بیولوژیکی منابع آب سرلوحه فعالیت بسیاری از سازمانهایی است که به نحوی با این منابع سرو کار دارند .
این مهم از دو جنبه کلی قابل توجه است :
1: افزایش کیفیت آبی که باید به مصارف گوناگون برسد که خود تحت تاثیر سه عامل عمده می باشد :
افزایش آلاینده ها در منابع طبیعی آب
آزمایشهای کیفی آب و فاضلاب با دقت بالا
افزایش سطح استاندارد آب آشامیدنی
تحولاتی که در چند سال اخیر موجب پیشرفت تکنولوژی تصفیه آب و افزایش کیفیت آب آشامیدنی شده است بشرح ذیل می باشد :
2: افزایش کیفیت فاضلاب تصفیه شده گوناگون شهری ، روستایی ، کشاورزی و صنعتی پر واضح است که اهمیت این جنبه زیاد بوده و اگر تمام توجه به آن معطوف می شد هیچگاه بشر با بحران کم آبی روبرو نمی شد .
سیستم های مهندسی تصفیه فاضلاب
انواع فاضلاب:
صنعتی: خواص آن بستگی به نوع صنعت دارد. فرایند تصفیه بسیار متغیر می باشد. بسیاری از فرایندهای مورد استفاده جهت تصفیه فاضلاب شهری در مورد فاضلاب صنعتی نیز استفاده می شود.
شهری: حاوی آلاینده های بسیاری است. ترکیب فاضلاب با فصل ممکن است تغییر کند که ناشی از استفاده مختلف آب می باشد.
هزینه ها
هزینه های مربوط به خرید و نصب تاسیسات ازن زنی با توجه به میزان ازن مورد نیاز و دبی تصفیه خانه متفاوت است ولی بطور متوسط هزینه ای بالغ بر 500 تا 600 هزار دلار برای آن پیش بینی می گردد.انرژی متوسط مورد نیاز جهت تولید هر کیلو گرم ازن ، 15تا20 کیلو وات ساعت خواهد بود . این در حالیست که برای انجام مناسب گند زدائی با ازن ، دوز تعیین شده mg/lit 5/1-1 می باشد تخمین زده می شود که در صورت تزریق mg/lit 1 ازن ، به ازای هر یک هزار متر مکعب آب تصفیه شده یک دلار صرف گردد.
مزایای استفاده از پیش ازن زنی در مقایسه با کلر :
1- کاهش مقادیر رنگ ،طعم و بو به میزان قابل توجه
2- افزایش راندامان فیلتر اسیون ( حدود 50 در صد )
3-افزایش راندمان گند زدائی
4-کاهش زمان مورد نیاز برای تشکیل فلوک و لخته سازی
5-کاهش مواد شیمیائی مورد نیاز برای فرایند انعقاد
6-کاهش ترکیبات تری هالومتان به میزان قابل توجه ونیز دیگر ترکیبات آلی کلر دار
7-کاهش لجن حاصل از بک واش فیلتر
منابع
1- ضد عفونی کننده ها در تصفیه آب و فاضلاب – ترجمه حسین علیدادی – انتشارات تصفیه خانه آب اصفهان – سال 1379 2-واحد های عملیاتی و فرایند در مهندسی محیط زیست – نوشته تام دی رنلرزوپل ای ریچاردز ترجمه ایوب ترکیان وسعید مردان – انتشارات شرکت شهرکهای صنعتی تهران – سال 1381 3- ازن و تصفیه نوشته g.p. Duget انتشارات تصفیه خانه آب اصفهان – سال 1381
بررسی نحوه انتخاب و بکارگیری دستگاههای کلرزنی آب شرب
مهندس حسین معصوم بیگی
خلاصه
ارتقای بهداشت محیط یک جامعه ارتباط مستقیم با کمیت و کیفیت آب مصرفی آن جامعه دارد و تمرکز شهرها و صنایع در اطراف منابع آب و افزایش روزافزون جمعیت شهری و روستایی سبب افزایش مصرف آب شده ، در نتیجه کنترل و توجه بیشتری به ان از اولویتهای مهم هر جامعه ای محسوب می شود . کمبود آب در جهان به خصوص در کشورهای در حال توسعه ، اهمت حفظ و نگهداری و بهره برداری صحیح از این منابع و جلوگیری از آلودگی آنها و گندزدایی آب قبل از مصرف را دو چندان می نماید . تا به حال مواد و روشهای زیادی برای گندزدایی آب مورد استفاده قرار گرفته که یکی از مهمترین و پرمصرف ترین آنها مشتقات کلر است که به صورت گاز ا محلول کلر قابل تزریق به آب هستند . مشکلات موجود در مراکز و اماکن مختلف در خصوص گندزدایی آب شرب و همچنین مشکلات موجود در مسیر بهره برداری و نگهداری از انواع دستگاههای کلرزن موجود در سطح کشور و خطرات کار با مشتقات کلر و همچنین معرفی نحوه صحیح برآورد کلر مورد نیاز از جمله مواردی هستند که در این نوشتار مورد توجه قرار گرفته و سعی شده با توجه به تجارب عملی نگارنده مطالب ، کاربردی و ساده تنظیم شود .
کلمات کلیدی : کلرزنی آب ، گندزدایی آب ، هیپوکلریناتور ، منابع آب .
ارتقای بهداشت محیط یک جامعه ارتباط مستقیم با کمیت و کیفیت آب مصرفی ان جامعه دارد . با افزایش مصرف آب در بخش صنعت ، ، و مصارف عمومی ، نیاز به تصفیه بیشتر آب امری ضروری است و در صورت فراهم بودن آب کافی توجه به کیفیت آب و سالم سازی قبل از تحویل به مصرف کننده حتی در آخرین واحد مصرف کننده نیز اهمیت خاصی دارد .
کنترل آب با توجه به معیارها و استانداردهای موجود در هر کشوری انجام می شود . معیار الگوی اعلام شده از طرف خبرگان و متخصصان ، جهانی و بیان کننده سلامت است بدون اینکه مسائل خاصی در آن دخالت کند ولی همین معیار وقتی در کشورها مطرح می شود ، مسائل مختلف فنی ، اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و جغرافیایی در آن داخل می شود ؛ به همین علت شاهد وجود اختلاف بین استاندارد کیفیت آب کشورهای مختلف هستیم . در این خصوص نکته قابل توجه حرکت تمام کشورها در جهت پیشرفت و رسیدن به معیارها و حتی فراتر از آنهاست و در کشورهای زیادی استاندارد آنها از معیارهای اعلام شده نیز فراتر رفته و کیفیتی بهتر از معیار را اریه می دهند ، در حالی که استاندارد تعداد زیادی از کشورهای جهان سوم هنوز اختلاف زیادی با معیارهای اعلام شده داشته و در سطحی پایین تر است .
در اولویت بندی انتخاب منابع آب جهت شرب ، اولین انتخاب ، به خصوص در مناطق کوچک ، منابع آب زیرزمینی هستند که غالباً با انجام یک فرآیند گندزدایی و کلرزنی ساده دارای کیفیت مطلوبی جهت شرب می شوند .
کلرزنی آب قبل از مصرف ، فرآیند لازم الجرای تصفیه آب و آخرین اقدام جهت نابودی کامل عوامل بیماری زا است تا بدینوسیله از شیوع بیماریهای قابل انتقال از طریق آب جلوگیری و یا حتی الامکان به حداقل رسانده و به میزان 100-40 درصد از ابتلای افراد به این قبیل بیماریها کاسته شود . البته مصرف کنترل شده کلر و مشتقات آن جهت گندزدایی آب ، در کنترل طعم و بوی آب نیز موثر است . گندزدایی آب ، در کنترل طعم و بوی آب نیز موثر است . گندزدایی آب ، در کنترل طعم و بوی آب نیز موثر است . گندزدایی آب ، در کنترل طعم و بوی آب نیز موثر است . گندزداهای متداول آب عبارتند از : کلر و مشتقات آن مثل کلرآمین ، دی اکسیدکلر ، محلول هیپوکلراید ، قرصهای کلر و ازن ، اشعه ماورای بنفش و ترکیبات ید . در بین روشهای مختلفی که تاکنون جهت گندزدایی آب شرب توسعه پیدا کرده ، هنوز کلرزنی بیشترین کاربرد را دارد . چون حمل و نقل آن آسان و باقی مانده قابل اندازه گیری در آب دارد و مصرف آن اقتصادی است و میکروبهای مختلف را از بین می برد .
گرچه سمیت کلر ، خطر آتش سوزی ، خورندگی و خاصیت انفجاری کپسولهای گاز کلر ، از معایب آن محسوب می شود ، مصرف کلر از سال 1792 در فرانسه آغاز شده و تاکنون توسعه پیدا کرده و روشها و تجهیزات مختلفی برای کلرزنی آب شرب مورد توجه قرار گرفته است .
مقاله عوامل موثردرتوسعه کشاورزی
قسمتی از متن:
اگر چه سیستم بانکی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اقدام به اعطاء تسهیلات در بخش سلف ، خرید دام و ... بطور عام نموده اند لاکن از ابتدا بدلیل عدم برنامه ریزی مشخص در این حوزه ها ، اکثر تسهیلات دریافتی صرف هزینه های جاری کشاورزان و یا سایر هزینه های غیر بخش کشاورزی شده است و در این ارتباط نیاز به بهبود و اصلاح سیستم اعتباری بشرح ذیل می باشد:
1- پرداخت اعتبارات بایستی هماهنگ با تقویم زراعی منطقه صورت گیرد.
2- کنترل و نظارت دقیق بر تخصص اعتبارات ضروری است تا اعتبارات تخصص یافته جهت کارآیی و گسترش فعالیت تولیدی مورد استفاده قرار گیرد.
3- برقراری یک نظام هماهنگ اعتباری بطوریکه اعتبارات بخش کشاورزی از یک کانال مشخص مدیریت توزیع شود.
4- اختصاص منابع لازم از طریق بودجه عمومی کشور بصورت سالانه در جهت تامین منابع مالی بخش کشاورزی
5- انعقاد قراردادهای بانکی در جهت اجرای پروژه های زیربنایی بخش کشاورزی چنانچه زمینه استفادهخ بهینه از عوامل تولید فراهم نباشد اعتبارات بانکی به تنهایی نمی تواند اهداف توسعه کشاورزی را تحقق بخشد و افزایش کمی آن بایستی توام با رفع مشکلات ساختاری این بخش صورت گیرد.
از مهمترین مشکلات بخش کشاورزی در مقایسه با سایر بخشهای اقتصادی می توان به :
- فصلی بودن تولیدات کشاورزی و فاصله زمانی بین پرداخت ها و دریافت ها( فروش محصولات )
- فساد پذیری محصولات کشاورزی و عدم امکان ذخیره سازی طولانی مدت برای آن - وجود درصد زیادی از واحدهای بهره بردار کوچک و عدم توان مالی کافی این واحدها جهت بکارگیری ماشین آلات و سیستم های آبیاری با تکنولوژی مدرن
- بالا بودن هزینه تامین منابع مالی از طریق بازار غیر متشکل پولی
- پایین بودن میزان سودآوری در این بخش در مقایسه با سایر بخشها
- فقدان اسناد مالکیت زراعی در جهت تامین وثایق تسهیلات بانکی انجام یکی از ضروری ترین برنامه هایی که جهت توسعه و رونق بخش کشاورزی باید صورت گیرد تجاری کردن فعالیت های مرتبط با این بخش است.
امروزه با ابزارهای سنتی در نظام تجارت جهانی نمی توان جایگاه مناسب و قابل قبولی راکسب کرده با توجه به تنوع آب و هوایی و اقلیمی در کشور و توان بالا در تولید انواع محصولات زراعی و باغی زمینه و امکان صدور بسیاری از محصولات نظیر کنسانترهای میوه ، موادغذایی بسته بندی شده ، گیاهان دارویی ، گل وگیاه ، خشکبار و
وجود دارد اما بدلیل عدم وجود مناسبات مدرن ، اندیشه های نو و پیوند کارا بین بخش تولید ، توزیع و بازار محصولات کشاورزی همواره نظام تجاری بخش کشاورزی دستخوش رفتارهای و سلیقه ای قرار گرفته است و چه بسا فقدان برنامه های مدون و سازمان یافته در عرصه تجارت محصولات کشاورزی صدور اکثر محصولات بصورت مواد خام انجام می گیرد و در این زمینه نیاز به ارتقاء سطح کیفیت محصولات ، بسته بندی مناسب ، شبکه حمل و نقل سریع ، برخورداری از استانداردهای بین المللی و همچنین تبلیغات در عرصه جهانی است که در این صورت می توان به رشد مداوم محصولات کشاورزی به شکل خام و فرآوری شده و در پی آن افزایش سطح اشتغال ، سرمایه گذاری و ظرفیت تولید در بخش کشاورزی و کل اقتصاد امید داشت.
مقاله سنبل Hyacinthus
قسمتی از متن:
سنبل گیاهی است به رنگهای متنوع و گل های نسبتاً فراوان که همزمان با شروع فصل بهار دیده میشود. نام جنس این گیاه Hyacinthus است. سنبل گیاهی پیازی و پات پلنت Pot plant است و کمتر از آن به عنوان گل شاخه بریده استفاده میشود، بلکه بیشتر مصرف آن بصورت گیاه گلدانی است.
معمولاً پیازهای نیمه مقاوم به سرمای این گیاه را پیش رس میکنند تا در عید نوروز از گل آنها استفاده کنند. پیازهای سنبل را در محیطی با خاک سبک و غنی از مواد غذایی کشت میکنند. اما برای کاشت این پیازها باید دو نکته را مورد توجه قرار داد :
1)3 تا 4 سانتیمتر از انتهای پیازها خارج از خاک قرار گیرد. همه طول پیاز را در داخل خاک قرار ندهید؛
2) بعد از کاشت پیاز ابتدا مدتی در حرارت پایین باشد، تا حجم مناسب و لازم ریشه در روی پیازها تشکیل شود. سپس این پیازها را به مکان گرم با درجه حرارت حدود 15 درجه انتقال دهید تا رشد اندام‌های هوایی آغاز شود. چنانچه نحوه تشکیل ریشه بخوبی انجام نگیرد استقرار گیاه در خاک و رشد و نمو بعدی گیاه با موفقیت همراه نخواهد بود.
برای به گل رفتن و دوام گل‌های سنبل، قبل از کاشت باید پیازها تیمار حرارتی شوند. سنبلهای کاملاً درشت قبل از برداشت برای مدتی در دمای 15 درجه سانتیگراد، سپس حداقل به مدت 6 هفته در دمای 9 درجه سانتیگراد نگهداری شوند و بعد از آن برای کاشت گیاه شرایط و مواردی را که قبلاً گفته شد را به همان ترتیب اجرا کنید تا یک سنبل پر گل داشته باشید.
تکثیر سنبل بوسیله پیازچههای محدود و کم آن صورت میگیرد. معمولاً برای افزایش تعداد پیازچهها در سطح قاعده پیاز خراشهای مثلثی شکل و یا خراشهایی بصورت صلیب ایجاد کنید. بدین سان محلهای خراش داده شده باعث تحریک به پیازشدگی پیاز میشوند. اما بطور معمول تعداد پیازچههای بدست آمده از پیازهای متوسط و معمولی سنبل فقط بین 3 تا 5 پیازچه است، به همین دلیل تکثیر سنبل با محدودیت همراه است.
روش دیگر تکثیر سنبل استفاده از بذرکاری است. برای به گل رفتن بذر پیازهای سنبل زمان طولانی لازم است. همچنین کشت سلولی سنبل یا Tissue culture هم روش مناسب دیگری برای تکثیر آن است.
گل سنبل
Hyacinthus Orientalis
سنبل گیاهی است که از زمانهای قدیم کاشتن آن متداول بوده است .
این گیاه از خانواده سوسنیها و پیازی ، به بلندی 15 تا20 سانتیمتر و گل های زودرس آن بشکل خوشه انتهای ساقه گوشتی معمولا از نیمه اسفند تا فروردین باز میشود و به رنگهای سفید ، قرمز ، آبی ، بنفش ، صورتی و زرد و غیره است .
این گیاه را در آپارتمان می توان درون پیت ، ماسه و یا آب پرورش داد .
برای نگهداری آن در آب به گلدانهای مخصوصی نیاز دارد که دارای دهانه ای گشاد و گلوگاهی باریک باشند ، بقسمی که آب ریشه ها را فرا گرفته و مماس با انتهای پیاز گل باشد.
سنبل ، در تاریکی مطلق ریشه تولید میکند .
بنابراین بهتر است بدین منظور پیاز را در قفسه آشپزخانه گذارده و حرارتی معادل 9 - 11 درجه سانتیگراد برای آن فراهم نمود .
پیازهائیکه در شن خوابانده شده اند را لازم است با گلدان در نقطه ای از باغچه که از خطر یخبندان محفوظ باشد دفن نمود .
برای اینکه بیرون آوردن گلدان از خاک در زمستان آسان شود می توان قبلا پوششی اطراف گلدان قرار داد .
زمانی سنبل را به روشنائی آورید که جوانه ها آنقدر برجسته شده باشند که بشود آنها را با دست لمس کرد .
هیچگاه گیاه را در مکانی که خیلی گرم باشد قرار ندهید .
هرچه می توانید بر روی برگها آب بپاشید تا شادابی خود را حفظ کنند .
برای نگهداری سنبل در منزل پیازهای پرورش یافته مخصوص مورد نیاز است که معمولا پس از یکبار گل دادن غیر قابل استفاده میشوند مگر اینکه در خاک مناسبی رشد کرده باشند که در این صورت هم ممکن است پیازچه ها دوسال طول بکشد تا گل بدهند .
طراحی و ساخت سیستم تشخیص رنگ گویا جهت نابینایان
چکیده:
بر طبق آمار موسسه بین المللی نابینایان، ضعف یا عدم بینایی یکی از متداول ترین ناتوانایی ها در سطح جهان است. افراد نابینا نیز مانند همة انسانها به اطلاعات نیازمندند و یکی از مهمترین اطلاعات مورد نیاز آنها درک آنان از رنگها و نیازشان به دانستن تمایز بین اشیا و لوازم بر مبنای رنگشان است. در این پروژه سعی شده ابزاری ارائه کردد که بوسیلة آن بتوان رنگها را شناسایی و با یک سیستم صوتی و از طریق شنوایی به اطلاع فرد نابینا رساند. این سیستم به صورت کوچک و قابل حمل و با قیمت تمام شدة مناسب می تواند به کمک افراد نابینا برآید. ساختار کلی این ابزار شامل سخت افزار آشکارسازی رنگ با کمک فیلترهای رنگی، سیستم کدینگ جهت ارسال کد آدرس رنگ آشکار شده و نهایتاً یک سیستم صوتی شامل یک IC تولید صورت و یک بلندگو می باشد. نتایج تستهای انجام شده نشاندهندة دقت مناسب سیستم گویای رنگ جهت کاربرد مورد نظر است.
تکنیک به کار رفته در دریافت کننده رنگ ها:
راههای زیادی برای دریافت نور از یک سطح وجود دراد. تعدادی از این تکنیک ها را در زیر می آوریم:
1- monolithic photo diode with light source and litter
نور از یک سطح گداهته ساطع شده و سپس منعکس می شود. فوتودیودها نور گذرنده از فیلترهیا رنگی را دریافت کرده و به ولتاژ در خروجی تبدیل می کند. با افزایش شدت نور به صورت خطی افزایش می یابد. به ازای شدت های نور متفاوت ولتاژ خروجی متفاوت خواهد بود و بر همین اساس رنگهای آشکار شده تشخیص داده می شوند.
2- Spectral Radioneter
انرژی نور را در ردیف طول موجهای طیف نور مرئی اندازه می گیرد.
3- Digital camera
یکی دیگر از راههای آشکارسازی رنگ، تنظیم یک دوربین روی سطح و تجزیه و تحلیل اطلاعات دریافت شده است. این یک راه بسیار دقیق با امکان تشخیص رنج وسیعی از رنگها می باشد، و همچنین بسیار گران
4- LDR with colour litters:
سه فیلتر رنگی را در مقابل یه مقاومت نوری قرار می دهند. فیلترها فوتوریجسترها را می پوشانند. بنابراین وقتی نور از سطح به رجیستر خط می رسد ابتدا از فیلترها عبور می کند که قرمز، سبز و آبی خواهد بود.
تکنیک های به کار رفته در پروژه:
از میان تکنیکهای مختلفی که در بالا بحث شد، تکنیکی که در آن از مقاومت های نوری به همراه فیلترهای رنگی استفاده می شود، در این پروژه به کار رفت. اگرچه روشهای برای آشکارسازی رنگ مناسبل اند ولی بسیار گران قیمت و پیچیده اند. این محصول بایستی بسیار کوچک و قابل حمل باشد.
خروجی این سیستم همچنین باید نامرئی باشد. بدلیل استفاده نابینایان از آن، این تکنیک انتخابی در این پروژه بدلیل سهولت کاربرد و قیمت پایین به کار رفت.
ابزار و وسایل متنوعی برای سنجش رنگ وجود دارد. به طور کلی می توان آنها را در سه گروه زیر دسته بندی کرد:
پایان نامه ایجاد یک هکتار باغ سیب درختی
پیشگفتار:
درهر دوره از زمان کشاورزی به عنوان یکی از نیازهای مهم جامعه به شمار رفته است که در این بین بستگی به دوره زمان ٬ مناطق ( سرد سیر وگرمسیری ) کوهستانی یا غیر کوهستانی وحاصل خیزبودن یا نبودن زمین بستگی داشته که چه نوع محصولی در زمین مورد نظر کاشته وبرداشته شود . در قدیم با توجه به تجربه های سنتی از نسل به نسل برای بهتر شدن محصول استفاده می شده است که امروزه با توجه به پیشرفت علم و تجربه های اند یشمندان و استفاده از محصولات شیمیایی در جهت بهبود محصول تلا شهای بسیاری شده است که این تلاشها , تلاشهای مثمر ثمری بوده است
در بین شاخه های کشاورزی کشت هر محصول در جای خود و برای استفاده های گوناگون که از آن می شود ویژگی وارزشهای خاص خود را دارد . که در این بین با غداری هم یکی از مجموعه هایی است که امروزه با توجه به بودن امکانات کشاورزی از لحاظ وسایل وابزار و داروهای جلوگیری از بیماریهای درختی و . . . قابل استفاده به عنوان تجارت و پروژه ای برای هر چه بهتر شدن وضع مادی آنهایی که می خواهند در زمینه کشاورزی فعالیت داشته باشند .
در این پروژه بخشهایی همچون نحوه احداث باغ وشرایط نگهداری ونحوه بهره وری بهتر که در اصول با غداری حاکم است اشاره ای هر چند جزیی شده است . که بی شک گفته ها ونوشته های این اثر بدون نقص نخواهد بود که پیشاپیش خواستار بخشش وعفو بزرگوارانه شما می باشم .
در پایان از زحمات کلیه عزیزانی که من را در چاپ این اثر یاری نموده اند نهایت قدر دانی می نمایم .
همچنین از جناب آقای منصور امامداد استاد بزرگوار – زحمتکش وصبور دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول که بنده را در ارائه این مقاله یاری نموده اند تشکر وقدردانی می نمایم .
تعریف باغداری
باغداری یکی از شاخه های کشاورزی می باشد که به دو نوع سنتی و مکانیزه ( به روز ) احداث می شود در باغداری باید به شرایط آب وهوایی , خاک و محصول هایی مشابهه مورد نظر که در آن منطقه وجود دارند توجه و وقت نمود مثلاُ برای نمونه احداث باغ مرکبات را در منطقه ای سردسیر مثل ارومیه را می توان شروع نمود . که جواب مسلما” منفی است . چرا ؟
در باغداری آیا تجربیات ما کافی است یا باید از تجربه ای مهندسین و کار دانان در این عرصه کمک گرفت چون باغداری مساوی است با صرف هزینه + وقت .
که با به هدر رفتن محصول دو ضربه بزرگ یعنی وقت وپول را از دست خواهیم داد . پس باید با وسواس ودقت بیشتری درشروع برای احداث , نگهداری و پرورش محصول نمود .
احداث و باغداری سیب هم یکی از دیگر انواع باغداری میوه ها می باشد . که این محصول با توجه به شرایط میوه باید در مناطق سرد سیر باشد .
امروزه , سیب به عنوان یک میوه مهم در امر غذایی کشورها محسوب می شود که قسمتی از آن به صورت روز مره ( میوه ) وقسمتی از آن به صورت کنساتره ( آب میوه ) – سرکه – مربا و مواد غذایی در کارخانجات بسته بندی و در دسترس قرار می گیرد .
سرما هنگام گل دهی
یک مشکل کلی , سرمای دیر هنگام است که موجب نا بودی ساختار خارجی ظریف گل می شود . بهتر است برای فیلتر سازی هوا درختان در زمینهای شیبدار کاشته شوند اما شیب نباید رو به جنوب باشد ( در نیمکره شمالی ) چون این کار موجب گل دادن زود رس درخت ودر نتیجه افزایش آسیب
آن در برابر سرما خواهد شد . اگر سرما زیاد جدی نباشد می توان صبح قبل از تابش خورشید روی شکوفه ها روی درخت آب پاشید با این کار امکان نجات شکوفه ها وجود دارد .
آسیبهای ناشی از سرما را می توان 24 ساعت پس از سرما تخمین زد . اگر مادگی گیاه به سمت عقب بر گشته بود نشان دهنده از بین رفتن گل و عدم تولید میوه خواهد بود .
وجود منبع آب در نزدیکی محل پرورش سیب تا خیر گرمای بهار می شود که نتیجه این مزیت به تاخیر افتادن شکوفایی تا زمان به حداقل رسیدن احتمال سرما می گردد . مناطقی از آمریکا مثل ساحل شرقی دریاچه میشیگان بود ساحل جنوبی دریاچه انتاریو و اطراف برخی در یاچه های کوچکتر که این تا خیر کنند گی آب به همراه خاک مناسب و خوب زهکشی شده وجود دارد پرورش سیب را در این نواحی ممکن ساخته است . پرورش دهندگان خانگی سیب احتمالا”امکان استفاده از منبع آب را ندارند اما آنها می توانند از شیبهای رو به شمال یا سایر ویژگیهای جغرافیایی برای تاخیر اندازی شکوفایی در بهار استفاده کنند . درختان سیب یا هر میوه دیگر که در آمریکا در شیبهای رو به جنوب کاشته شوند خیلی زود شکوفه داده ودر سرمای بهار بسیار آسیب پذیر خواهند بود .
هرس: درختان سیب هر دو سال بار دهی هرس می شوند اگر میوه را در مواقعی که درخت محصول زیادی دارد هرس نکند موجب کاهش گل دهی در سال بعد خواهد شد هرس خوب حتی خارج از زمان آن , به برداشت محصول قابل توجه در هر سال کمک می کند
کاستن از بار درخت
درختان سیب هر سال مستعد بار دهی است . اگر میوه را در مواقعیکه درخت محصول زیادی دارد , بار آن را کم نکنند موجب کاهش گل دهی در سال بعد خواهد شد . کم کردن از بار درخت حتی خارج از زمان آن , به برداشت محصول قابل توجه در هر سال کمک می کند .
آفات
درختان سیب در مقابل تعداد بیماریهای قارچی و باکتریایی وآفات حشر های آسیب پذیر هستند . تقریبا”در تمامی باغات میوه برنامه های فعال سمپاشی برای حفظ کیفیت خوب میوه ها , سلامتی درخت و محصول زیادی انجام می شود .یکی از جریانات در حال انجام در مدیریت باغها , استفاده از IPM یا کنترل یکپارچه آفات است که سمپاشیهای غیر ضروری را هنگام عدم وجود آفت یا هنگام کنترل طبیعی آنها را کاهش می دهد .
سمپاشی برای آفات حشره ای نباید زمان شکوفه دهی انجام شود چون این امر موجب مرگ گرده افشانها می شود . و نیز در باغاتی که در آنها از آفت کشها استفاده می شود نباید اجازه رشد گیاهانی که مورد توجه زنبورها هستند داده شود . شبدر سفید هلندی یکی از انواع فراوان علفها هستند که بسیاری از زنبورها در زمان تماس با گلها ی آن در سطح باغات مسموم می شوند .
از بین بیشترین بیماریهای خطرناک می توان به fireblight بیماری باکتریایی ودو بیماری قارچی به نامهای black spot وخال زدگی سیب ( cedar –applerust ) اشاره کرد .
Plum curlico جدی ترین آفت حشره ای محسوب می شود . سایر این آفات عبارتند از :کرمحشره وکرم سیب .
پرورش سیب بدون استفاده از مواد شیمیایی بسیار دشوار است اگرچه در تعداد معدودی باغ با استفاده از گونه های مقاوم در برابر بیماری و کنترلهای پرورشی بسیار خوب این کار بصورت تجاری موفق , انجام شده است . آخرین ابزار در پرورش طبیعی , اسپری کردن لایه نازکی از خاک معدنی کائولین است که وجب تشکیل مانعی طبیعی در مقابل بعضی آفات شده و مانعی آفتاب سوختی سیب می گردد .
برداشت
بیشتر درختان بالغ هر سال معمولا”5-10 بوشل ( 100 -200کیلوکرم ) محصول سیب دارند . سیبها را با استفاده از نردبا نهای سه شاخه که بگونه ای طراحی شده اند تا بین شاخه ها ثابت شوند , برداشت می کنند . گونه های کمی که چیده نمی شوند ضمن رشد بسیار زیاد محصول فراوانی می دهند که تقریبا”برداشت آن ممکن نیست . درختان کوتاه هر سال تقریبا”3 -5 بوشل (50 -100 کیلوگرم ) محصول ببار می آورند .
گونه های مختلف بر اساس محصولشان و اندازه نهایی درخت متفاوتند حتی اگر پیوند یکسانی داشته باشند .
تجارت
45 میلیون تن ( سنجش وزن برابر1000 کیلو ) سیب در سال 2002 به ارزش تقریبا”10 میلیون دلار آمریکا در جهان پرورش یافته است که تقریبا” نیمی از آنرا چین تولید نموده است . آمریکا با تولید 10 درصد محصول جهان دومین تولید کننده عمده سیب می باشد . ترکیه هم یکی از تولید کنند گان بزرگ این محصول محسوب می شود . فرانسه , ایتالیا , آفریقای جنوبی وشیلی در بین صادر کنندگان عمده سیب قرار دارند
شر ایط درخت سیب
به طور کلی در خت سیب ویژه کاشت در مناطق سردسیر می باشد . البته این بدان معنا نیست که در دیگر مناطق کشت و کار نمی شود بلکه در مناطق سردسیر کیفیت و کمیت محصول در خت سیب بیشتر می باشد وگرنه در مناطق معتدل نیز می توان محصول برداشت نمود .
نیاز سرمایی جوانه های سیب بالا می با شد و برای رفع این نیاز سرمایی باید ساعت های زیادی را در سرما بگذاراند تا بتواند محصول خوبی تولید نماید و به همین دلیل مناطق سیب کاری ایران بیشتر در مناطق سردسیر می باشد .
شرایط محیطی احداث باغ
از آنجا که در احداث باغ هزینه های اولیه آماده سازی و همچنین هزینه های نگهداری سالیانه تا زمان بار دهی درختان میوه زیاد است , بایستی در انتخاب نوع درخت بسیار دقت نمود چرا که اشتباه در این مرحله زیان های جبران نا پذیری برای شما به دنبال خواهد داشت .
شرایط محیطی : از آنجا که پس از کاشت درختان شما توانایی تغییر محیط باغ را ندارید , بنابراین باید در انتخاب خود دقت بسیاری نمایید .
دما : درختان میوه برای رشد مناسب خود به دامنه گرمایی ویژه ای نیاز دارند و همچنین مقاومت گیاهان مختلف در برابر سرما و گرما متفاوت است . از سویی دیگر کیفیت و کمیت میوه تا حدودی تحت تاثیر دما قرار می گیرد . نکته مهم این است که درختان میوه باید در طول زمستان تعداد مشخصی ساعت دمای زیر 7 درجه سلنتیگراد را داشته باشند تا شکوفه های آنها شروع به رشد نمایند . در صورت عدم در یافت سرمای کافی رکود شکوفه ها بر طرف نشده و در نتیجه گل و میوه ای نخواهیم داشت . البته سرما زدگی بهاره را نیز نباید فراموش کرد چرا که برخی مناطق سرمای دیررس بهاره دارند و این مناطق برای کاشت درختان حساس مناسب نیستند . به علاوه در احداث باغ بایستی به اختلاف دمای شب و روز و همچنین وجود عواملی مانند تگرگ که آسیب جدی به برگ و گل درختان وارد می کند نیز دقت نمود .
نور : نور عامل فتو سنتز ( غذا سازی ) در گیاهان می باشد , و داشتن نور مناسب و کافی سبب افزایش کیفیت وکمیت میوه می گردد . استفاده از نور مصنوعی در سطح باغ غیر ممکن است ولی با یک هرس مناسب می توان نور را به تمام نقاط یک درخت هدایت کرد . از طرفی نور بر روی رنگ برخی میوه ها مانند سیب قرمز تاثیر زیادی دارد و کاشت درخت سیب قرمز در مناطقی که پاییزی ابری دارند اشتباه می باشد و در عوض بهتر است در این مناطق سیب های زرد و سبز کاشته شوند .
موقیعیت مکانی احداث باغ :
هر محل از لحاظ عرض خغرافیایی , ارتفاع از سطح دریا , شیب زمین و . . . , ویژگی های منحصر به فرد خود را دارد . مثلا” هر چه عرض جغرافیایی بیشتر باشد نور خورشید زاویه کمتری دارد و میزان نور و دمای محیط کمتر است . افزایش ارتفاع هم باعث کاهش دما می گردد . موقیعت نیکره شمالی ( ایران ) سبب شده تا شیب های جنوبی گرمتر باشند . یعنی در بهار زودتر گرما شده و در تابستان گرم و خشک هستند و به علاوه در پاییز هم دیر تر سرد می شوند . در این مناطق خطر سرما زدگی زمستان کمتر و خطر سرما زدگی بهاره بیشتر است . در شیب های جنوبی فصل رشد طولانی تری هم داریم .
نکته : برای جلوگیری از سرما زدگی بهاره درختان مقاوم به سرما زدگی را در کف دره ها و شیب ها کاشته و درختان حساس به سرما زدگی را در دامنه های کشت کنید ( هوای سرد به دلیل سنگینی به سمت پایین می رود )
خاک : خاک محل احداث باغ اگر عمق کافی , زهکسی خوب , PH ( اسیدیته ) مناسبی داشته باشد , می توان انتظار بهترین محصول را داشت , البته بایستی مد نظر داشت که خاک های سبک ( شنی ) رطوبت کمتری در خود نگه داشته , در بهار زودتر گرم می شوند و در پاییز دیرتر سرد می گردند . از نکته های مهمی که در رابطه با خاک محل احداث باغ بایستی به آن توجه داشت سطح آب زیر زمینی است , چرا که بالا بودن سطح آب زیر زمینی جلوی تهویه خاک را گرفته و سبب خفگی در ریشه های درخت می گردد . البته با زهکشی می توان این نقص را بر طرف کرد ولی هزینه آن بالاست . دیگر عامل مهم شوری خاک است . شوری خاک را با آبیاری به وسیله آب شیرین و زهکشی می توان بر طرف کرد , اما هزینه های آن بسیار بالا بوده و فقط در مو اقع ضروری این کار انجام می گردد .
آب : در حقیقت آب نقش حیاتی در احداث یک باغ دارد . در یک برنامه احداث باغ میزان آب, منبع آب ( چشمه , چاه , قنات , رود خانه ) و کیفیت آب ( شوری آب ودرجه Ec آن ) بسیار مهم است . البته برای کشت های دیم ( انگور , پسته , انجیر , بادام ) نیاز به آبیاری کمتردیده می شود و اهمیت آن کمتر می باشد ولی در صورت کشت دیم بارش های سالیانه ( مقدار و زمان بارش ) بسیار مهم است .
نکته : در یک خاک شور می توان باغ احداث نمود ولی با آب شور نمی توان در ختان را آبیاری نمود . چرا که علاوه بر آسیب رسانیدن به درخت , زمین ما را هم خراب می کند .
نکته : برای اطلاع از چگونگی به دست آوردن اطلاعات فوق در رابطه با زمین خود می توانید به جهاد کشاورزی و یا تعاون روستایی و . . . مراجعه نمایید .
به دست آوردن دمای محیط : با مراجعه به اداره هواشناسی محل خود می توانید دمای محل , تعداد روزهای آفتابی ( نور ) , بارش های آسمانی ( مقدار و زمان بارش ) را در ده سال اخیر به دست آورید .
کسب اطلاع از وضعیت آب و خاک : با مراجعه به یک آزمایشگاه آب و خاک می توانید اطلاعات ارزشمندو بسیار فراتر از شوری و PH در مورد خاک و آب خود به دست آورید .
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول
پیشگفتار 1
تعریف باغداری 2
سیب 3
تاریخچه 3
گونه های سیب 3
طعم سیبها 4
پرورش سیب 5
شروع به احداث باغ 6
موقعیت 7
گرده افشانی 7
سرما هنگام گل دهی 9
هرس 10
کاستن از بار درخت 10
آفات 10
برداشت 11
تجارت 11
شرایط درخت سیب 12
شرایط محیطی احداث باغ 12
موقعیت مکانی احداث باغ 13
اهمیت و دلیل انتخاب موضوع 16
مواقع ومحدودیت ها 16
تعریف واژه ها واصطلاحات 17
تاریخچه 18
فصل دوم
پیشینه 20
هرس کردن 21
شخم زدن 21
فصل سوم
نیازمندیهای طرح 22
تقسمیمات زمین 23
فصل چهارم
بر آوردهای مالی 24
فصل پنجم
خلاصه نویسی 25
نتیجه گیری 2
آموزش محیط گرافیکی در توربو پاسکال 7
برای برنامه نویسی در محیط گرافیکی نیاز به مقدماتی برای ورود به محیط گرافیک است . اولین خط هر برنامه گرافیکی بعد از دستور Program ، فرمان زیر است :
Uses graph ;
با استفاده از دستور uses برنامه شما می تواند از پیمانه ها و ثوابت توربو پاسکال استفاده کند . این ثوابت و پیمانه ها در فایلی که یک unit نامیده می شود جای می گیرند . کدی که در حالت گرافیکی توسط کامپیوتر تولید می شود ، به نوع کامپیوتر بستگی دارد . بنابراین نوع سخت افزار گرافیکی که در اختیار سیستم است باید به توربو پاسکال اعلام شود . برای این کار از دو متغیر Driver و Mode بصورت زیر استفاده می شود :
Var
Driver , Mode : Integer ;
محتوای این دو متغیر نوع سخت افزارهای گرافیکی سیستم را مشخص می کند . برای تعیین حالت گرافیکی از دستور زیر استفاده می شود :
InitGraph (Driver, Mode, ‘…….’) ;
رویه InitGraph سیستم گرافیکی شما را بررسی کرده و سپس در متغیرهای Driver و Mode مقادیر مناسب را قرار می دهد . پارامتر رشته ای ‘……’ شاخه ای را مشخص می کند که در آن نرم افزار کنترل سیستم گرافیکی شما وجود دارد . رشته ای که بدون کاراکتر است ‘ ‘ به این معناست که این نرم افزار در شاخه جاری قرار دارد .
این نرم افزار همواره در شاخه BGI قرار دارد و معمولا" در محلی است که برنامه توربو پاسکال نصب شده است . بنابراین باید آدرس شاخه BGI را بجای این رشته بنویسیم . برای انعطاف پذیر شدن برنامه و قابلیت اجرای آن روی سیستم های مختلف معمولا" یک نسخه از شاخه BGI را در شاخه ای که برنامه در آن قرار دارد ، کپی می کنیم .
صفحه نمایشی که مانند یک صفحه مختصات است :
در برنامه نویسی گرافیکی موقعیت هر خط یا هر شکلی را که روی صفحه نمایش رسم می کنید ، باید کنترل کنید . صفحه نمایش را در محیط گرافیکی بصورت مختصات X-Y تعدادی نقطه می توان در نظر گرفت . در اکثر نمایشگرها ابعاد متداول عبارتند از : 200×320 ، 350×640 ، 480×640 . که معمولا" تعداد نقاط در محور X ها بیشتر است .